Παρασκευή 30 Μάρτη 2018
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 13
ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (ΤΕΤΡΑΣΕΛΙΔΟ)
ΗΠΑ - ΚΙΝΑ
Σε «πορεία σύγκρουσης» για την πρωτοκαθεδρία στις νέες τεχνολογίες και την καινοτομία

Ο εμπορικός πόλεμος είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου στον ανταγωνισμό για πολιτική, οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία

Περισσότερο πλήττονται κινεζικές επιχειρήσεις στην τεχνολογία πληροφοριών και στα ηλεκτρικά είδη με υψηλά ποσοστά εξαγωγών

Chinatopix

Περισσότερο πλήττονται κινεζικές επιχειρήσεις στην τεχνολογία πληροφοριών και στα ηλεκτρικά είδη με υψηλά ποσοστά εξαγωγών
Η εμπορική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου στο λυσσαλέο ανταγωνισμό των δύο ισχυρότερων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, με την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ να απειλείται. Ουάσιγκτον και Πεκίνο ανταγωνίζονται μεταξύ τους για πολιτική και οικονομική επιρροή στον κόσμο και εξαιρετικής σημασίας παράμετρος είναι αναμφισβήτητα ποιος πρωτοστατεί ή θα πρωτοστατήσει σε σημαντικές τεχνολογίες κι επιστημονικές εξελίξεις - «Βig Data» (αποθήκευση, επεξεργασία, ανάλυση, απεικόνιση, μεταφορά τεράστιου όγκου δεδομένων), τεχνητή νοημοσύνη, 5G, γενετική κ.ά.

Οι ηγέτες των καπιταλιστικών κρατών και τα επιτελεία τους γνωρίζουν ότι η τεχνολογική κυριαρχία σημαίνει δύναμη σε όλες τις σφαίρες επιρροής. Η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ, συχνά υπογραμμίζει τη σημασία της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας, καθώς «άλλες χώρες προχωράνε πολύ γρήγορα». «Ο κόσμος αλλάζει ραγδαία» στο πλαίσιο της τεχνολογικής κι επιστημονικής προόδου, τόνισε πρόσφατα μιλώντας στη γερμανική Βουλή και δεν είναι «εγγυημένο ότι σε πέντε ή δέκα χρόνια θα είμαστε τόσο καλά όσο σήμερα». Η «Google» θα ανοίξει ερευνητικό κέντρο τεχνητής νοημοσύνης στο Παρίσι μετά από επαφές που είχε με τον Γάλλο Πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν. Επίσης, το θέμα της ψηφιοποίησης και της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στα οπλικά συστήματα απασχόλησε και τη φετινή Συνδιάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

Η λίστα των ΗΠΑ προς την Κίνα

Την προηγούμενη βδομάδα η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε επιπρόσθετα με τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο, την επιβολή υψηλής φορολογίας σε εμπορεύματα που εισάγονται από την Κίνα, καθώς και περιορισμούς στις κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ. Περισσότερο πλήττονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην τεχνολογία πληροφοριών και τα ηλεκτρικά είδη με υψηλά ποσοστά εξαγωγών.

Ρεπορτάζ της «Wall Street Journal» αναφέρεται σε επιστολή του υπουργού Οικονομίας, Στίβεν Μνούτσιν, και του εμπορικού αντιπροσώπου των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Λαϊτχάιζερ, προς τον σημαντικό οικονομικό σύμβουλο του Κινέζου Προέδρου, Σι Τζινπίνγκ, και αντιπρόεδρο της κινεζικής κυβέρνησης, Λιου Χι, στην οποία καταγράφονται απαιτήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως: Η Κίνα να αγοράζει περισσότερους ημιαγωγούς από τις ΗΠΑ, να μειώσει τη φορολόγηση στις εισαγωγές αμερικανικών αυτοκινήτων και να επιτρέπει στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις να επενδύουν περισσότερο σε κινεζικές εταιρείες από ό,τι μέχρι τώρα.

Οι «Financial Times» αναφέρουν πως η Κίνα ήδη συζητά το θέμα των ημιαγωγών και των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει πως το παζάρι σταματάει εδώ ή ότι αυτά τα αιτήματα αποτελούν την ουσία της αντιπαράθεσης.

Ενας «πόλεμος τεχνολογίας»

Σύμφωνα με ειδικούς, στελέχη επιχειρήσεων και οικονομολόγους, οι δύο ισχυρές δυνάμεις βρίσκονται σε «πορεία σύγκρουσης» και η κατάσταση είναι εκρηκτική. Οπως υπογραμμίζουν, η αμερικανική κυβέρνηση δεν διαμαρτύρεται μόνο για το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με την Κίνα (375 δισ. δολάρια πέρυσι, όπως ισχυρίζεται η αμερικανική κυβέρνηση), αλλά επιπλέον την κατηγορεί για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας από Αμερικανούς εφευρέτες. Δεν πρόκειται μόνο για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Αντίστοιχες κατηγορίες είχε εκτοξεύσει και ο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος είχε έρθει σε άμεση αντιπαράθεση με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι.

