Παρεμβάσεις του ΚΚΕ για να αναδειχτεί η ιστορία των 200 κομμουνιστών

Ερωτήσεις στη Βουλή για το «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» στην Καισαριανή, όπως και για το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου και το «Μπλοκ 15» στο Χαϊδάρι

Τετάρτη 4 Μάρτη 2026

RIZOSPASTIS

Ερώτηση για τη συντήρηση και ανάδειξη του «Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς» στην Καισαριανή κατέθεσαν οι βουλευτές του ΚΚΕ Θανάσης Παφίλης, Χρήστος Κατσώτης, Σεμίνα Διγενή, Νίκος Αμπατιέλος, Γιάννης Γκιόκας, Βιβή Δάγκα, Λιάνα Κανέλλη, Αφροδίτη Κτενά, Διαμάντω Μανωλάκου και Χρήστος Τσοκάνης στους υπουργούς Πολιτισμού, Εσωτερικών, Υποδομών - Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας - Οικονομικών.

Η Ερώτηση του ΚΚΕ έχει ως εξής:

«Η ανάδειξη του ιστορικού τόπου του "Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς" στην Καισαριανή αποτελούσε πάντα επιβεβλημένη ανάγκη τόσο για την Καισαριανή όσο και για ολόκληρο τον ελληνικό λαό.

Το Μνημείο και ο τόπος εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών την 1η Μάη του 1944 πάντα ενέπνεαν τον λαό και τη νεολαία, χάρη στην αγέρωχη θυσία των αλύγιστων κομμουνιστών και αγωνιστών για μια ανώτερη κοινωνία. Η δημιουργία από τον δήμο Καισαριανής του Μουσείου ΕΑΜικής και Εθνικής Αντίστασης εντός του χώρου του Σκοπευτηρίου πριν από δέκα χρόνια (2016) έδωσε ώθηση στην ανάδειξη των πλούσιων ιστορικών διδαγμάτων της περιόδου, με την έκθεση αρχειακού υλικού και εκθεμάτων στον φυσικό χώρο της θυσίας, εκθέματα που προσφέρθηκαν για πρώτη φορά από απογόνους των εκτελεσμένων και έκτοτε είναι δεκάδες χιλιάδες οι ξεναγήσεις σχολείων και φορέων που πραγματοποιούνται μέσα στον χώρο.


Χάρη στον σταθερό αγώνα δεκαετιών του λαού της Καισαριανής, στον οποίο πρωτοστάτησαν αγωνιστικές δημοτικές αρχές, με μπροστάρη τον αείμνηστο κομμουνιστή δήμαρχο Παναγιώτη Μακρή, και την αταλάντευτη απαίτηση για παραχώρηση από το ελληνικό Δημόσιο του ιστορικού αυτού χώρου θυσίας, μνημείου και συμβόλου της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, επιτεύχθηκε η απόδοσή του στον δήμο Καισαριανής για 40 χρόνια με τον νόμο 4415/2016 άρθρο 44.

Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες - ιστορικά ντοκουμέντα που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, πριν από λίγες μέρες, ανεβάζουν τις απαιτήσεις προκειμένου να ικανοποιηθεί το πρωτόγνωρο και συγκινητικό παλλαϊκό αίτημα αυτές να αποδοθούν στον λαό για ανάδειξη. Αποδείχθηκε ακόμα περισσότερο στην πράξη η σημασία του ιστορικού χώρου, η ανάγκη πιο ολοκληρωμένης φροντίδας, ολοήμερης λειτουργίας και ενίσχυσης της δυνατότητας ξεναγήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το τελευταίο διάστημα έχουν πολλαπλασιαστεί τα αιτήματα για επισκέψεις, ξεναγήσεις στον ηρωικό τόπο θυσίας των 200 κομμουνιστών, από όλες τις γωνιές της χώρας μας και από χώρες του εξωτερικού.

Σε αυτήν την κατεύθυνση:

1. Είναι κρίσιμη η ολοκλήρωση του έργου του Σκοπευτηρίου Καισαριανής που αφορά την αναβάθμιση και αξιοποίηση υποδομών απαραίτητων για την ανάδειξη του χώρου σε πάρκο ιστορικής μνήμης όπως έχει οριστεί από το ΦΕΚ παραχώρησης (ν. 4415/2016). Το έργο γίνεται με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα "Αντώνης Τρίτσης", ύψους 6,3 εκατ. Παρά την κοπιώδη προσπάθεια του δήμου Καισαριανής με παρεμβάσεις στα αρμόδια υπουργεία ώστε να συνεχιστεί το εμβληματικό αυτό έργο, το οποίο σέβεται πλήρως τον ιστορικό χαρακτήρα και τον φυσικό πλούτο της περιοχής, ο δήμος συνεχίζει να γίνεται "μπαλάκι" ανάμεσα σε υπηρεσίες, χωρίς να δίνεται καμία λύση, ενώ ταυτόχρονα χάνεται πολύτιμος χρόνος για την ολοκλήρωση των εργασιών.


