«Θα φροντίσουμε να υπερασπιστούμε τα συμφέροντα της Αμερικής. Και πιστεύω ότι ο Πρόεδρος είναι διατεθειμένος να φτάσει όσο μακριά χρειαστεί για να το διασφαλίσει», ξεκαθάρισε προ ημερών ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, όταν ρωτήθηκε για τον τρόπο που θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας.

Οι απειλές των ΗΠΑ να αποκτήσουν το αυτοδιοικούμενο νησί της Αρκτικής, που αποτελεί δανέζικο έδαφος, δεν είναι μόνο ενδεικτικές της «σφαγής» μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, αλλά είναι και μια ακόμη εξόφθαλμη απόδειξη για το τι είδους «συμμαχία» είναι το ΝΑΤΟ και πόσο «εξασφαλισμένη» είναι η «σταθερότητα» και η «ασφάλεια» για τα κράτη - μέλη του.

Ακόμη και αν τελικά δεν χρησιμοποιηθούν στρατιωτικά μέσα για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, αλλά οι ΗΠΑ κλείσουν μια συμφωνία εξαγοράς ή απόλυτου στρατιωτικού και οικονομικού ελέγχου, η ουσία παραμένει η ίδια: Το ΝΑΤΟ είναι μια ιμπεριαλιστική «λυκοσυμμαχία» για την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων καπιταλιστικών κρατών και μονοπωλιακών ομίλων, και όταν αυτά τα συμφέροντα συγκρούονται, επικρατεί - στρατιωτικά, πολιτικά, οικονομικά - το «δίκαιο» του ισχυρότερου.

Τα διδάγματα για τον ελληνικό λαό από τις εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία δεν θα μπορούσαν να γίνουν πιο «λιανά». Είτε με «συνεκμεταλλεύσεις», είτε με πολεμική αναμέτρηση οι ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί «τρέχουν» και η συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ και στους σχεδιασμούς αυτούς κάθε άλλο παρά «ειρήνη», «ομαλότητα» και «σταθερότητα» συνεπάγεται μέσα σε ένα «κουβάρι» αντικρουόμενων συμφερόντων, μέσα σε έναν καπιταλιστικό κόσμο που διακατέχεται από τον ανταγωνισμό για κέρδη και γεωπολιτική επιρροή.

Το Αιγαίο βρίσκεται ήδη κάτω από ΝΑΤΟική «σημαία», ενώ σε ολόκληρη τη χώρα στρατιωτικές βάσεις και υποδομές είναι «βαμμένες» με τα χρώματα της «αστερόεσσας», εξελίξεις που όχι μόνο δεν διασφαλίζουν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά φέρνουν νέους κινδύνους στον λαό...

Η Δανία - όπως και η Ελλάδα - είναι από τα «καλύτερα παιδιά» για τις ΗΠΑ, σημαντικό στήριγμα και «παραδοσιακός σύμμαχός» τους στη Β. Ευρώπη, στη Βαλτική και την Αρκτική. Επιπλέον η Δανία είναι από τα ιδρυτικά μέλη του ΝΑΤΟ, αγοράζει κυρίως αμερικανικούς εξοπλισμούς, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες ΝΑΤΟικές αποστολές στο εξωτερικό, ηγήθηκε για δυο χρόνια στο Ιράκ, συμμετείχε στον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά του ISIS, ενώ στην Ουκρανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές στρατιωτικής βοήθειας.

Η μακροχρόνια στρατιωτική σχέση μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας ενισχύθηκε με μια νέα Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας (DCA) στα τέλη του 2023, που επιτρέπει στον αμερικανικό στρατό να εισέλθει στη χώρα όποτε θέλει και για οποιονδήποτε λόγο κρίνει κατάλληλο.

Πρόκειται για μια σχεδόν «αποικιοκρατική» στρατιωτική συμφωνία. Ενδεικτικά: Επιτρέπει στον αμερικανικό στρατό απεριόριστη πρόσβαση σε δανέζικες αεροπορικές βάσεις και εγκαταστάσεις. Υποστηρίζει τη στάθμευση στρατευμάτων των ΗΠΑ, την αποθήκευση εξοπλισμού, τη συντήρηση και τις ασκήσεις. Χορηγεί στις δυνάμεις των ΗΠΑ μεγαλύτερη αυτονομία, που σημαίνει ότι υπερέχει η νομοθεσία των ΗΠΑ εντός των καθορισμένων περιοχών.

Μια ξεχωριστή συμφωνία καλύπτει την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Στη Γροιλανδία η Διαστημική Βάση Πιτουφίκ, με αμερικανική στρατιωτική παρουσία από το 1950, παρέχει μεγάλη στρατηγική αξία για τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, όπως υπεροχή στο Διάστημα και ένα κρίσιμο σύστημα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης.

«Εάν κάποια ευρωπαϊκά κράτη τρέφουν αυταπάτες ότι μπορούν να βασίζονται στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, τότε αυτό είναι κάλεσμα αφύπνισης ότι δεν επιστρέφουμε σε αυτόν τον κόσμο», έγραψε πρόσφατα η διευθύντρια της δεξαμενής σκέψης «Chatham House».

«Αυτός ο κόσμος» στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ, όμως τώρα «τα άπλυτα έχουν βγει στη φόρα» και απροκάλυπτα πλέον όλοι ομολογούν πως «κυβερνάει ο νόμος του ισχυρού».

Ούτε το νέο σχετικά «αφήγημα» ότι η ΕΕ πρέπει να μείνει «ενωμένη» απέναντι στις ΗΠΑ και να επιταχύνει τη «στρατηγική αυτονομία» της σε Αμυνα, εμπόριο, Ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, νέες τεχνολογίες κ.λπ. μπορεί να σταθεί σε έναν κόσμο που «φλέγεται» για το μοίρασμα των αγορών και με τις αντιθέσεις μέσα στην ίδια την ΕΕ να φουντώνουν.

Οπως δήλωσε ωμά την περασμένη βδομάδα ο Στίβεν Μίλερ, κορυφαίος σύμβουλος του Προέδρου Τραμπ: «Κανείς δεν πρόκειται να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Ο Μίλερ είπε ότι ο πραγματικός κόσμος «κυβερνάται από την ισχύ, που εξαρτάται από τη βία και από την εξουσία» - όχι με συνθήκες ή αμοιβαία υποστήριξη (βλέπε Αρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ κ.ά.).

Πολύ περισσότερο που - και αυτό αφορά ιδιαίτερα την Ελλάδα και την ιμπεριαλιστική αντιπαράθεση με την Τουρκία - η ίδια η ιδρυτική συνθήκη του ΝΑΤΟ δεν περιλαμβάνει καν πρόβλεψη για το τι θα συνέβαινε αν δύο από τα μέλη του βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους. Δεν υπάρχει π.χ. σαφής διάταξη για αποβολή μιας χώρας από το ΝΑΤΟ αν επιτεθεί σε άλλο κράτος - μέλος.

Φυσικά αν οι ΗΠΑ καταλάμβαναν στρατιωτικά τη Γροιλανδία, αυτό θα σήμαινε έναν «γεωπολιτικό σεισμό» και όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, «αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα τελειώσουν».

Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η κυβέρνησή του μπορεί να χρειαστεί να επιλέξει μεταξύ Γροιλανδίας και ΝΑΤΟ, όταν ρωτήθηκε την Πέμπτη από τους «New York Times» εάν η απόκτηση της Γροιλανδίας έχει μεγαλύτερη σημασία για τον ίδιο από τη διατήρηση της στρατιωτικής «συμμαχίας».

Οταν ρωτήθηκε γιατί θέλει οι ΗΠΑ να ελέγχουν τη Γροιλανδία, ανέφερε: «Η ιδιοκτησία σού δίνει κάτι που δεν μπορείς να διασφαλίσεις με μίσθωση ούτε με συνθήκη. Σου προσφέρει δυνατότητες που δεν μπορείς να αποκτήσεις απλώς υπογράφοντας ένα έγγραφο».

Νωρίτερα αυτήν τη βδομάδα ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε δηλώσει σε ανάρτησή του: «Αμφιβάλλω ότι το ΝΑΤΟ θα ήταν εκεί για μας αν το χρειαζόμασταν πραγματικά».

Ο δε Γάλλος Πρόεδρος, Εμ. Μακρόν, επισήμανε ότι η «Συμμαχία των Πρόθυμων» στο ουκρανικό ζήτημα δεν είναι ευκαιριακή και ότι στο βάθος δείχνει πως «η Αμυνα και η Ασφάλεια δεν αντιμετωπίζονται αποκλειστικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».

Ετσι, παρά τον κίνδυνο που θα δημιουργούσε για το μέλλον του ΝΑΤΟ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν πως η Γροιλανδία «είναι απαραίτητη» για τις ΗΠΑ «από την άποψη της εθνικής ασφάλειας».

Στρατηγικά τοποθετημένη ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, η Γροιλανδία θεωρείται ολοένα και πιο σημαντική στρατιωτικά και αναδεικνύεται σε γεωπολιτικό πεδίο μάχης καθώς οι πάγοι λιώνουν.

Η γεωγραφική της θέση μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής την καθιστά κρίσιμο σημείο για το αμερικανικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας, καθώς βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή πυραύλων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.

Εκτός από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, το υπέδαφος της Γροιλανδίας υπολογίζεται πως έχει κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες - απαραίτητα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για «πράσινες» τεχνολογίες και την πολεμική βιομηχανία - και με την απόκτηση του νησιού οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κρατήσουν την Κίνα έξω.

