Εχουν βγει τα «μαχαίρια» στην ΕΕ ενόψει της αυριανής Συνόδου Κορυφής με βασικό θέμα την ανταγωνιστικότητα και την ενιαία αγορά, στο πλαίσιο της «στρατηγικής αυτονομίας» από ΗΠΑ και Κίνα.

Παρά τις εκκλήσεις η Ευρώπη να «παραμείνει ενωμένη» μπροστά στην πρωτοφανή αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, τα αντικρουόμενα συμφέροντα μεταξύ των ισχυρότερων ευρωπαϊκών καπιταλιστικών κρατών έχουν βγει στη φόρα.

Σε τέτοιο βαθμό που πριν από τη Σύνοδο στήνεται μια «προ-σύνοδος» με πρωταγωνιστές τη Γερμανία, την Ιταλία και το Βέλγιο, που οργανώνουν προπαρασκευαστική συνάντηση με πάνω από 12 χώρες. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν έχει προσκληθεί, αλλά μέχρι χθες δεν είχε απαντήσει.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζ. Μελόνι έχουν στενότερες επαφές τους τελευταίους μήνες, διαμορφώνοντας έναν άτυπο «άξονα».

Τάσσονται υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας («Made in Europe»), αλλά χωρίς τη «βαριά» προστατευτική λογική που προωθεί ο Μακρόν.

Προωθούν ένα μοντέλο που στηρίζεται στο «ελεύθερο» εμπόριο, στην προσέλκυση επενδύσεων και στη μείωση της γραφειοκρατίας, ώστε να μη διαταραχθούν οι εμπορικές σχέσεις της ΕΕ.

Κράτη - μέλη από τη Βόρεια Ευρώπη (Ολλανδία, Σουηδία, Φινλανδία, χώρες Βαλτικής κ.ά.) έχουν προειδοποιήσει, σε κοινό έγγραφο, ότι η εμμονή στο «Made in Europe» ενδέχεται να απομακρύνει επενδύσεις από την ΕΕ.

Ενδεικτικές της σύγκρουσης είναι οι δυσκολίες της Κομισιόν να ολοκληρώσει το Industrial Accelerator Act, που προωθεί ο επίτροπος Βιομηχανίας Στ. Σεζουρνέ, στενός σύμμαχος του Μακρόν. Το σχέδιο έχει ήδη καθυστερήσει δύο φορές, ακριβώς λόγω των έντονων διαφωνιών για τις διατάξεις «Made in Europe».

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «γεωπολιτική και γεωοικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Αν δεν κινηθεί γρήγορα, αν δεν επενδύσει στην οικονομία της και αν δεν άρει τα εμπόδια στην ανάπτυξη, κινδυνεύει να παρασυρθεί από την τεχνολογία των ΗΠΑ και τις εισαγωγές από την Κίνα.

Αυτό το μήνυμα έστειλε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν σε συνέντευξή του σε διεθνή Μέσα λίγες μέρες πριν τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, περιγράφοντας μια ήπειρο που «ξυπνά απότομα».

Σημείωσε ότι το χρονικό σημείο είναι κατάλληλο για την αύξηση του κοινού δανεισμού της ΕΕ, με εργαλεία όπως τα ευρωομόλογα, αναφέροντας ότι μια τέτοια κίνηση είναι προϋπόθεση ώστε η ΕΕ να επιτεθεί στη διεθνή ηγεμονία του δολαρίου.

«Η ΕΕ είναι λιγότερο χρεωμένη σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Σε μια εποχή τεχνολογικού ανταγωνισμού, η αποτυχία να αξιοποιηθεί αυτή η δυνατότητα δανεισμού είναι ένα βαθύ λάθος», είπε ο Γάλλος Πρόεδρος.

Τόνισε δε ότι η εσωτερική αγορά της ΕΕ πρέπει να απλοποιηθεί και να εμβαθυνθεί, ενώ επανέλαβε τη θέση του ότι η συμφωνία ΕΕ - Mercosur είναι «μια κακή συμφωνία».

Είπε ακόμα ότι οι «27» πρέπει να επενδύσουν από κοινού σε τομείς όπως η ενεργειακή μετάβαση και η Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε να μην υστερήσουν έναντι των διεθνών ανταγωνιστών τους.

Παράλληλα ο Μακρόν περιέγραψε μια ΕΕ υπό πολιορκία από τα φτηνά κινεζικά προϊόντα. Κάλεσε τους ηγέτες της να υιοθετήσουν μια πολιτική «ευρωπαϊκής προτίμησης» για να ευνοήσουν τις εταιρείες και τις τεχνολογίες της ΕΕ σε στρατηγικούς τομείς όπως ηλεκτρικά οχήματα, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, χάλυβας και χημικά, με κρατικές ενισχύσεις και δημόσιες προμήθειες με ευρωπαϊκό αποτύπωμα.

Ο Μακρόν δήλωσε ότι θα πιέσει τους άλλους ηγέτες της ΕΕ ώστε να αξιοποιήσουν αυτό που αποκάλεσε «στιγμή της Γροιλανδίας», όταν οι Ευρωπαίοι συνειδητοποίησαν ότι βρίσκονταν υπό απειλή, για να προχωρήσουν γρήγορα σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις που θα μειώσουν την εξάρτησή τους από ΗΠΑ και Κίνα.

«Εχουμε το κινεζικό τσουνάμι στο μέτωπο του εμπορίου και έχουμε την ασταθή κατάσταση στις ΗΠΑ. Αυτές οι δύο κρίσεις συνιστούν ένα βαθύ σοκ - μια ρήξη για τους Ευρωπαίους», τόνισε.

