28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και Πολιτισμός Απών!
Πέμπτη 5 Μάρτη 2026

Κινηματογραφική εβδομάδα με αρκετές προβολές, όμως φυσικά το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και το αφιέρωμα της Ταινιοθήκης έχουν την ιδιαίτερη βαρύτητά τους!

Ομως μεγάλη βαρύτητα είχε και η συνέντευξη Τύπου της Ενωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ και της Πρωτοβουλίας «Ο Πολιτισμός Απών», η οποία πραγματοποιήθηκε προχθές, με αίτημα την ενίσχυση του ελληνικού ντοκιμαντέρ και του πολιτιστικού περιεχομένου στη Δημόσια Τηλεόραση, που συρρικνώθηκε δραματικά εξαιτίας της μετατροπής της ΕΡΤ2 σε κανάλι αποκλειστικά αθλητικού χαρακτήρα. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, η ΕΕΝ τεκμηρίωσε με στοιχεία την απαράδεκτη στάση της ΕΡΤ να ελαχιστοποιήσει έως εξαφανίσει το ελληνικό ντοκιμαντέρ από τα προγράμματά της και παράλληλα ανέδειξε τη συρρίκνωση του πολιτιστικού προγράμματος, γενικότερα, των κρατικών καναλιών. Χαρακτηριστικά ειπώθηκε ότι η συντριπτική πλειονότητα των ντοκιμαντέρ που προβάλλονται είναι από ξένο μισθωμένο πρόγραμμα, ενώ αναφέρθηκε ότι η Δημόσια Τηλεόραση δεν είναι ένας ακόμη τηλεοπτικός φορέας, αλλά ένας θεσμός με αποστολή να υπηρετεί το σύνολο της κοινωνίας, να διασφαλίζει τον πλουραλισμό, να καταγράφει τη συλλογική μνήμη και να δίνει βήμα στον πολιτισμό και τη σύγχρονη δημιουργία. «Η ΕΡΤ δεν είναι απλώς ένας τηλεοπτικός οργανισμός. Είναι το εθνικό οπτικοακουστικό αρχείο και η οπτική μνήμη της κοινωνίας. Αν η πραγματικότητα δεν καταγράφεται σήμερα, δημιουργείται ένα ιστορικό κενό που δεν μπορεί να αναπληρωθεί αύριο». Ανάμεσα σε άλλα, η πρωτοβουλία διεκδικεί την παραγωγή ελληνικών σειρών δημιουργικού ντοκιμαντέρ και εκπομπών πολιτιστικού περιεχομένου, τη δημιουργία ζωνών ντοκιμαντέρ σε όλα τα κανάλια της ΕΡΤ με ποσόστωση, την παραγωγή εξειδικευμένων ντοκιμαντέρ για την ιστορία, τη φυσική ιστορία, την επιστήμη και τις τέχνες, την παραγωγή πρωτότυπου πολιτιστικού περιεχομένου για την πλατφόρμα του ERTFLIX και τη δημιουργία χρηματοδοτικού προγράμματος προς ενίσχυση των νέων δημιουργών. Την πρωτοβουλία έχουν στηρίξει ανάμεσα σε άλλους η Ενωση Σκηνοθετών Δημιουργών Οπτικοακουστικών και Παραστατικών Τεχνών και ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Πνευματικών Δικαιωμάτων «Ισοκράτης».

Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ανοίγει τις πύλες του σήμερα Πέμπτη 5 Μαρτίου έως την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 τόσο σε φυσικούς χώρους όσο και online. Στο 28ο ΦΝΘ θα προβληθούν 252 ντοκιμαντέρ μικρού και μεγάλου μήκους. Ανάμεσά τους και 80 παγκόσμιες πρεμιέρες αλλά και 32 διεθνείς και 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες. Η διοργάνωση θα διεξαχθεί στην ιστορική έδρα του, στις αίθουσες «Ολύμπιον» και «Παύλος Ζάννας», στις αίθουσες του Λιμανιού, «Φρίντα Λιάππα», «Τώνια Μαρκετάκη», «Τζον Κασσαβέτης», «Σταύρος Τορνές», καθώς και στον κινηματογράφο «Μακεδονικόν». Παράλληλα, παρακολουθούμε ταινίες και διαδικτυακά, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Φεστιβάλ online.filmfestival.gr. Στο 28ο ΦΝΘ θα προβληθούν 57 ελληνικές ταινίες στο διεθνές πρόγραμμα (Διεθνές Διαγωνιστικό, Διαγωνιστικό Newcomers, Διαγωνιστικό Film Forward, Ανοιχτοί Ορίζοντες) και στο τμήμα Πλατφόρμα+. Τα ντοκιμαντέρ που συμμετέχουν στο διευρυμένο τμήμα Πλατφόρμα+ θα προβληθούν στην ψηφιακή πλατφόρμα του Φεστιβάλ και θα είναι διαθέσιμα από τις 6 έως τις 20 Μαρτίου, προκειμένου να έχουν μεγαλύτερο εύρος προβολής στο κοινό. Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης φιλοξενεί 4 διεθνή διαγωνιστικά τμήματα: Συνολικά 28 ταινίες συμμετέχουν στα τμήματα Διεθνές Διαγωνιστικό και Newcomers, 10 στο τμήμα Film Forward και 8 Immersive: All around Cinema. Η Ζιλιέτ Μπινός θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη με την ιδιότητα της σκηνοθέτιδας αλλά και ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Το κεντρικό αφιέρωμα του φεστιβάλ έχει τίτλο «Ολη η μνήμη του κόσμου», και είναι αφιερωμένο στο αρχειακό υλικό με σημαντικές ταινίες αλλά και ολίγον από αντικομμουνισμό ανάμεσά τους... Αλίμονο!