RIZOSPASTIS

Η επίσπευση του εν λόγω έργου μετά και τις τελευταίες εξελίξεις προβάλλει ως άμεσο καθήκον τόσο για την αποκατάσταση καταστροφών και φυσικών φθορών στον χώρο του Μνημείου και τον τόπο εκτέλεσης, όσο και για τη δημιουργία υποδομής για τη φιλοξενία των φωτογραφιών που αφορούν στην εκτέλεση μέσα στον χώρο του Θυσιαστηρίου. Μόνο έτσι θα εξασφαλιστούν η αδιάλειπτη προσβασιμότητα, οι όροι για την επίδραση του φυσικού χώρου στην παιδαγωγική διαδικασία και η πλέρια ιστορική τους αξιοποίηση. Ως εκ τούτου, απαιτείται η ολοκλήρωση του έργου της ανάπλασης των κτιρίων του χώρου προκειμένου για την ανάπτυξη - προσθήκη τμήματος όπου θα τοποθετηθούν τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, τα προσωπικά αντικείμενα και τα λοιπά στοιχεία -πρωτότυπων ή όχι - που ήδη διαθέτει το ΜΕΕΑ, σε έναν ενιαίο χώρο.

2. Είναι άκρως απαραίτητη η διασφάλιση - κατ' εξαίρεση όλων των διατάξεων - έκτακτων προσλήψεων με κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό, ώστε όλοι οι χώροι να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα, όπως η διευρυμένη λειτουργία τους, η προστασία του χώρου και των εκθεμάτων. Ο δήμος Καισαριανής καταφέρνει να λειτουργεί όλο αυτόν τον χώρο και ιδίως το Μουσείο ΕΑΜικής - Εθνικής Αντίστασης, το Μνημείο και τον χώρο των εκτελέσεων, μετά και την κατάργηση του Νομικού Προσώπου, χάρη στο μεράκι του ελάχιστου προσωπικού και της εθελοντικής προσφοράς των μελών του Παραρτήματος Καισαριανής της Πανελλήνιας Ενωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.


Eurokinissi

3. Η λήψη μέτρων από την κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας απτά την πανελλαδική διάσταση που έχει ο χώρος, για να εξασφαλίσει ετήσια σταθερή και διακριτή γενναία χρηματοδότηση από το κράτος για να καλυφθούν σταθερά θέματα λειτουργικότητας και για να εφαρμοστεί η Μουσειολογική - Μουσειογραφική μελέτη που έχει εκπονηθεί από τον δήμο το 2025 με χρηματοδότηση από το ΥΠΠΟ και αξιοποιεί νέες αρχιτεκτονικές, τεχνολογικές και παιδαγωγικές μεθόδους.

Με βάση αυτά, ερωτώνται οι κύριοι υπουργοί τι μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για:

- Να αρθούν τα εμπόδια που καθυστερούν την εξέλιξη του έργου αναβάθμισης του Σκοπευτηρίου Καισαριανής.

- Να χρηματοδοτηθεί και να στελεχωθεί επαρκώς το Μουσείο ΕΑΜικής και Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή.

- Να εξασφαλιστεί η σταθερή συντήρηση του Μνημείου και του ηρωικού τόπου της εκτέλεσης».

Για το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου και το «Μπλοκ 15»

Ερώτηση για την ανάδειξη του χώρου στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου και τη μετατροπή του «Μπλοκ 15» σε Μουσείο ΕΑΜικής - Εθνικής Αντίστασης κατέθεσε το ΚΚΕ στη Βουλή προς τους υπουργούς Πολιτισμού, Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Παρατίθεται ολόκληρο το κείμενο της Ερώτησης που υπογράφουν οι βουλευτές του ΚΚΕ Θανάσης Παφίλης, Βιβή Δάγκα, Νίκος Αμπατιέλος, Γιάννης Γκιόκας, Σεμίνα Διγενή, Λιάνα Κανέλλη, Χρήστος Κατσώτης, Αφροδίτη Κτενά, Διαμάντω Μανωλάκου και Χρήστος Τσοκάνης:

«Η δημοσίευση των φωτογραφιών της εκτέλεσης των 200 Κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 προκάλεσε ρίγη συγκίνησης για το καθαρό βλέμμα και τη λεβεντιά αυτών που βάδισαν ηρωικά και συνειδητά προς τον θάνατο, αντιμετωπίζοντας παλικαρίσια το εκτελεστικό απόσπασμα. Θυσιάστηκαν στην πάλη για την εθνική απελευθέρωση και για τα ανώτερα ιδανικά μιας νέας κοινωνίας, σοσιαλιστικής, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, ιδανικά τα οποία είχαν σφυρηλατηθεί μέσα στους ταξικούς αγώνες της εργατικής τάξης, του ΚΚΕ, ήδη από τη δικτατορία Μεταξά.

Οι φωτογραφίες εμπνέουν τους αγώνες του σήμερα, είναι μάθημα ζωής. Καταργούν την απόσταση του χρόνου και πλέον η ιστορική αφήγηση και αναφορά, η γραπτή ή προφορική μαρτυρία, η λογοτεχνία, τα τραγούδια και η συλλογική μνήμη έγινε εικόνα, απέκτησε περήφανο πρόσωπο, με περιφρόνηση στους εκτελεστές, με το παράδειγμα των 200 και χιλιάδων άλλων, να νικούν τον ίδιο τον θάνατο. Εκτός από το ότι σήμερα αποτελεί ζήτημα τιμής και ηθικού χρέους στο πρόσωπο των 200 και των χιλιάδων άλλων που έδωσαν τη ζωή τους, αναδεικνύεται και ως επιστημονική και εκπαιδευτική αναγκαιότητα να φωτιστούν τα βήματά τους, να συνεχίσουμε να διδασκόμαστε από το παράδειγμα της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Αυτά τα βήματα ξεκίνησαν από το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Βαλκανίων, αντίστοιχο των γερμανικών κολαστηρίων, όπου διαπράχθησαν τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας του προηγούμενου αιώνα υπό την ευθύνη των SS, με πάνω από 20.000 κρατούμενους κομμουνιστές, ΕΑΜικούς αγωνιστές και Εβραίους. Είναι τόπος με ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της Εθνικής Αντίστασης που πρέπει να αξιοποιηθεί και να μελετηθεί. Ο χώρος από το 1987 είναι αναγνωρισμένος ως διατηρητέο νεότερο μνημείο, είναι το επίκεντρο εκατοντάδων λαϊκών εκδηλώσεων, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, είναι η κατοχυρωμένη αφετηρία του λαϊκού αγώνα δρόμου στα βήματα των 200 προς το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς στην Καισαριανή, ενώ κάθε χρόνο αποτελεί σημείο επίσκεψης εκατοντάδων σχολικών επισκέψεων.

Αποτελεί πάγιο αίτημα, απογόνων των αγωνιστών, της Πανελλήνιας Ενωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, της ίδιας της τοπικής κοινωνίας και των δημοτικών αρχών Χαϊδαρίου, με ομόφωνες αποφάσεις τους που σήμερα αναδεικνύεται η σημασία τους, για τη δημιουργία Μουσείου ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στο Μπλοκ 15, εντός του Στρατοπέδου. Παράλληλα η αναγκαία επιστημονική - μουσειολογική μελέτη και η ολοκληρωμένη αποκατάσταση και συντήρησή του, λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές ανάγκες που έχει ως χώρος μετά από χρόνια εγκατάλειψης. Επίσης να παρθούν μέτρα για την ανάδειξή του, αίροντας τις δυσκολίες που υπάρχουν για την πρόσβαση και επίσκεψη στον χώρο από τον λαό και τη νεολαία της περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη πως βρίσκεται στην ευθύνη του στρατού. Σήμερα είναι ώριμο και αναγκαίο αίτημα να προχωρήσει η μουσειακή διαμόρφωση του χώρου, κατ' αντίστοιχο τρόπο με το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς και το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή, προκειμένου να μπορεί να στεγάσει και τις αποκτηθείσες φωτογραφίες, ώστε να πάρουν τη θέση τους εκεί που τους πρέπει, ώστε να μπορεί ο λαός να διδάσκεται και να αποτίει φόρο τιμής στους ήρωές του.

Με βάση αυτά ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. υπουργοί, ποια μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση ώστε:

- Να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στο "Μπλοκ 15".

- Να υπάρξει επιστημονική - μουσειολογική μελέτη και αποκατάσταση και συντήρηση του κτιρίου του "Μπλοκ 15".

- Να εξασφαλιστεί η πρόσβαση και η επισκεψιμότητα στον ιστορικό χώρο».