Κάλεσε τα κράτη - μέλη της ΕΕ να μην υποχωρήσουν, να μην προσπαθήσουν να φτάσουν σε συμβιβασμό με τις ΗΠΑ: «Νομίζω ότι έχουμε προσπαθήσει αυτήν τη στρατηγική για μήνες. Δεν λειτουργεί».

Η Ευρώπη τώρα αντιμετωπίζει μια κυβέρνηση Τραμπ που είναι «ανοιχτά αντιευρωπαϊκή», «εκφράζει περιφρόνηση» για την ΕΕ και «εύχεται την αποδόμησή της», ανέφερε.

Από την πλευρά τους, Ρώμη και Βερολίνο έχουν περισσότερα να χάσουν αν διαταραχθούν οι διατλαντικές σχέσεις, και προωθούν πιο προσεκτικά τη «στρατηγική αυτονομία».

Ο Γάλλος Πρόεδρος προειδοποίησε ότι «οι ΗΠΑ θα μας επιτεθούν τους επόμενους μήνες - αυτό είναι σίγουρο - για την ψηφιακή κανονιστική ρύθμιση» και η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να επιβάλει δασμούς στην ΕΕ αν χρησιμοποιήσει τον νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες για να ελέγξει τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.

Ο Μακρόν κάλεσε για περισσότερη «συνεργασία» στην «άμυνα», με στόχο την ενίσχυση της γαλλικής πολεμικής βιομηχανίας.

Ο ανταγωνισμός είναι σφοδρός και το γαλλο-γερμανικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών έκτης γενιάς FCAS έχει φτάσει στο χείλος της κατάρρευσης, εξαιτίας μιας διαμάχης για την ηγεσία μεταξύ των εμπλεκόμενων αναδόχων «Dassault Aviation» και «Airbus».

Ο Μακρόν αντέκρουσε τις κατηγορίες ότι το FCAS θα αποτύχει, λέγοντας πως οι γαλλικές και γερμανικές αεροπορικές δυνάμεις συμφώνησαν ξανά πρόσφατα στη στρατηγική ανάγκη για το μαχητικό αεροσκάφος και οριστικοποίησαν τις προδιαγραφές του.

Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπίζεται τα στρατηγικά της συμφέροντα και να ενισχύει τη δική της παραγωγική βάση, ιδίως σε στρατηγικούς τομείς όπως η πολεμική βιομηχανία, τονίζει η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε επιστολή της προς τους ηγέτες των «27» ενόψει της Συνόδου Κορυφής.

Η ίδιας επισημαίνει ότι η «ευρωπαϊκή προτίμηση» στους στρατηγικούς τομείς εκτείνεται και στην «αμυντική» βιομηχανία. Αποτελεί εργαλείο για να διασφαλίζεται ότι εταιρείες που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση προμηθεύονται εξαρτήματα και εξοπλισμό από ευρωπαϊκές πολεμικές βιομηχανίες, ενισχύοντας έτσι «την ανεξαρτησία και την ανθεκτικότητα» της ΕΕ σε κρίσιμες τεχνολογίες και στρατηγικούς τομείς.

Για να ενισχυθούν οι επενδύσεις στην πολεμική βιομηχανία, υπογραμμίζει ότι μέρος των δημόσιων επενδύσεων θα κατευθυνθεί στην ενίσχυση και προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού από ευρωπαϊκές και ουκρανικές πολεμικές βιομηχανίες, μέσω των δανείων SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, και μέσω του νέου δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, εκ των οποίων 60 δισ. θα διατεθούν για στρατιωτική ενίσχυση.

Τα παζάρια των «27» θα επικεντρωθούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ενιαίας αγοράς, με απλοποίηση της νομοθεσίας και των διοικητικών διαδικασιών, που θα μειώσει το διοικητικό βάρος για τα μονοπώλια και θα εξοικονομήσουν περίπου 15 δισ. ευρώ ετησίως.

Ειδική αναφορά γίνεται στην υιοθέτηση ενός ενιαίου καθεστώτος για τις επιχειρήσεις, του λεγόμενου «EU Inc», που θα επιτρέπει την ίδρυση εταιρειών σε 48 ώρες σε όλη την ΕΕ, καθώς και στην ενίσχυση κρίσιμων τομέων της ενιαίας αγοράς, όπως η Ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και οι κεφαλαιαγορές.

Η «στρατηγική καινοτομία» παραμένει βασική προτεραιότητα, με επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη και τη στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων, ώστε να μειωθεί το χάσμα με ΗΠΑ και Κίνα.

Τονίζει επίσης ότι η ΕΕ προωθεί τη διαφοροποίηση των εμπορικών της σχέσεων και την προστασία των στρατηγικών οικονομικών συμφερόντων της, με επέκταση των εμπορικών συμφωνιών με την Ινδία, το Μεξικό και τις χώρες της Mercosur.

«Η ευρωπαϊκή ευθύνη για την άμυνα απαιτεί ένα θεσμικό πλαίσιο για τη συνεργασία μας. Μια ευρωπαϊκή αμυντική ένωση», δήλωσε χθες, σε αντίστοιχο πνεύμα, ο επίτροπος της ΕΕ για την Αμυνα Αντρ. Κουμπίλιους.

«Η αντικατάσταση της αμερικανικής στρατηγικής βοήθειας - όπως είναι η διαστημική συλλογή δεδομένων ή ο εναέριος ανεφοδιασμός - με ευρωπαϊκές ικανότητες θα πρέπει να αποτελέσει βασική προτεραιότητα για το ευρωπαϊκό μπλοκ», πρόσθεσε.