Ο Δημήτρης Κουφαλάκος μιλά για την παράσταση «Τα λουλούδια μαρτυρούν» που θα παρουσιάσει η Alcedo Folk Band για τέσσερις Κυριακές του Μάρτη
Με αφορμή την ξεχωριστή παράσταση που θα μας παρουσιάσουν, ο «Ριζοσπάστης» με χαρά συνομίλησε με τον Δημήτρη Κουφαλάκο και τον Κώστα Κωνσταντάτο, οι οποίοι μας μίλησαν για την παράσταση, τη φιλοσοφία της μπάντας, τις συνθήκες στις οποίες καλείται να δημιουργήσει ένας μουσικός σήμερα, αλλά και για το αν τελικά έχει σύνορα η μουσική...
- «Τα λουλούδια μαρτυρούν»... Τι θα περιέχει η παράσταση;
- Δ. Κουφαλάκος: Πρόκειται για μια μουσικο-αφηγηματική εμπειρία, όπου τα λουλούδια εμφανίζονται σαν σιωπηλοί μάρτυρες της θυσίας από την αρχή του κόσμου. Η παράσταση συνδέει την ελληνική λαϊκή μουσική παράδοση (Μικρά Ασία, Θράκη, Πόντος, Μακεδονία, Ηπειρος κ.λπ.) με μουσικές της Ευρώπης, των Βαλκανίων και της Αμερικής, δημιουργώντας ένα κοινό ανθρώπινο συναίσθημα που γεφυρώνει λαούς και πολιτισμούς.
Από τη Μιμόζα, την Πικροδάφνη και τα ρόδα του Μεσαίωνα μέχρι το γαρίφαλο του Μπελογιάννη και το κόκκινο ρόδο που φύτρωσε πλάι στο κελί του Γκράμσι, τα λουλούδια διηγούνται ιστορίες που μας διαμορφώνουν, μας εμπνέουν και μας οδηγούν στις δικές μας. Πάντα εμφανίζονται εκεί όπου η θυσία χαράζει ανεξίτηλα τη μνήμη.
- Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε να δημιουργήσετε μια παράσταση με θέμα τα λουλούδια;
- Κ. Κωνσταντάτος: Ολα ξεκίνησαν από την προκήρυξη του υπουργείου Πολιτισμού για το πρόγραμμα «Ολη η Ελλάδα Ενας Πολιτισμός 2025», που είχε θεματικό άξονα «Η πρόσληψη του παρελθόντος - η σήμερον ως αύριον και ως χθες»!
Καταλήξαμε όλοι μαζί σε αυτήν την ιδέα, να μιλήσουμε για διάφορα γεγονότα, περιστατικά, ιστορικά ή πολιτικά φαινόμενα του παρελθόντος με αφορμή συγκεκριμένα τραγούδια που αναφέρονται ή μιλούν για λουλούδια.
Γιατί διακρίναμε στα λουλούδια τους τρεις διαφορετικούς «μαρτυρικούς» ρόλους:
Α' ρόλος: Αυτός που είναι μάρτυρας, δηλαδή παρών και παρατηρητής.
Β' ρόλος: Αυτός που μαρτυρεί, δηλαδή λέει και εξιστορεί ό,τι είδε.
Γ' ρόλος: Αυτός που θυσιάζεται για να ζήσει ο άλλος (μάρτυρας - μαρτύριο).
Ετσι συνθέσαμε αυτήν την (μουσική κατ' εξοχήν) παράσταση που επιλέχθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού και παρουσιάστηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Γυναικοκάστρου στο Κιλκίς τον Ιούλιο του 2025.
- Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε στη δημιουργία της Alcedo Folk Band.
- Κ. Κωνσταντάτος: Από πολλά χρόνια πριν είχα σχηματίσει φανταστικά στο νου μου μια μπάντα που να ασχολείται, να διασταυρώνει, αλλά και να παρουσιάζει στο κοινό τραγούδια μέσα από διάφορους και διαφορετικούς τόπους, τρόπους και είδη μουσικής.
