Φέτος η γιορτή για την ΕΠΟΝ συμπίπτει με την 80ή επέτειο από την έναρξη της εποποιίας του ΔΣΕ. Γιατί όμως κάνουμε αυτή τη συζήτηση σήμερα; Γιατί, όπως εκείνα τα χρόνια, στις δύσκολες μέρες που ζούμε, παίρνουμε δύναμη από την Ιστορία μας.

Σήμερα κλιμακώνονται οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και φουντώνουν νέες εστίες πολεμικών συγκρούσεων που σπέρνουν θάνατο και προσφυγιά. Τελικά κάνουμε αυτή τη συζήτηση σήμερα, γιατί μια νέα γενικευμένη ιμπεριαλιστική σύγκρουση προβάλλει επίσης στις μέρες μας, όλο και περισσότερο. Είναι αποτέλεσμα των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για τον έλεγχο και το μοίρασμα αγορών και σφαιρών επιρροής πρώτων υλών και ενεργειακών πόρων, δρόμων μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων.

Στο φόντο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ - Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα και δίπλα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή φουντώνουν νέες εστίες σε όλες τις ηπείρους και θερμές εστίες γίνονται πολεμικές φωτιές. Αυτό δείχνει η ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, αυτό δείχνουν οι απειλές του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και του Ισραήλ και η πολεμική προετοιμασία για νέα επίθεση κατά του Ιράν.

Παράλληλα βέβαια οξύνονται οι αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό των δύο ιμπεριαλιστικών μπλοκ, του ευρωατλαντικού, όπου μετέχουν τα κράτη - μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, και του υπό διαμόρφωση ευρασιατικού με επικεφαλής την Κίνα και τη Ρωσία. Διατάσσονται και αναδιατάσσονται συμμαχίες, δίχως αυτό να ακυρώνει την τάση για γενίκευση του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από την τριπλή φασιστική κατοχή με την αποφασιστική δράση του ΕΑΜ - ΕΠΟΝ - ΕΛΑΣ, υπό την καθοδήγηση του ΚΚΕ, οξύνθηκε η προϋπάρχουσα από τα χρόνια της Κατοχής σκληρή ένοπλη αναμέτρηση. Μια αναμέτρηση που είτε θα οδηγούσε στην ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας με ταυτόχρονη απομόνωση των ξένων στηριγμάτων, είτε στην ήττα των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, στο αποφασιστικό χτύπημα εναντίον του ΚΚΕ και στην ανασυγκρότηση της καπιταλιστικής εξουσίας. Αλλος δρόμος δεν υπήρχε, παρά ο δρόμος του αγώνα.

Ο τρίχρονος αγώνας του ΔΣΕ υπήρξε δίκαιος και αναγκαίος. Ο αγώνας του ήταν ηρωικός και μεγαλειώδης. Η δράση και η αυτοθυσία δεκάδων χιλιάδων νεκρών μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ διδάσκουν, φρονηματίζουν και διαπαιδαγωγούν ηθικά και πολιτικά. Στο μεγαλύτερο μέρος τους ήταν νεολαίοι οργανωμένοι στη Δημοκρατική Νεολαία Ελλάδας (ΔΝΕ) και την ΕΠΟΝ, που απετέλεσαν περίπου το 80% της συνολικής δύναμης του ΔΣΕ.

Ο ΔΣΕ, μέσα από τις σχολές αξιωματικών του, ανέδειξε χιλιάδες πρωτοπόρους λαϊκούς αγωνιστές σε στρατιωτικούς ηγέτες. Δίπλα στους λαογέννητους αυτούς στρατιωτικούς ηγέτες υπηρέτησαν στον ΔΣΕ όμως και εκατοντάδες αξιωματικοί, υπαξιωματικοί που προέρχονταν απ' τον αστικό στρατό, αλλά τάχθηκαν αποφασιστικά στο πλευρό των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων. Μερικοί μόνο από αυτούς είναι οι: Γιάννης Μαλαγάρης, Γιώργος Σαμαρίδης (Λογοθέτης), Γιάννης Κιλισμανής, Στέφανος Παπαγιάννης, Κώστας Κανελλόπουλος, Παύλος Τομπουλίδης, Νίκος Τερζόγλου (Πύραυλος), Θόδωρος Καλλίνος (Αμάρμπεης), Κώστας Μπασακίδης, Χρήστος Στεφόπουλος, Δημήτρης Τσιτσιπής, Θεοδόσης Ζέρβας, Βασίλης Βενετσανόπουλος, Γιώργος Καλλιανέσης (Μεσσήνης), Γιάννης Μανιάς, Δημήτρης Κούκουρας, Θύμιος Ζούλας, Γιώργος Κατεμής, Κώστας Αντωνόπουλος (Κρόνος - ανθυπασπιστής του στρατού), Αλέκος Παπαγεωργίου, Γιώργος Κονταλώνης. Στο πλάι τους έδρασαν και στελέχη άλλων κατασταλτικών μηχανισμών του αστικού κράτους που πέρασαν με την πλευρά του εργατικού - λαϊκού κινήματος, όπως και άλλοι που δέχτηκαν πολύχρονες διώξεις για τη δράση τους στις πόλεις.

