Στον «αφρό» και σε αυτό το πεδίο οι αντιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ
2026 The Associated Press. All |
Από τη φιέστα που έστησε η αμερικανική κυβέρνηση για την υπογραφή της ιδρυτικής «Χάρτας» του νέου ιμπεριαλιστικού οργανισμού |
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να προσδώσει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» έναν πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό χαρακτήρα, για την «επίλυση παγκόσμιων κρίσεων» - θέτοντας και θέμα «υποκατάστασης» του ΟΗΕ - έναντι της αρχικής «αποστολής» του που ήταν η «επόμενη μέρα» της κατοχής στη Γάζα.
Στην τελετή για την υπογραφή της Χάρτας, δίπλα στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντ. Τραμπ στάθηκαν ηγέτες και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι άλλων 18 κρατών - από τις περίπου 50 με 60 χώρες που προσκλήθηκαν από την Ουάσιγκτον - ωστόσο ήταν εμφανής η απουσία των ισχυρότερων «δυτικών» συμμάχων των ΗΠΑ, σε άλλη μία σαφή ένδειξη των εντεινόμενων αντιθέσεων μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα.
Χαρακτηριστικά, από την ΕΕ μέχρι στιγμής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» συμμετέχουν μόνο η Βουλγαρία και η Ουγγαρία, ενώ μαζί τους τη «Χάρτα» συνυπέγραψαν Τουρκία, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Αργεντινή, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ινδονησία, Ιορδανία, Πακιστάν, Παραγουάη, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ουζμπεκιστάν, Μογγολία και το προτεκτοράτο του Κοσόβου.
Την άρνησή τους να συμμετέχουν στον νέο οργανισμό εξέφρασαν η Γαλλία, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Ισπανία, ενώ και η Βρετανία διατύπωσε «ανησυχίες» για την πρόσκληση που απηύθυναν οι ΗΠΑ στη Ρωσία.
Η επικεφαλής της ευρωενωσιακής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι «θέλουμε να εργαστούμε για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, και θέλουμε αυτό το ειρηνευτικό συμβούλιο να περιοριστεί στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως προβλεπόταν».
«Εάν το περιορίσουμε στη Γάζα, όπως έπρεπε να γίνει, μπορούμε να συνεργαστούμε με αυτό», πρόσθεσε.
Ο δε Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει την πρόσκληση που είχε απευθύνει στην ηγεσία του επίσης ΝΑΤΟικού «συμμάχου» Καναδά για να ενταχθεί στο «Συμβούλιο Ειρήνης», με φόντο τις δηλώσεις του Καναδού πρωθυπουργού Μ. Κάρνεϊ, ο οποίος απέρριψε τον ισχυρισμό του Αμερικανού Προέδρου ότι ο Καναδάς «υπάρχει χάρη στις ΗΠΑ».
Πιο «διαλλακτική» ήταν η στάση της Ρωσίας, ενώ σχετικά «χλιαρή» ήταν η στάση της Κίνας, που πάντως κρατά αποστάσεις.
Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν δήλωσε ότι θα μελετήσει την πρόσκληση των ΗΠΑ προτού απαντήσει, ενώ σε συνάντησή του με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Μ. Αμπάς στη Μόσχα, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι «έτοιμη» να διαθέσει 1 δισ. δολάρια από τα ρωσικά δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ για το «Συμβούλιο Ειρήνης», προκειμένου «να υποστηρίξει τον παλαιστινιακό λαό».
Σύμφωνα μάλιστα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ο Πούτιν τόνισε πως «η ιδέα χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για το Συμβούλιο Ειρήνης έχει συζητηθεί στο παρελθόν με τις ΗΠΑ».
Ο δε Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, σε συνομιλία που είχε την Παρασκευή με τον Βραζιλιάνο ομόλογό του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα - χωρίς να αναφερθεί ευθέως στο «Συμβούλιο Ειρήνης» - δήλωσε ότι οι δύο χώρες «πρέπει να ταχθούν αποφασιστικά στη σωστή πλευρά της ιστορίας (...) και να υπερασπιστούν από κοινού τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ».
Σε ό,τι αφορά αυτό καθαυτό το «Συμβούλιο Ειρήνης», τον ακριβή ρόλο του, όπως και τις πηγές χρηματοδότησής του, είναι πολλά τα θολά σημεία.
Η ιδρυτική «Χάρτα» ορίζει ότι πρόκειται για «διεθνή οργανισμό» που επιδιώκει την προώθηση της «σταθερότητας», την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση «διαρκούς ειρήνης» σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις, περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη και διάδοση «βέλτιστων πρακτικών».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ αναφέρεται ως «ο πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης», με «πολύ ευρείες εξουσίες», αφού θα είναι ο μόνος που θα μπορεί να στέλνει προσκλήσεις ένταξης και να ανακαλεί συμμετοχές, εκτός της περίπτωσης «βέτο από πλειοψηφία δύο τρίτων των κρατών - μελών». Θα έχει επίσης «δικαίωμα εποπτείας και ελέγχου» όλων των αποφάσεων.
Προβλέπεται συγκρότηση ενός Διοικητικού Συμβουλίου κρατών - μελών, με μία ψήφο ανά κράτος, που αποφασίζει για τον προϋπολογισμό, τη δημιουργία «θυγατρικών οντοτήτων», τον διορισμό ανώτερων αξιωματούχων και την ανάληψη νέων «ειρηνευτικών» αποστολών. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία δύο τρίτων, αλλά τελούν υπό έγκριση του Αμερικανού Προέδρου.
Οι περίπου 50 με 60 χώρες (αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των 193 μελών του ΟΗΕ) που έλαβαν προσκλήσεις θα έχουν (αν αποφασίσουν να ενταχθούν) τριετή μη μόνιμη συμμετοχή, ενώ για να γίνει κάποια χώρα μόνιμο μέλος πλην των ΗΠΑ, θα πρέπει να καταβάλλει «τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο δολάρια» έως τον Ιανουάριο του 2027.