Πέμπτη 19 Φλεβάρη 2015
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 15
ΝΕΟΛΑΙΑ (ΤΕΤΡΑΣΕΛΙΔΟ)
Αναδιαρθρώσεις στον Πολιτισμό: Η περίπτωση του Θεάτρου

Γενικά, οι αναδιαρθρώσεις στον τομέα του Πολιτισμού στο διάστημα της κρίσης είχαν ως βασικά στοιχεία τους τη δραστική περικοπή της ανέκαθεν πενιχρής κρατικής χρηματοδότησης - από το 0,50% του κρατικού προϋπολογισμού το 2010 έπεσε στο 0,20% του προϋπολογισμού τα τελευταία 4 χρόνια - και την εισαγωγή ενός πλέγματος μέτρων και κινήτρων με στόχο να τονώσουν τις ιδιωτικές επενδύσεις στην πολιτιστική βιομηχανία, διευκολύνοντας την αποδοτικότερη εκμετάλλευση του τομέα του πολιτισμού από το μεγάλο κεφάλαιο. Η ΕΕ συνιστά στα κράτη - μέλη να αξιοποιήσουν τη συγκυρία της κρίσης και των κρατικών περικοπών στη χρηματοδότηση για τη μεγαλύτερη διείσδυση του ιδιωτικού τομέα στο χώρο. Βέβαια, τα περισσότερα από τα μέτρα αυτής της πενταετίας αποτελούν συνέχεια μιας πορείας που ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, με αφετηρία τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και των άλλων ευρωενωσιακών κατευθύνσεων, αποδεικνύοντας και με αυτόν τον τρόπο ότι τα προβλήματα και του πολιτισμού δε σχετίζονται απλά με τη «μνημονιακή πολιτική», αλλά με τις γενικότερες ανάγκες της καπιταλιστικής κερδοφορίας στις συνθήκες όξυνσης του μονοπωλιακού ανταγωνισμού.

Ο «Ριζοσπάστης» αρχίζει σήμερα μια σειρά άρθρων για τις αναδιαρθρώσεις στο χώρο του πολιτισμού, ξεκινώντας με το θέατρο.

Πώς εκφράζεται η υποχρηματοδότηση στο Θέατρο

Και τα δύο κρατικά θέατρα - Εθνικό Θέατρο και Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας - αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Το ΚΘΒΕ πνίγεται από χρέη που του φορτώθηκαν από το κράτος, αδυνατεί να πληρώσει τους εργαζόμενους και τις ασφαλιστικές εισφορές. Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι μεθοδευμένα επιδιώκεται η συρρίκνωση του μεγαλύτερου πολιτιστικού οργανισμού της χώρας, όταν περικόπτεται κατά 40% η κρατική επιχορήγηση. Ταυτόχρονα, προκειμένου να μειωθούν τα έξοδα, οδηγούνται σε συμπαραγωγές με επιχειρηματικούς θεατρικούς ομίλους όπως η παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο» του KΘΒΕ, που αποτελούσε συμπαραγωγή με τη μεγάλη θεατρική επιχείρηση Ακροπόλ.

Το Θεατρικό Μουσείο, που περικλείει την Ιστορία του ελληνικού θεάτρου, ιδρύθηκε το 1938. Είναι μοναδικό σε πολιτιστική και εκπαιδευτική αξία. Οδηγήθηκε σε παύση λειτουργίας, λόγω της πλήρους διακοπής της χρηματοδότησής του. Η εγκατάλειψη είναι πλήρης και ορατή. Απειλείται από ανεπανόρθωτες καταστροφές.

Θύματα των περικοπών είναι και τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα (ΔΗΠΕΘΕ) με τα χρέη τους να γιγαντώνονται, έχοντας και ως συνέπεια η καλλιτεχνική παραγωγή τους να συρρικνώνεται σε βαθμό μηδενισμού. Ηδη, το ΔΗΠΕΘΕ Ρόδου οδηγήθηκε σε κλείσιμο. Αλλα συμπράττουν με ιδιώτες. Εχει αρχίσει η μετατροπή ορισμένων σε Ανώνυμες Εταιρείες. Αναζητούν χορηγούς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης και τη χρυσή χορηγία από την ανώνυμη ναυτιλιακή εταιρεία ΑΝΕΚ LINES.

Η κατάργηση από το 2010 της κρατικής επιχορήγησης προς το ελεύθερο θέατρο - που πλήττεται αφόρητα έτσι κι αλλιώς από την οικονομική κρίση - έχει φέρει σε απελπιστική κατάσταση τις σκηνές του ελεύθερου θεάτρου, με αποκορύφωμα το κλείσιμο ορισμένων καταξιωμένων και με σημαντική πολιτιστική προσφορά θεατρικών σκηνών (π.χ., Απλό Θέατρο, Αμφι - Θέατρο).

