Μπερλινάλε και δημιουργοί
Οσο κι αν προσπάθησαν ο θεσμός του φεστιβάλ κινηματογράφου Βερολίνου μέσω της διευθύνουσας συμβούλου του Τρίσια Τερτλ και του επικεφαλής της κριτικής επιτροπής Βιμ Βέντερς να «θάψουν» το ζήτημα της Παλαιστίνης, τόσο εκείνο άνθιζε. Οσο προσπάθησαν να πείσουν ότι Τέχνη και πολιτική είναι δύο αντίθετες έννοιες, τόσο φανερώθηκαν δημιουργοί που με τη στάση και το έργο τους έδειξαν ότι οι καλλιτέχνες, οι πιο ευαίσθητοι δέκτες του καιρού μας, δεν μπορούν να μην καταπιάνονται με ό,τι τους καίει...
Κι αυτό φάνηκε από τις ηχηρές αποχωρήσεις και από τις ομιλίες στην τελετή λήξης του φεστιβάλ, αλλά και στην παράλληλη εκδήλωση του οργανισμού Cinema for Peace, στον οποίον χωρούν... οι θύτες και τα θύματα.
Η Καουτέρ Μπεν Χάνια, η σκηνοθέτης της ταινίας «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο της, κάνοντας την παρακάτω δήλωση:
«Απόψε αισθάνομαι περισσότερο ευθύνη παρά ευγνωμοσύνη. Η ταινία μου δεν είναι μόνο για την Χιντ, είναι για ένα σύστημα που δολοφονεί, που έκανε δυνατή τη δολοφονία της. Αυτό που συνέβη στην Χιντ δεν αποτελεί εξαίρεση. Είναι μέρος μιας γενοκτονίας. Και απόψε, στο Βερολίνο, υπάρχουν άνθρωποι που έδωσαν πολιτική κάλυψη σε αυτή τη γενοκτονία, αναδιατυπώνοντας τη μαζική δολοφονία αμάχων ως αυτοάμυνα, ως σύνθετες περιστάσεις. Υποτιμώντας όσους διαμαρτύρονται...
Ο ισραηλινός στρατός σκότωσε την Χιντ Ρατζάμπ. Σκότωσε την οικογένειά της. Σκότωσε τους δύο παραϊατρικούς που ήρθαν να τη σώσουν, με τη συνενοχή των πιο ισχυρών κυβερνήσεων και θεσμών του κόσμου.
Αρνούμαι να αφήσω τους θανάτους τους να γίνουν φόντο για μια ευγενική ομιλία για την ειρήνη. Οχι όσο οι δομές που τους επέτρεψαν να παραμείνουν ανέγγιχτες. Ετσι, απόψε, δεν θα πάρω αυτό το βραβείο σπίτι. Το αφήνω εδώ ως υπενθύμιση. Και όταν η ειρήνη επιδιώκεται ως νομική και ηθική υποχρέωση, που βασίζεται στη λογοδοσία για τη γενοκτονία, τότε θα επιστρέψω και θα την δεχτώ με χαρά».
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Καουτέρ Μπεν Χάνια διέκοψε την προηγούμενη ταινία που ετοίμαζε, μόλις άκουσε τη φωνή της Χιντ στο διαδίκτυο και αποφάσισε να κάνει τη φωνή της ταινία για όλα τα δολοφονημένα παιδιά της Παλαιστίνης. Μπορεί να μην πήρε το Χρυσό Λιοντάρι της Βενετίας, ούτε το Bafta καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, όμως κατάφερε με τη στάση της να διεξαχθεί ολόκληρη πορεία στο Φεστιβάλ Βενετίας υπέρ της Παλαιστίνης και να ακουστεί το όνομα Χιντ Ρατζάμπ στα πέρατα του κόσμου.
Και στην τελετή λήξης υπήρξαν σκηνοθέτες που εξέφρασαν την αντίθεσή τους. Ο Αμπνταλάχ Αλκχατίμπ, που βραβεύτηκε για την ταινία του «Chronicles From the Siege». Ο Αλκχατίμπ ανέβηκε στη σκηνή φορώντας καφίγια, υψώνοντας τη σημαία της Παλαιστίνης και συγκλόνισε με την ομιλία του.
«Θα μπορούσα να πω ευχαριστώ και πόσο χαρούμενος είμαι, αλλά είμαι Παλαιστίνιος και θα μιλήσω για την Παλαιστίνη.
Πιέστηκα πολύ να συμμετάσχω στο Φεστιβάλ, αλλά ήρθα γιατί ήθελα να σταθώ εδώ και να πω πως μια μέρα η Παλαιστίνη θα είναι ελεύθερη και θα έχουμε το δικό μας φεστιβάλ στη μέση της Γάζας, στη μέση άλλων πόλεων της Παλαιστίνης που θα συμπαραστέκεται σε όσους βρίσκονται κάτω από κατοχή, πολιορκία και δικτατορία σε όλο τον κόσμο.
Και θα βάζουμε την πολιτική πάνω από το σινεμά, την αντίσταση πάνω από την τέχνη, την ελευθερία πάνω από την ομορφιά και τον άνθρωπο πάνω από την κουλτούρα.
Η μέρα που περιμέναμε έρχεται και όταν οι άνθρωποι θα σε ρωτούν τι συνέβη εκεί, πες τους ότι η Παλαιστίνη θα θυμάται όλους όσους την υποστήριξαν και όλους όσους στάθηκαν απέναντί της. Απέναντι στο δικαίωμά μας να ζήσουμε με αξιοπρέπεια.
Εκείνους που επέλεξαν τη σιωπή, εκείνους που επέλεξαν να μείνουν σιωπηλοί.
Κάποιοι μου είπαν ότι θα έπρεπε να φοβάμαι να πω όλα αυτά, επειδή είμαι πρόσφυγας στη Γερμανία, και υπάρχουν πολλές κόκκινες γραμμές, αλλά δεν με νοιάζει. Με νοιάζει για τους ανθρώπους μου και την Παλαιστίνη.
Γι' αυτό θα πω την τελευταία μου λέξη στη γερμανική κυβέρνηση. Η γερμανική κυβέρνηση είναι συνεργός στη γενοκτονία στη Γάζα και είναι αρκετά έξυπνη για να το αντιλαμβάνεται και να μην ενδιαφέρεται γι' αυτό. Λευτεριά στην Παλαιστίνη από τώρα μέχρι και το τέλος του κόσμου».
Στο τέλος της ομιλίας, ο Γερμανός υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ, ο οποίος βρισκόταν στο ακροατήριο, αποχώρησε...