Η συνάντηση και γνωριμία μου με τον Στέφανο Χατζηαναγνώστου αναζωπύρωσε αυτήν τη φαντασίωση και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη που προστέθηκαν σιγά σιγά αρχίσαμε να δημιουργούμε ένα κοινό όραμα πάνω σε αυτήν την ιδέα. Τραγούδια και μουσικές από παντού μέσα από κοινή αισθητική, άποψη και ταυτότητα.
- Ενα μουσικό άλμα στον χρόνο, τις χώρες και τα διαφορετικά είδη. Εχει τελικά «σύνορα» η μουσική;
- Δ. Κουφαλάκος: Ούτε ναι ούτε όχι. Η μουσική έχει ρίζες, έχει τόπο, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής έκφρασης. Ταυτόχρονα όμως είναι φοβερό πώς στις μουσικές διαφορετικών λαών και εποχών εκφράζονται κοινά συναισθήματα, αξίες, ανθρώπινα πάθη, ιδανικά, η ανάγκη να ξεπερνιούνται οι δυσκολίες, τα εμπόδια, και η ζωή να πηγαίνει μπροστά. Μια μουσική μπορεί να γεννήθηκε πριν από εκατοντάδες χρόνια σε μια γωνιά του πλανήτη και να αναπαράγεται σήμερα ζωντανά από άλλους μουσικούς και σε άλλο κοινό. Εμάς μας αρέσει να λέμε ότι η μουσική δεν έχει σύνορα. Ιδιαίτερα η λαϊκή μουσική (με την έννοια της παράδοσης) εκφράζει όλες τις διαφορετικές φόρμες, χρώματα, όργανα, κλίμακες και αρμονίες. Σε αυτήν ενυπάρχουν κοινά ανθρώπινα στοιχεία. Η αλληλεγγύη, η γιορτή για τις χαρές και για τις λύπες, ο αγώνας για την επικράτηση της ομορφιάς. Και αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε και εμείς μέσα από την παράστασή μας. Δηλαδή με τη δική μας αισθητική που βασίζεται σε μια γκάμα οργάνων, που δεν βλέπει κανείς εύκολα σε μια «φολκ» μπάντα, να δώσουμε βάρος στο κοινό περιεχόμενο. Με περίτεχνες ενορχηστρώσεις που πάντα σέβονται την πρωτόλεια μουσική παράδοση.
- Και μια τελευταία ερώτηση... Δημιουργείτε σε ένα εχθρικό περιβάλλον για την τέχνη. Ποιες είναι οι προκλήσεις;
- Δ. Κουφαλάκος: Είναι σίγουρα μια πρόκληση. Οι περισσότεροι μουσικοί διαλέξαμε την τέχνη μας σε μικρή ηλικία από αυθόρμητη αγάπη για κάποιο όργανο. Μεγαλώνοντας την επιλέξαμε και ως επάγγελμα. Και για εμάς έγινε και μια ανάγκη. Ζούμε σε μια εποχή βαρβαρότητας. Πόλεμοι, ξεριζωμένοι, χαμένα παιδιά και μανάδες στη δουλειά. Αν επιλέξεις να μην ακολουθήσεις το ρεύμα εξερευνώντας μια τέχνη που να προβληματίζει, να θέτει ερωτήματα και απαντήσεις, τότε δημιουργείς σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Εχθρικό πρώτα από όλα στην προσπάθεια να ακουστεί αυτό «το κάτι» που έχεις να πεις. Αλλά και εχθρικό απέναντι στους νέους καλλιτέχνες να μπορούν να επιβιώνουν από την τέχνη τους, ώστε να αφιερώνονται σε αυτήν. Και εδώ είναι το δύσκολο. Να βρεθεί κοινός χρόνος να δουλέψουν τα μέλη μιας ομάδας όταν τρέχουν για την επιβίωση. Να δουλεύεις δημιουργικά χωρίς όρια στον χρόνο εργασίας. Χρειάζεται θυσία και η θυσία αυτή απέναντι στα εμπόδια που ορίζει η εποχή μας, είναι πράξη επαναστατική. Εμείς σκεφτόμαστε τη δουλειά μας σαν τη μιμόζα, το λουλούδι που φυτρώνει μέσα στον «δύσκολο» χειμώνα και προμηνύει την άνοιξη που θα έρθει.