Αξίζει να σημειωθεί πως στα μέσα του μήνα η αμερικανική κυβέρνηση εμπόδισε την «επιθετική εξαγορά» της μεγαλύτερης παγκοσμίως αμερικανικής εταιρείας παραγωγής τσιπ (για κινητά τηλέφωνα και τάμπλετ), «Qualcomm», από την «Broadcom», επικαλούμενη λόγους «εθνικής ασφάλειας». Η «Broadcom» ανακοίνωσε ότι θα μεταφέρει την έδρα της από τη Σιγκαπούρη στις ΗΠΑ για να «διασκεδάσει τις ανησυχίες των αρχών των ΗΠΑ». Ενώ τα τσιπ αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων της αμερικανικής εταιρείας, τα κέρδη της προέρχονται κυρίως από τις άδειες διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (πατέντες) για διάφορες τεχνολογίες. Επιπλέον, η «Qualcomm» εργάζεται για λογαριασμό των κρατικών αρχών των ΗΠΑ.

«Βλέπω τον κίνδυνο οι ΗΠΑ και η Κίνα να μη βρουν λύση», λέει στη γερμανική «Frankfurter Allgemeine Zeitung» ο Γεργκ Βούτκε, επί πολλά χρόνια πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα. Κατά τη γνώμη του, η σύγκρουση αφορά πολύ περισσότερα από την εισαγωγή και εξαγωγή αγαθών ή τις επενδυτικές ευκαιρίες. «Ο Τραμπ δεν πιέζει για να ανοίξει η κινεζική αγορά. Πολύ περισσότερο επιδιώκει η Κίνα να μην αποκτήσει πλέον υψηλή τεχνολογία. Είναι ένας αγώνας καινοτομίας», προσθέτει. Αλλοι πολιτικοί επιστήμονες και οικονομολόγοι κάνουν λόγο για έναν «τεχνολογικό Ψυχρό Πόλεμο» μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Θέμα χρόνου να περάσει «μπροστά» η Κίνα

Ο μακροχρόνιος προϊστάμενος της «Google» και σύμβουλος του Πεντάγωνου, Ερικ Σμιντ, προειδοποίησε (Νοέμβρης 2017): «Αν η Αμερική υστερήσει στην επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, σε πέντε χρόνια δεν θα είναι πια ηγέτης και η Κίνα θα την έχει ξεπεράσει». «Οι Κινέζοι θα χρησιμοποιούν αυτήν την τεχνολογία για εμπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται», πρόσθεσε, και αναφέρθηκε στο εθνικό σχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη, που παρουσίασε το περασμένο καλοκαίρι η κινεζική κυβέρνηση με στόχο η χώρα να καταστεί «τεχνολογικός ηγέτης» έως το 2030.

Για πρώτη φορά, τον τελευταίο χρόνο περισσότερες επιστημονικές δημοσιεύσεις προέρχονται από την Κίνα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου, υπολόγισε το Αμερικανικό Εθνικό Ιδρυμα Επιστημών, οι κινεζικές ευρεσιτεχνίες εμφανίζονται αυξημένες σε σχέση με τις αμερικανικές, η κρατική χρηματοδότηση της καινοτομίας έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Επιπλέον, οι τρεις μεγάλες κινεζικές εταιρείες διαδικτύου - «Alibaba», «Baidu» και «Tencent» - έχουν την ίδια αξία στο χρηματιστήριο, όπως οι αντίστοιχες αμερικανικές «Amazon», «Google» και «Facebook».

Ταυτόχρονα, οι συνθήκες για εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης είναι πολύ καλές: Η αγορά είναι τεράστια. Από τα περίπου 1,4 δισ. Κινέζων, τα 800 εκατ. χρησιμοποιούν τακτικά το διαδίκτυο. Ενδεικτικά, η αγορά ψηφιακών πληρωμών είναι πενήντα φορές μεγαλύτερη από την αμερικανική. Επίσης, η νομοθεσία είναι εξαιρετικά «χαλαρή» για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. «Αυτό που θα κάνει την Κίνα μεγάλη στην τεχνητή νοημοσύνη και τα Big Data είναι ότι δεν υπάρχει σοβαρός νόμος για την προστασία των δεδομένων στην Κίνα», τονίζει ο διευθυντής της Credit Suisse στην Ασία, Ντονγκ Τάο, και φέρνει ως παράδειγμα τον τεχνολογικό όμιλο «Tencent» που έχει στην κατοχή του την «App WeChat»: «Επεξεργάζεται 7 δισ. φωτογραφίες την ημέρα - αυτή είναι μια τεράστια πηγή δεδομένων. Θα έχει ένα προβάδισμα στην αναγνώριση εικόνων».

Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, είναι θέμα χρόνου η Κίνα να ξεπεράσει τις δυτικές βιομηχανικές χώρες, και αυτό δεν πρόκειται να το εμποδίσουν οποιοιδήποτε δασμοί κι αν επιβληθούν, προειδοποιούν οι οικονομολόγοι.