Γιατί όμως οι εκατοντάδες αυτοί στρατιωτικοί και άλλα πρώην μέλη των αστικών κατασταλτικών μηχανισμών προσέγγισαν το εργατικό - λαϊκό κίνημα; Γιατί τους τράβηξε ο αγώνας για το δίκιο των πολλών - του λαού, για το οποίο μαχόταν και το ΚΚΕ. Γιατί το ΚΚΕ, με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, που ήταν η ψυχή και η καρδιά τους, οργάνωσε την αντίσταση του λαού στην τριπλή κατοχή, αγωνίστηκε για την επιβίωση του λαού σε συνθήκες πείνας, σε αντίθεση με την αστική ηγεσία που τον είχε εγκαταλείψει στην τύχη του. Στη συνέχεια, ο τρίχρονος αγώνας του ΔΣΕ με την καθοδήγηση του ΚΚΕ εξέφραζε τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, της εξαθλιωμένης αγροτιάς και των φτωχών αυτοαπασχολούμενων των πόλεων.

Είναι σημαντικό όμως να υπογραμμίσουμε τι είχε προηγηθεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις η προσέγγιση των στρατιωτικών του αστικού στρατού στο κίνημα ήταν το αποτέλεσμα της συστηματικής δουλειάς των κομμουνιστών στο στράτευμα στα χρόνια του Μεσοπολέμου, που ευδοκίμησε στο πλαίσιο της ΕΑΜικής Αντίστασης και του ΕΛΑΣίτικου αγώνα, για να ενισχύσει στη συνέχεια την πάλη του ΔΣΕ. Η προηγούμενη ηρωική δράση του ΚΚΕ δημιούργησε τις προϋποθέσεις ώστε και πολλοί κληρωτοί του αστικού στρατού να περάσουν στις γραμμές του ΔΣΕ. Ξεχωριστή ήταν η συμβολή και όσων έδρασαν στις πόλεις ενάντια στην τρομοκρατία του αστικού κράτους και για την προστασία των λαϊκών αγωνιστών για τη φυγάδευσή τους στα πεδία των μαχών.

Η ΕΠΟΝ επίσης αποτελεί παράδειγμα αγωνιστικής στάσης και προσφοράς, αλληλεγγύης και αυτοθυσίας ενάντια στην ηττοπάθεια και τον συμβιβασμό μπροστά στις δυσκολίες της λαϊκής πάλης, μπολιασμένη από τις αξίες, τα ιδανικά, τη δράση των στελεχών και των μελών της ΟΚΝΕ.

Η ΕΠΟΝ αγκαλιάστηκε από την ελληνική νεολαία. Περίπου 600.000 ήταν τα μέλη της, που σε συνθήκες σκλαβιάς εντάχθηκαν και έδρασαν με απαράμιλλο ηρωισμό και αυτοθυσία στον αγώνα κατά του κατακτητή, παρά την ασφυκτική πίεση που επέβαλαν οι απαγορεύσεις, η τρομοκρατία και η ωμή βία. Ηταν χιλιάδες οι ΕΠΟΝίτες και ΕΠΟΝίτισσες που εντάχθηκαν στις γραμμές του ΕΛΑΣ και πολλές/οί απ' αυτούς που έδωσαν και τη ζωή τους για την απελευθέρωση της πατρίδας. Στα τμήματα του ΕΛΑΣ είχαν οργανωθεί 19 υποδειγματικές ΕΠΟΝίτικες ομάδες. Για παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η δράση των υποδειγματικών αντάρτικων σχηματισμών της 9ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Από τις υποδειγματικές ομάδες πέρασαν 478 ΕΠΟΝίτες, οι οποίοι πήραν μέρος σε 16 μάχες και είχαν πέντε νεκρούς και 25 τραυματίες. 129 ανταρτοΕΠΟΝίτες αναδείχτηκαν σε στελέχη του ΕΛΑΣ.