Μέτρα για τη διεύρυνση της διείσδυσης του κεφαλαίου

Τα μεγάλα ιδρύματα και χώροι (όπως, π.χ., Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Ιδρυμα Κακογιάννης, Μπάντμιντον) κυριαρχούν στην αγορά και καρπώνονται το μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα του κέρδους. Αγοράζουν έτοιμες παραστάσεις που προβλέπουν ότι θα είναι κερδοφόρες, αποφεύγοντας έτσι το ρίσκο της παραγωγής τους, ή νοικιάζουν τις εγκαταστάσεις τους για παρουσίαση παραγωγών αμφίβολης κερδοφορίας, απαιτώντας και πρόσθετο ποσοστό επί των εσόδων της παράστασης. Την ίδια ώρα τα περισσότερα μικρά θέατρα και μικρές θεατρικές παραγωγές φυτοζωούν, ενώ η πλειονότητα των ανθρώπων του θεάτρου, στους οποίους οφείλεται και η όποια πρόοδος της θεατρικής τέχνης, επιβιώνουν με δυσκολία από άλλους πόρους, που συχνά δεν έχουν συνάφεια με το αντικείμενο της τέχνης τους. Ο νόμος 4216/2014 άρθρο 114 δίνει το δικαίωμα σε θεατρικές επιχειρήσεις να αξιοποιούν μεταφορικά μέσα πλωτά ή σταθερής τροχιάς και να πραγματοποιούν παρεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο κατά παρέκκλιση των πολεοδομικών κανονισμών, προκειμένου να ενισχυθούν οι μεγάλες θεατρικές επιχειρήσεις που έχουν αυτού του είδους τις δυνατότητες. Από την άλλη εκκρεμεί η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για την αδειοδότηση λειτουργίας αιθουσών όπου πραγματοποιούνται θεατρικές, χορευτικές, μουσικές παραστάσεις και γενικά δημόσια θεάματα, που στοχεύει να πλήξει τη μικρή θεατρική παραγωγή με το πρόσχημα της ακαταλληλότητας των χώρων στέγασής της.

Και οι άνθρωποι του θεάτρου;

Σήμερα, χωρίς Κλαδική Συλλογική Σύμβαση, οι εργοδότες μπορούν πια να πληρώνουν 586 ευρώ μεικτά τους άνω των 25 χρονών και 511 ευρώ τους κάτω των 25, ακόμη και ωρομίσθιο 3,50 ευρώ την ώρα μεικτά! Στην πράξη, οι περισσότεροι ηθοποιοί εκβιάζονται σε αμοιβές μόνο με ποσοστά ή ακόμη και σε απλήρωτη «εθελοντική» εργασία για να «υπάρχουν» καλλιτεχνικά. Η ανεργία αγγίζει το 90%. Στην ουσία καταργείται το επάγγελμα του ηθοποιού, αφού κανείς πια δεν μπορεί να ζήσει μόνο από αυτό. Οι περισσότεροι ηθοποιοί αναγκαστικά είναι ετεροαπασχολούμενοι. Από την άλλη εξωθούνται στο λεγόμενο «εταιρισμό», όπου αναλαμβάνουν το κόστος και το ρίσκο της παραγωγής, πληρώνοντας νοίκι και ποσοστά στους ιδιοκτήτες των θεατρικών αιθουσών για να την παρουσιάσουν. Υπάρχει ιδιαίτερη διάδοση στο χώρο των ΚΟΙΝΣΕΠ, που καλούνται να ιδρύσουν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες και αποτελούν ένα μέσο διάλυσης των εργασιακών σχέσεων στους δήμους και εξαθλίωσης των καλλιτεχνών (ηθοποιών, μουσικών, χορευτών), που όχι μόνο δεν πληρώνονται, αλλά πληρώνουν κι από πάνω (ως αυτοαπασχολούμενοι), με την ελπίδα κάπου - κάποτε να βρουν κάποιον να τους εκμεταλλευτεί. Η δυνατότητα σύνταξης για τους νέους ηθοποιούς ουσιαστικά δεν υφίσταται. Η ανασφάλιστη εργασία είναι πια κανόνας. Για να πάρουν ένα ένσημο από την ωρομισθία, θα πρέπει να κάνουν 4 μεροκάματα σε ωριαίες παραστάσεις, ενώ για να σφραγίσουν βιβλιάριο ασθενείας χρειάζονται 80 ένσημα. Οι ηθοποιοί των μικρών ομάδων υποχρεώνονται σε αυτασφάλιση.

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Χαμηλή τιμή εισιτηρίων και φέτος για τις παραγωγές του (2017-10-20 00:00:00.0)
Ανεργία, ανασφάλεια, προβλήματα επιβίωσης (2011-09-25 00:00:00.0)
Οχι φίμωση του ελληνικού θεάτρου (2007-03-01 00:00:00.0)
ΘΕΑΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (2002-07-11 00:00:00.0)
Ενδιαφέρουσες παραστάσεις (1999-08-31 00:00:00.0)
Νέα συλλογική σύμβαση ηθοποιών (1996-02-22 00:00:00.0)

Κορυφή σελίδας

Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org