ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΣΕ
Ευθεία βολή στους συλλογικούς αγώνες και τα δικαιώματα των εργαζομένων

Σε δημόσια διαβούλευση το νέο αντεργατικό αίσχος για τη νέα «τρόικα» κυβέρνησης - ΓΣΕΕ - εργοδοσίας

Σάββατο 17 Γενάρη 2026 - Κυριακή 18 Γενάρη 2026

Η διατήρηση όλων των αντεργατικών μνημονιακών μέτρων και ο ορισμός της ηγεσίας της ΓΣΕΕ σε ρόλο «τοποτηρητή» των κλαδικών ΣΣΕ για λογαριασμό των επιχειρηματικών ομίλων, είναι οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου για τις ΣΣΕ, το οποίο έφερε η κυβέρνηση στη διαβούλευση στα μέσα της εβδομάδας. Προοίμιο του νομοσχεδίου υπήρξε η περιβόητη «κοινωνική συμφωνία», ένα νέο αντεργατικό «μνημόνιο», που συνυπέγραψε η νέα τρόικα κυβέρνησης - ηγεσίας ΓΣΕΕ - εργοδοτικών ενώσεων. Η κυβέρνηση λοιπόν της ΝΔ, που πριν λίγο καιρό έφερε το 13ωρο με τη συνδικαλιστική ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, καθώς και με τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ που ομόφωνα ενέκριναν στη ΓΣΕΕ τη συμφωνία, φέρνουν έναν ακόμα μηχανισμό καθήλωσης των μισθών και διαρκούς συμπίεσής του στα κατώτατα επίπεδα.

Τα συγκεκριμένα άρθρα του νομοσχεδίου που παρουσίασε το υπουργείο Εργασίας, παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς της παραπάνω «τρόικας», διατηρεί άθικτο τον πυρήνα των μνημονιακών μέτρων. Συγκεκριμένα διατηρεί:

1. Τη δυνατότητα του αστικού κράτους να διαμορφώνει τον κατώτατο βασικό μισθό, με το νομοσχέδιο να κάνει καθαρό ότι οι Εθνικές Γενικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας «καθορίζουν τους ελάχιστους μη μισθολογικούς όρους εργασίας» (άρθρο 4).

2. Ολα τα νομικά εμπόδια στην επέκταση του υποχρεωτικού χαρακτήρα μιας κλαδικής ΣΣΕ στο σύνολο του κλάδου (άρθρο 9) όπως: Το ποσοστό εργαζομένων που πρέπει να απασχολούν οι εργοδότες που υπογράφουν μια κλαδική ΣΣΕ, την υποχρέωση των συνδικάτων να εγγράφονται στο ΓΕΜΗΣΟΕ για να μπορούν να αιτούνται την επέκταση ΣΣΕ κ.ά.

3. Την απαράδεκτη υποχρέωση τεκμηρίωσης από τα σωματεία ότι η κλαδική ΣΣΕ δεν θίγει τον ανταγωνισμό, λες και είναι ινστιτούτα οικονομικών μελετών.

4. Την εξαίρεση από τις κλαδικές ΣΣΕ, που έχουν επεκταθεί, α) επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν «οικονομικά προβλήματα» και β) άλλων περιπτώσεων επιχειρήσεων, που εξειδικεύονται με Υπουργική Απόφαση.

5. Τα εμπόδια στη διαδικασία μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία (άρθρο 11).

Κριτήριο η κερδοφορία, η ανταγωνιστικότητα και η «σταθερότητα» των ομίλων

Περαιτέρω το νομοσχέδιο επιφέρει προσθήκες που υπηρετούν τον κεντρικό στόχο: Οι κλαδικές ΣΣΕ που θα υπογράφονται να μην θίγουν τα κέρδη των επιχειρήσεων.

Αποκαλυπτική είναι άλλωστε η αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, ξεκαθαρίζοντας ότι πάνω από όλα είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού των επιχειρήσεων και η διαφύλαξη της αναγκαίας για το καπιταλιστικό σύστημα κοινωνικής συνοχής. Σημειώνει καθαρά ότι οι ΣΣΕ είναι επιθυμητές στον βαθμό που ομογενοποιούν τους όρους εργασίας, αντιμετωπίζοντας έτσι «δυσχέρειες στον υγιή ανταγωνισμό» και «τη διατάραξη της συνοχής των εργασιακών σχέσεων και την πρόκληση ευρύτερων αρνητικών συνεπειών στη λειτουργία της οικονομίας και στη μακροοικονομική σταθερότητα».

Ο στόχος αυτός υπηρετείται δίνοντας στην ηγεσία της ΓΣΕΕ τη δύναμη να παραβιάζει τη συλλογική αυτονομία των κλαδικών συνδικαλιστικών οργανώσεων και να αναλαμβάνει εκβιαστικά μια από τις πιο σημαντικές και κρίσιμες λειτουργίες τους, τη διαμόρφωση και τη σύναψη κλαδικών ΣΣΕ. Αναλυτικότερα, το νομοσχέδιο επιτρέπει την επέκταση της υποχρεωτικότητας μιας ΣΣΕ σε όλο τον κλάδο, με μόνο όρο να έχει υπογραφεί από την ηγεσία της ΓΣΕΕ και εργοδοτικές οργανώσεις πανελλαδικής έκτασης. Δηλαδή οι δύο «εταίροι» θα μπορούν «να αποφασίζουν ή να συμμετέχουν στη ρύθμιση των όρων εργασίας σε επίπεδο επιμέρους κλάδου». Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μαζί με την κυβέρνηση διαμορφώνεται η νέα «τρόικα» που θα πετσοκόβει ΣΣΕ ανάλογα με τα «θέλω» των ομίλων.