Η Κίνα παραμένει ένας πιθανός μελλοντικός επενδυτής με έντονο ενδιαφέρον, αλλά οι πραγματικές της επενδύσεις παραμένουν περιορισμένες.

Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα από το United States Geological Survey (USGS), τα αποθέματα της Γροιλανδίας σε σπάνιες γαίες εκτιμώνται σε περίπου 1,5 εκατ. μετρικούς τόνους, περίπου όσα κατέχουν οι ΗΠΑ (1,9 εκατ. μετρικοί τόνοι) και ξεπερνούν τα αποθέματα του Καναδά (830.000 μετρικοί τόνοι).

Η ταχεία τήξη των τεράστιων πάγων του νησιού θα μπορούσε να οδηγήσει σε γεωτρήσεις πετρελαίου (η Γροιλανδία σταμάτησε να χορηγεί άδειες εξερεύνησης το 2021) και εξόρυξη βασικών ορυκτών, όπως χαλκός, λίθιο, κοβάλτιο και νικέλιο.

Ανοίγονται επίσης νέες ναυτιλιακές οδοί μέσω της Αρκτικής, εναλλακτικές στη Διώρυγα του Σουέζ, οι οποίες μειώνουν το ταξίδι από τη Δυτική Ευρώπη στην ανατολική Ασία σχεδόν κατά το ήμισυ. Η Ρωσία θέλει να κυριαρχήσει στον Βόρειο Διάδρομο, αν και φέρεται να παζαρεύει με τις ΗΠΑ για πρόσβαση σε επενδύσεις στην Αρκτική.

Η Κίνα και η Ρωσία συμφώνησαν τον Νοέμβρη να συνεργαστούν για την ανάπτυξη νέων θαλάσσιων διαδρομών στην Αρκτική.

Σε αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο έχουν δυναμώσει τα τελευταία χρόνια οι φωνές για την «ανεξαρτησία» της Γροιλανδίας από τη Δανία.

Η Γροιλανδία σχημάτισε τον Μάρτη μια νέα τετρακομματική κυβέρνηση, με βασικό σύνθημα «Η Γροιλανδία μάς ανήκει». Τα κόμματα του συνασπισμού είναι υπέρ της «μακροπρόθεσμης ανεξαρτησίας». Συμφωνία του 2009 με τη Δανία προβλέπει η Γροιλανδία να διεξάγει δημοψήφισμα πριν ανακηρύξει «ανεξαρτησία».

Το κόμμα που τάσσεται πιο ηχηρά υπέρ μιας «άμεσης και πλήρους ανεξαρτησίας» από τη Δανία, το Naleraq, το οποίο είναι το πιο φιλικό προς τις ΗΠΑ και την προεδρία Τραμπ, ήρθε δεύτερο στις εκλογές αλλά διπλασίασε τις έδρες του σε 8 συγκεντρώνοντας 25% των ψήφων. Μάλιστα, ο ηγέτης του Naleraq, Πέλε Μπρόμπεργκ, κάλεσε την κυβέρνηση της Γροιλανδίας να έχει συνομιλίες με την κυβέρνηση των ΗΠΑ χωρίς τη Δανία.

Η «ανεξαρτησία» από τη Δανία σημαίνει μεγαλύτερη πρόσδεση στις ΗΠΑ και το κόμμα έχει υπερασπιστεί μια «αμυντική συμφωνία» με την Ουάσιγκτον και θα μπορούσε να επιδιώξει ένα καθεστώς «ελεύθερης σύνδεσης», βάσει του οποίου η Γροιλανδία θα λάμβανε «αμερικανική υποστήριξη και προστασία» με αντάλλαγμα στρατιωτικά δικαιώματα, χωρίς να καταστεί επίσημα αμερικανικό έδαφος.

Πράγματι, μια από τις επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος είναι η σύναψη Συμφώνου Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association - COFA) - ονομασία που χρησιμοποιείται από την Ουάσιγκτον για τις συμφωνίες των ΗΠΑ με τα Νησιά Μάρσαλ, το Παλάου και την Ομοσπονδία της Μικρονησίας στον Ειρηνικό.

Με βάση αυτές τις συμφωνίες, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες και στρατιωτική προστασία, ενώ διατηρούν στρατιωτική παρουσία και εμπορικά προνόμια.

Για να προχωρήσει ένα τέτοιο σενάριο, η Γροιλανδία θα πρέπει πρώτα να αποσχιστεί από τη Δανία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται επίσης να εξετάζουν το ενδεχόμενο πληρωμών προς τους κατοίκους της Γροιλανδίας - 10.000 έως 100.000 δολαρίων ανά κάτοικο - προκειμένου να τους πείσουν να αποσχιστούν από τη Δανία, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.