Στην Πλατφόρμα+ θα φιλοξενηθούν οι ταινίες «Πειθαρχική Μεραρχία "999"» του Κώστα Σταματόπουλου και «Το τελευταίο έλατο» των Ιωνα Ευθυμίου και Παναγιώτη Κυριακάκη.

Την Κυριακή 8 Μάρτη στην αίθουσα «Φρίντα Λιάππα» στις 17.15 έχει πρεμιέρα η τρίτη ταινία της τριλογίας «Γυναίκες Μαχήτριες», «Γυναίκες μαχήτριες - Μέρος Γ' 1960-1974» του Λεωνίδα Βαρδαρού, η οποία θα προβληθεί και online 9/3/2026 - 15/3/2026. Πιο ταιριαστή ημερομηνία από την 8η Μάρτη δεν θα μπορούσε να υπάρξει για το κλείσιμο της τριλογίας του Λεωνίδα Βαρδαρού! Λίγα λόγια για την ταινία. «Με την ολοκλήρωση του Γ' μέρους της τριλογίας ολοκληρώνεται και μια οφειλή. Οφειλή προς τις ανώνυμες γυναίκες που ύψωσαν το ανάστημά τους σε μαύρους καιρούς. Καθώς εισπράττουμε στιγμιότυπα από τη δράση τους, μια δράση που δεν λογάριασε ποτέ το ατομικό κόστος, κατανοούμε πιο ολοκληρωμένα την ιστορική εποχή μέσα στην οποία αγωνίστηκαν. Το βλέμμα τους συνδέει εκείνο το παρελθόν με το παρόν. Αφηγήσεις αφοπλιστικής ειλικρίνειας καθώς εξομολογούνται τους μικρούς και μεγάλους αγώνες και τα μαρτύρια που με καρτερία αντιμετώπισαν. Από το 1-1-4, τους Λαμπράκηδες και τον Σωτήρη Πέτρουλα, μέχρι τη χούντα και το Πολυτεχνείο. Και από το ΕΑΤ-ΕΣΑ μέχρι το κολαστήριο της Γενικής Ασφάλειας. Μια μάχη που δεν σίγησε ποτέ, που αθόρυβα κουβαλάνε στη ράχη τους και προσφέρει πληρότητα στην ιστορική μας μνήμη. Πορτρέτα γυναικών της διπλανής πόρτας που σε χαλεπούς καιρούς βίωσαν στο πετσί τους την αξία του αγώνα. Ενός αγώνα που έχει συνέχεια».

«Από το βιβλίο στην οθόνη». Οταν οι σελίδες γίνονται καρέ... Από τις 5 έως και τις 9 Μαρτίου, τo Ελληνικό Ιδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) και η Ταινιοθήκη της Ελλάδoς πραγματοποιούν ένα μοναδικό αφιέρωμα που συνδυάζει λογοτεχνία και κινηματογράφο, με 9 ταινίες βασισμένες σε μυθιστορήματα. Η έναρξη του αφιερώματος θα πραγματοποιηθεί σήμερα Πέμπτη 5/3 στις 8 μ.μ. με την ταινία του Φρανσουά Τριφό «Φαρενάιτ 451», που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ray Bradbury. Το υπόλοιπο πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ταινίες: «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» (Ζιλ Ντασέν) από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, «Μαχαιροβγάλτης» (Γιάννης Οικονομίδης), «Εγκλημα στα παρασκήνια» (Ντίνος Κατσουρίδης) από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γιάννη Μαρή, «Το τσεκούρι» (Κώστας Γαβράς) από το ομότιτλο μυθιστόρημα του Donald E. Westlake, «Η δίκη» (Ορσον Γουέλς) από το εμβληματικό βιβλίο του Franz Kafka, «Πες στη Μορφίνη, ακόμα την ψάχνω» (Γιάννης Φάγκρας) από το ομώνυμο μυθιστόρημα της Νικόλ Pούσσου, «Το τραγούδι της Ινδίας» (Μαργκερίτ Ντιράς) και «Ερόικα» (Μιχάλης Κακογιάννης) από το κλασικό έργο του Κοσμά Πολίτη. Τις προβολές θα προλογίζουν προσωπικότητες από τον χώρο του σινεμά και της λογοτεχνίας. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα της Ταινιοθήκης: http://www.tainiothiki.gr/el/ekdiloseis/arxeio-ekdiloseon/2728-apo-to-vivlio-stin-othoni.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, σε συνεργασία με την Ενωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ), διοργανώνουν ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό διήμερο σε Καλαμάτα και Αθήνα, αφιερωμένο στην καταξιωμένη σκηνοθέτιδα Κλεώνη Φλέσσα. Στην εκδήλωση με τίτλο «Γυναίκες Πρωτοπόροι στο Φως» θα προβληθούν τα ντοκιμαντέρ: «Οι Πρώτες Δασκάλες» (30') - 1992, «Θαλασσογραφία» (30') - 1983 και «Ελένη Μπούκουρη-Αλταμούρα: Η Πρώτη Ελληνίδα Ζωγράφος» (56') - 2010. Στις εκδηλώσεις, πέραν των υπολοίπων, θα μιλήσει η ιστορικός κινηματογράφου Ιωάννα Αθανασάτου και θα παρευρίσκεται η Κλεώνη Φλέσσα για συζήτηση με το κοινό. Η εκδήλωση στην Καλαμάτα θα πραγματοποιηθεί στις 7/3 στο Αμφιθέατρο Φιλαρμονικής στις 18.00 με ελεύθερη είσοδο και στην Αθήνα στις 8/3 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος και ώρα 16.00 πάλι με ελεύθερη είσοδο.

***

Αυτή την εβδομάδα θα εφαρμόσουμε το μοντέλο «Δες και προβληματίσου», γιατί όποια ταινία κι αν είδαμε μας προβλημάτισε ως προς το περιεχόμενό της.

Από το «Scarlet» του Μαμόρου Χοσόντα και το «Στον Κόσμο των Ζώων» (Hoppers) του Ντάνιελ Τσονγκ μέχρι την (πολυαναμενόμενη) «Η Τούρτα του Προέδρου» (The President's Cake) του Χασάν Χάντι, που θα αναφερθούμε λίγο περισσότερο λόγω και των εξελίξεων... Παράλληλα προβάλλεται το «No Budget Story» του Ρένου Χαραλαμπίδη σε επετειακή επανέκδοση από τη «New Star», 30 χρόνια μετά τη διανομή της στους κινηματογράφους και μαζί θα προβάλλεται και η μικρού μήκους του σκηνοθέτη «Κατ' αρχήν... Δεν με λένε Γκούφη». Ο Ρ. Χαραλαμπίδης θα βρίσκεται στις προβολές συζητώντας με καλεσμένους και τους θεατές. Ενώ την Κυριακή 8 Μάρτη στις 12 το μεσημέρι θα υπάρξει άλλη μια προβολή της ταινίας «Λευκά Ορη» του Αλέξανδρου Παπαθανασίου στον κινηματογράφο «Μικρόκοσμος» την οποία συνιστούμε να μη χάσετε!

Η «Τούρτα του Προέδρου» λοιπόν του πρωτοεμφανιζόμενου Χασάν Χάντι στηλιτεύει την ιρακινή κοινωνία του 1990, ανάμεσα στους πολέμους δηλαδή, και την προσωπολατρία προς τον Σαντάμ Χουσεΐν. Δείχνει με εμφατικό τρόπο τη φτώχεια στα λαϊκά στρώματα και τη διαφθορά σε εμπόρους και αστυνομία, μέσα από τα μάτια δυο παιδιών. Δεν καταλάβαμε ακριβώς τις προθέσεις του σκηνοθέτη. Γιατί μας μιλάει «εκβιαστικά» μέσα από τα μάτια των παιδιών για τον «κατήφορο» της κοινωνίας έτσι γενικά, χωρίς να θέτει την πολιτική άμεσα στο κάδρο του; Εξηγούμε... Το 1990 το Ιράκ είχε βγει από έναν πολύχρονο πόλεμο με το Ιράν, ξεκινούσε τον πόλεμο στο Κουβέιτ και οδεύαμε προς τον Πόλεμο του Κόλπου... Το κουβάρι των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στα φόρτε του! Μόνο ένα ερώτημα... Το να δείχνεις τον Σαντάμ Χουσεΐν χωρίς τον Τζορτζ Μπους, τις ΗΠΑ και τη μακρόχρονη σχέση τους ποιον εξυπηρετεί άραγε; Είναι λίγο ζοφεροί οι καιροί για να μην προβληματιζόμαστε με τέτοιου περιεχομένου ταινίες. Πόσο δε μάλλον όταν αποκρύπτουν αυτά που είναι σε όλους πια γνωστά και έχουν την αμερικάνικη χρηματοδότηση και συμβολή στο σενάριο!


Π. Α.