Οι ηρωικοί μαχητές/τριες της ΕΠΟΝ ήταν πρώτοι στη μάχη για την επιβίωση του λαού μας, τη μόρφωση και τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, κόντρα στη λογική του συμβιβασμού, που καλλιεργούσαν τότε στη νεολαία μας οι πολιτικοί εκπρόσωποι της αστικής τάξης στο όνομα δήθεν του αρνητικού συσχετισμού.

Η δράση της ΕΠΟΝ συνεχίστηκε και μετά την Απελευθέρωση. Το 1947 η καπιταλιστική εξουσία στην Ελλάδα την έθεσε εκτός νόμου. Ωστόσο, η ΕΠΟΝ πήρε μέρος στον αγώνα του ΔΣΕ, στην τρίχρονη ένοπλη ταξική πάλη. Εδρασε μέσα από τις γραμμές των Ομάδων Δημοκρατικής Ενοπλης Νεολαίας και στη συνέχεια της Δημοκρατικής Νεολαίας Ελλάδας, συγκροτώντας τα δικά της στρατιωτικά τμήματα. Μετά την ήττα του ΔΣΕ το 1949, έδρασε στην πολιτική προσφυγιά, ενώ στελέχη της όπως ο εκτελεσμένος Νίκος Νικηφορίδης πρωτοστάτησαν στην ανασυγκρότηση των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων, σε συνθήκες μαζικών διώξεων και εκτελέσεων.

Στις μέρες μας που πυκνώνουν τα σύννεφα του ιμπεριαλιστικού πολέμου, που οι πολεμικές εστίες απλώνονται σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη, που ιμπεριαλιστικές απειλές εκτοξεύονται προς «φίλους» και «εχθρούς», σήμερα που οι πολεμικοί προϋπολογισμοί και εξοπλισμοί είναι σε πρώτη προτεραιότητα, σήμερα που τα αφεντικά της πολεμικής βιομηχανίας τρίβουν τα χέρια τους, σήμερα που λαοί στενάζουν από τις στερήσεις, τη φτώχεια και τον φόβο για την ίδια τη ζωή τους, οι ηρωικές σελίδες στην Ιστορία του λαού μας είναι όπλο και παρακαταθήκη για τους αγώνες που έχουμε μπροστά μας!

Την ώρα που η κυβέρνηση και οι υπουργοί της καλούν τον λαό και τη νεολαία να συμφιλιωθεί με την «κουλτούρα του πολέμου» και τα φέρετρα όπως δήλωσε και ο υπουργός Αμυνας Ν. Δένδιας, μαθαίνουμε, αντλούμε δύναμη και αισιοδοξία ότι ο λαός, με το ΚΚΕ μπροστά, μπορεί να γίνει πρωταγωνιστής!

Η ηρωική Ιστορία και δράση του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, του ΔΣΕ, της ΕΠΟΝ μάς γεμίζουν έμπνευση, μας διδάσκουν ότι:

Καρδιά και οργανωτής των αγώνων όπως και βασικός αιμοδότης ήταν το ΚΚΕ.

Κανένας αντίπαλος, όσο πανίσχυρος κι αν μοιάζει, όπως έμοιαζαν τότε οι ναζί κατακτητές και οι ντόπιοι συνεργάτες τους, δεν είναι ανίκητος όταν ο λαός αποφασίσει να δείξει τη δύναμή του, να συγκρουστεί. Η δύναμη του «εμείς» ξεπερνά και πολλαπλασιάζει κάθε «εγώ», διαψεύδει τα πρότυπα του συμβιβασμού που καλλιεργούσαν και καλλιεργούν στη νεολαία. Η θυσία, η αταλάντευτη στάση των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή από τους ναζί και οι χιλιάδες σε όλη την Ελλάδα που έδωσαν τη ζωή τους, μας δίνουν δύναμη.

Η υπεράσπιση των συμφερόντων των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων προϋποθέτει διαχρονικά ο λαός και η νεολαία να μη δείξουν καμιά εμπιστοσύνη στις αστικές κυβερνήσεις και τα αστικά κόμματα, να οργανώσουν την πάλη τους που θα θέτει στο στόχαστρο την καπιταλιστική εξουσία.

Εμείς οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί και μαζί με τον λαό να βαδίζουμε στα χνάρια των χιλιάδων που εμπνεύστηκαν από έναν κόσμο χωρίς ταξική εκμετάλλευση και ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Παλεύουμε για την κοινωνία που θέτει στο επίκεντρό της τον ίδιο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.