«Ολοι είμαστε λίγο Κίνα»

Αυτό που καθιστά τη σύγκρουση τόσο περίπλοκη, ωστόσο, δεν είναι μόνο τα διαφορετικά επίπεδα στα οποία εκτυλίσσεται. Οι δύο ισχυρές καπιταλιστικές οικονομίες είναι στην πραγματικότητα αλληλένδετες και αλληλεξαρτώμενες. Παρά το εμπορικό έλλειμμα, η αμερικανική πλευρά επωφελείται από τη διμερή οικονομική και εμπορική συνεργασία με την Κίνα.

Το εμπόριο υπηρεσιών δεν αντικατοπτρίζεται πλήρως στις στατιστικές των ΗΠΑ για το ύψος του ελλείμματος, λένε Αμερικανοί οικονομολόγοι και Κινέζοι αξιωματούχοι. Ο κλάδος των υπηρεσιών αντιπροσωπεύει πάνω από το 70% του ΑΕΠ στις ΗΠΑ, μια χώρα που απολαμβάνει μεγάλο πλεόνασμα από το εμπόριο υπηρεσιών, λέει ο διευθυντής του Κέντρου Διακρατικού Δικαίου και Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, Μπράιαν Πεκ. Ως προς τα «ποιοτικά στοιχεία» των αμερικανικών εξαγωγών, οι ΗΠΑ έχουν ευνοϊκό εμπορικό ισοζύγιο στα αγροτικά προϊόντα, στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και τις υπηρεσίες. Ωστόσο, οι ΗΠΑ επιβάλλουν διάφορους περιορισμούς στην εξαγωγή εξοπλισμού υψηλών προδιαγραφών και προηγμένων τεχνολογιών σε άλλες χώρες, ιδίως στην Κίνα και υπό τον φόβο της «κλοπής» τεχνογνωσίας. Σύμφωνα με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου, Τζονγκ Σαν, «το εμπορικό έλλειμμα θα μειωθεί κατά 35%, εάν η Ουάσιγκτον χαλαρώσει τους περιορισμούς στο εμπόριο υψηλής τεχνολογίας με την Κίνα».

Εξάλλου, πολλές αμερικανικές εταιρείες παράγουν φθηνότερα στην Απω Ανατολή απ' ό,τι στις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει γίνει ο μεγαλύτερος πιστωτής των ΗΠΑ μέσω εκτεταμένης αγοράς κρατικών ομολόγων.

Δεν προκαλούν, λοιπόν, εντύπωση οι προειδοποιήσεις - ακόμη και Αμερικανών - μεγαλοεπιχειρηματιών και Ευρωπαίων πολιτικών προς τις δύο πλευρές να μην κλιμακώσουν την εμπορική σύγκρουση. «Είμαστε όλοι λίγο "Κίνα", γιατί είμαστε πολύ ισχυροί πελάτες και προμηθευτές της Κίνας», σημείωσε προ ημερών ο γενικός διευθυντής του Γερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, Μάρτιν Βανσλέμπεν.

Ο διευθύνων σύμβουλος της «Apple», Τιμ Κουκ, μιλώντας το Σάββατο στο Αναπτυξιακό Φόρουμ στην Κίνα ζήτησε «ψυχραιμία». Πολλές εταιρείες τεχνολογίας, όπως η «Apple», συγκεντρώνουν την πλειοψηφία των προϊόντων τους στην Κίνα για εξαγωγή σε άλλες χώρες, ενώ ηλεκτρικά και τεχνολογικά προϊόντα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών των ΗΠΑ από την Κίνα. Στο μεταξύ, η «Apple» και άλλες ξένες επιχειρήσεις τεχνολογίας αντιμετωπίζουν μια σειρά απαιτήσεων στην Κίνα, όπως ένας «αμφιλεγόμενος» νόμος, που επιβάλλει στις επιχειρήσεις να φιλοξενούν δεδομένα χρηστών σε κέντρα δεδομένων που εποπτεύουν οι κινεζικές επιχειρήσεις, διευκολύνοντας Κινέζους αξιωματούχους να συλλέγουν και να αξιοποιούν προσωπικά δεδομένα.

«Πεποίθησή μου είναι ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συνεργάζονται με κυβερνήσεις σε χώρες όπου δραστηριοποιούνται, είτε συμφωνούν είτε διαφωνούν», είπε ο Τιμ Κουκ. Στο Φόρουμ συμμετείχαν εκπρόσωποι των 500 μεγαλύτερων ομίλων του κόσμου, μεταξύ άλλων και των IBM, «Google», «Qualcomm», ενώ όλοι οι Κινέζοι αξιωματούχοι διατράνωσαν τη θέληση της χώρας τους να διευρύνει το άνοιγμά της και τις διευκολύνσεις στο ξένο κεφάλαιο.


Ε. Μ.


Κορυφή σελίδας

Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org