Οπότε, ο μηχανισμός αυτός διαμορφώνει ένα ακόμα πιο ασφυκτικό πλαίσιο για τον περιορισμό της δράσης των Ομοσπονδιών, τις οποίες θέτει υπό την ομηρία των εργοδοτικών ενώσεων και της ΓΣΕΕ, με στόχο οι κλαδικές ΣΣΕ να ενσωματώνουν και να νομιμοποιούν όλο το αντεργατικό πλαίσιο. Ο εκβιασμός είναι προφανής: «Αν θέλετε να επεκτείνετε τις κλαδικές ΣΣΕ, απευθυνθείτε στη ΓΣΕΕ για να τις υπογράψει. Ομως για να γίνει αυτό, οι όροι που εσείς πετύχατε να αποδεχτεί η εργοδοσία, με τους αγώνες σας, θα αλλάξουν στα μέτρα της εργοδοσίας»!

Με αυτόν τον τρόπο η διεκδίκηση κλαδικών ΣΣΕ επιχειρείται να μετατραπεί από αντικείμενο ταξικής πάλης σε μια διαδικασία «κοινωνικού διαλόγου», όπου στο όνομα της «εργασιακής ειρήνης» καλλιεργείται ο μύθος ότι τα συμφέροντα εργοδοτών και εργατών αν δεν ταυτίζονται, τουλάχιστον ακολουθούν «παράλληλη πορεία». Ομως στην πραγματικότητα, για να κερδίσουν οι εργαζόμενοι, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο, ανταγωνιστικότητα σημαίνει πιο φθηνός εργάτης, κερδοφορία σημαίνει ένταση της εκμετάλλευσης. Πουθενά δεν συναντιούνται οι ανάγκες των εργαζομένων με τα συμφέροντα της εργοδοσίας, κι αυτό το ξέρουν καλά και οι κυβερνήσεις και το κεφάλαιο. Γι' αυτό φέρνουν τέτοια νομοθετικά εργαλεία, ώστε και «θεσμικά» να προστατεύεται η εργοδοσία από τις εργατικές διεκδικήσεις, οι οποίες πρέπει να προσαρμόζονται μέχρι εκεί που δεν θίγεται ούτε στο ελάχιστο η κερδοφορία της. Αυτό σημαίνει για τις κυβερνήσεις και τα κόμματα του κεφαλαίου «κοινωνική συνοχή»: Ο συμβιβασμός των εργαζομένων με τα ελάχιστα ώστε οι εκμεταλλευτές τους να θησαυρίζουν.

Η πολεμική οικονομία απαιτεί φθηνούς αναλώσιμους εργάτες

Και το νομοσχέδιο αυτό μόνο τυχαία δεν έρχεται στις σημερινές συνθήκες, πολεμικής προπαρασκευής και ανάλογης στροφής της οικονομίας. Σε τέτοιες συνθήκες η ανάγκη κυβερνήσεων και κεφαλαιοκρατών για φθηνούς, αναλώσιμους και χωρίς δικαιώματα εργάτες, για συνδικάτα που να «μην ενοχλούν», προβάλλει ακόμα πιο επιτακτικά.

Και, η ηγεσία της ΓΣΕΕ υπηρετεί ακριβώς αυτή την ανάγκη, γι' αυτό επιλέγεται με το νομοσχέδιό της η αναβάπτισή της σε ρόλο «δερβέναγα» πάνω από τα σωματεία. Είναι καθαρό ότι η στροφή στην πολεμική οικονομία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ένα συνδικαλιστικό κίνημα υποταγμένο στα «θέλω» των κυβερνήσεων και του κεφαλαίου, χωρίς ταξική συνεργασία, και η ηγεσία της ΓΣΕΕ βάζει ξεκάθαρα πλάτη σε αυτή την κατεύθυνση.

«Υπό άκρα μυστικότητα»

Είναι χαρακτηριστικό ότι η ίδια η κυβέρνηση δίνει «στο πιάτο» τη μεθόδευση που στήνεται πίσω από τις πλάτες των εργαζομένων εδώ και μήνες. Οπως είπε την Πέμπτη η υπουργός Εργασίας, συζητούσε με την ηγεσία της ΓΣΕΕ, δηλαδή με τον κεντρικό συνδικαλιστή του ΠΑΣΟΚ και πρόεδρο της Συνομοσπονδίας «για οκτώ μήνες υπό άκρα μυστικότητα». Ετσι εξηγείται η υπονόμευση των εργατικών αγώνων στην οποία επιδόθηκε όλους αυτούς τους μήνες η ΓΣΕΕ: Από την απεργία για το έγκλημα των Τεμπών στις 28 Φλεβάρη μέχρι τις απεργιακές κινητοποιήσεις ενάντια στο 13ωρο. Από τη μία επιχειρούσε για λογαριασμό της κυβέρνησης να θάψει τους αγώνες και από την άλλη η κυβέρνηση της ανέθετε τους νέους «ρόλους» νεκροθάφτη των εργασιακών δικαιωμάτων.

Οπως είπε άλλωστε η Ν. Κεραμέως, «όχι μόνο η συμφωνία η ίδια ήταν προϊόν λέξη προς λέξη συμφωνίας των 7 μας, αλλά και το κείμενο του νομοσχεδίου λέξη προς λέξη έχει συζητηθεί με τους 6 κοινωνικούς εταίρους. Αρα το νομοσχέδιο το ίδιο είναι προϊόν κοινής εργασίας κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων».