Στην τελική φάση η συμφωνία των Πρεσπών, που ενισχύει το ΝΑΤΟ στην περιοχή. Αντιδράσεις προκαλεί η δημιουργία στρατού στο Κοσσυφοπέδιο
Από τη συνεδρίαση στη Βουλή της ΠΓΔΜ |
Επί της ουσίας, το κύριο που έχει καταγγείλει από την πρώτη στιγμή το ΚΚΕ, που θα καταψηφίσει τη συμφωνία, είναι ότι βασικός στόχος της είναι το δυνάμωμα του ΝΑΤΟ, με την είσοδο και της γειτονικής χώρας σε αυτό (όπως προβλέπεται στο άρθρο 2), ζήτημα που εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ένταξη όλης της περιοχής στον ευρωατλαντικό άξονα, προκειμένου να ανασχεθεί η επιρροή άλλων ισχυρών δυνάμεων, όπως της Ρωσίας, της Κίνας και άλλων ανταγωνιστών των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ.
Το ΚΚΕ ξεκάθαρα δηλώνει ότι πρόκειται για μια συμφωνία αντίθετη με τα συμφέροντα και των δύο λαών, ακριβώς γιατί ενισχύει το ρόλο του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, όπου διέλυσε την ενιαία Γιουγκοσλαβία και αιματοκύλισε όλη την περιοχή. Επίσης διατηρεί τα σπέρματα του αλυτρωτισμού περί «μακεδονικού» έθνους και γλώσσας, αλληλοτροφοδοτώντας τον αλυτρωτισμό και τον εθνικισμό στην ΠΓΔΜ αλλά και στην Ελλάδα, με τα εξίσου ανιστόρητα περί «μίας Μακεδονίας και ελληνικής».
Το ότι το βασικό διακύβευμα είναι η ενίσχυση των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών ΝΑΤΟ και ΕΕ στην περιοχή επιβεβαιώνεται με τον πιο πανηγυρικό τρόπο από τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, στη συνάντησή του με τον αναπληρωτή ΥΠΕΞ της Ελλάδας, Γιώργο Κατρούγκαλο. Εκθειάζοντας το ρόλο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, ο Πομπέο είπε κυνικά: «Η συμφωνία των Πρεσπών θα επιτρέψει στη γειτονική σας χώρα να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ και να ενισχύσει το ρόλο των Βαλκανίων ως αναχώματος ενάντια στην κακόβουλη επίδραση της Ρωσίας».
Στο πλαίσιο της συζήτησης αναθεώρησης του Συντάγματος, τέσσερις βασικές τροπολογίες κατατέθηκαν την Τετάρτη το βράδυ στη Βουλή της ΠΓΔΜ από την κυβέρνηση Ζάεφ. Η πρώτη αφορά την αλλαγή της ονομασίας της χώρας από «Δημοκρατία της Μακεδονίας» σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», που θα αναφέρεται παντού, εκτός από το άρθρο 36, όπου θα γίνεται μια ιστορική αναφορά. Η δεύτερη αφορά το προοίμιο του Συντάγματος, με εξειδίκευση στην αναφορά στην ASNOM (Αντιφασιστική Συνέλευση για τη Λαϊκή Απελευθέρωση της χώρας) από το 1944, ενώ θα αναφέρεται πλέον και η ειρηνευτική συμφωνία της Οχρίδας από το 2001, με την οποία δόθηκε τέλος στις ένοπλες συγκρούσεις που είχαν ξεσπάσει νωρίτερα τότε, μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και Αλβανών ενόπλων. Με την τρίτη τροπολογία προστίθεται στο Σύνταγμα η αναφορά ότι η χώρα σέβεται την εθνική κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτησία των γειτονικών χωρών. Στην τέταρτη σημειώνεται: «Η Πολιτεία προστατεύει, εγγυάται και καλλιεργεί τις ιδιαιτερότητες, την ιστορική και την πολιτιστική κληρονομιά του μακεδονικού λαού, προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των υπηκόων της που ζουν ή διαμένουν στο εξωτερικό αλλά δεν αναμειγνύεται στα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών και στις εσωτερικές τους υποθέσεις».
Ενταγμένη στα ευρωατλαντικά σχέδια στην περιοχή είναι και η ομόφωνη έγκριση την Παρασκευή, από τη Βουλή του προτεκτοράτου του Κοσσόβου, της μετατροπής των λεγόμενων Δυνάμεων Ασφαλείας του Κοσσυφοπεδίου (στην πλειοψηφία τους πρώην ένοπλοι αυτονομιστές του ΟΥΤΣΕΚΑ, εξοπλισμένοι από τις ΗΠΑ) σε τακτικό στρατό. Υπολογίζεται ότι είναι γύρω στις 4.000 προσωπικό που θα αναλάβουν καθήκοντα δίπλα στην κατοχική δύναμη του ΝΑΤΟ, KFOR. Την Παρασκευή οι πρώην ΟΥΤΣΕΚΑδες, Πρόεδρος Χασίμ Θάτσι και πρωθυπουργός Ραμούς Χαραντινάι, εμφανίστηκαν με στρατιωτικές στολές και χαρακτήρισαν τη μέρα «ιστορική». Την κίνηση στηρίζουν οι ΗΠΑ και κάποιες χώρες της ΕΕ, ενώ έχει προκαλέσει τη σφοδρή αντίδραση της σερβικής κυβέρνησης, η οποία επίσημα θεωρεί το Κοσσυφοπέδιο σερβική επικράτεια αλλά στην πραγματικότητα παζαρεύει προκειμένου να αρθούν εμπόδια για την είσοδο της Σερβίας στην ΕΕ.
Ο Σέρβος Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς μίλησε για «παράνομη ενέργεια, που καταστρατηγεί και το ψήφισμα 1244 του ΟΗΕ», και πρόσθεσε ότι «είναι καθήκον της KFOR να διαλύσει αυτόν τον στρατό». Βεβαίως, το ΝΑΤΟ στηρίζει όλα αυτά τα χρόνια την κυβέρνηση των πρώην ΟΥΤΣΕΚΑδων, και μετά τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από τη Σερβία το 2008. Ο Βούτσιτς, στέλνοντας μήνυμα και στον κόσμο, τόνισε: «Μην ταπεινώνετε τη Σερβία και τους Σέρβους, γιατί ούτε ο σερβικός λαός ούτε η Σερβία θα σας αφήσουν», ενώ προανήγγειλε περιοδεία στην περιοχή τις επόμενες μέρες. Την κίνηση χαιρέτισε η αμερικανική πρεσβεία στην Πρίστινα, ενώ το γερμανικό ΥΠΕΞ σημειώνει ότι αναγνωρίζει το δικαίωμα στη δημιουργία στρατού, που πρέπει να περιλαμβάνει και τη σερβική μειονότητα. Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ της Ρωσίας σημειώνει ότι «η πρωτοβουλία αυτή συνιστά ωμή παραβίαση της απόφασης 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία θα προκαλέσει σοβαρή όξυνση της κατάστασης στα Βαλκάνια και εγκυμονεί υποτροπή των ένοπλων συγκρούσεων στην περιοχή», ενώ καλεί την αποστολή του ΟΗΕ «να διαλύσει τους όποιους ένοπλους σχηματισμούς των Κοσσοβάρων».