Κυριακή 27 Απρίλη 2014
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 31
ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Κρατικό εργαλείο ελέγχου και καταστολής τα βιομετρικά δεδομένα

Η παραβίαση της προσωπικής - και όχι μόνο - ζωής των ανθρώπων περνάει σε άλλο, βαθύτερο επίπεδο

Από το 2011 τα αστυνομικά τμήματα σε όλη την έκταση των ΗΠΑ παίρνουν και καταχωρούν βιομετρικά δεδομένα έξω στους δρόμους, χρησιμοποιώντας κινητά τηλέφωνα εξοπλισμένα με ειδικές εφαρμογές, όπως η εφαρμογή MORIS (Mobile Offender Recognition and Information System) για iPhone, που παίρνει δακτυλικά αποτυπώματα και σαρώσεις της ίριδας του ματιού και τα συγκρίνει με τα καταχωρημένα στις κεντρικές βάσεις δεδομένων. Το FBI αναπτύσσει τη δική του Νέας Γενιάς βάση δεδομένων Ταυτοποίησης, που θα περιέχει αποτυπώματα, σαρώσεις παλάμης, σαρώσεις ίριδας, ηχητικές καταγραφές και φυσικά φωτογραφίες προσώπου. Φυσικά, οι κρατικές υπηρεσίες συνεργάζονται μεταξύ τους...

Από την πλευρά τους, τα μονοπώλια στο χώρο των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής ετοιμάζουν συσκευές που θα χρησιμοποιούν προσωπικά βιομετρικά δεδομένα για να δίνουν πρόσβαση στο χρήστη τους, αντί των συμβατικών συνθηματικών ασφαλείας. Αυτή η μεταστροφή στην υποτιθέμενη ασφάλεια μέσω βιομετρικών δεδομένων απειλεί εκ βάθρων κάθε έννοια ιδιωτικότητας και ασφάλειας, κάνοντας τις ...σαρώσεις δεδομένων της γνωστής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (NSA) των ΗΠΑ, να μοιάζουν επιφανειακές.

Και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού

Αν κάποιος πιστεύει ότι αυτά συμβαίνουν μόνο στην Αμερική, κάνει λάθος. Σε ανύποπτο χρόνο, το 2007, ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τσαρλς Ρις, μιλώντας στους σπουδαστές της Σχολής Εθνικής Ασφάλειας για την καλύτερη προστασία των ατομικών ελευθεριών είχε προτείνει τη δημιουργία μιας παγκόσμιας βάσης βιομετρικών δεδομένων, στην οποία θα συμμετέχουν όλοι οι «πρόθυμοι σύμμαχοι» των ΗΠΑ. Δεν ήταν έμπνευση του πρέσβη. Αυτήν την πολιτική «σπρώχνουν» οι ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο και η Ευρωπαϊκή Ενωση την έχει υιοθετήσει ήδη με αποφάσεις της, όπως η ρύθμιση 2252/2004 για την ενσωμάτωση βιομετρικών δεδομένων στα διαβατήρια. Τη ρύθμιση αυτή επικύρωσε με απόφασή του το 2007 και το Ευρωδικαστήριο, ως μέτρο που εντάσσεται και αναπτύσσει τις προβλέψεις της Συνθήκης Σένγκεν για τον έλεγχο ατόμων στα εξωτερικά σύνορα. Σύστημα για την ταυτοποίηση των συχνών επιβατών των αερογραμμών βρίσκεται ήδη σε λειτουργία στο αεροδρόμιο Σίρπχολ στην Ολλανδία, ενώ στη Βρετανία το πρόγραμμα IRIS προτείνει στους επιβάτες να κάνουν εθελοντικά σάρωση ίριδας για να αποφεύγουν στο εξής τον έλεγχο διαβατηρίων... Από κει και πέρα με αντιφατικό τρόπο και μεταξύ χωρών της ΕΕ και μέσα σε κάθε χώρα οι αντίστοιχες Αρχές Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, άλλοτε επιτρέπουν και άλλοτε απαγορεύουν εφαρμογές βιομετρικών δεδομένων, δημιουργώντας ένα θολό τοπίο ως προς το τι επιτρέπεται και τι όχι.

Επιστημονικός χαφιεδισμός

Τα βιομετρικά δεδομένα μπορούν να μετατρέψουν τα υπάρχοντα συστήματα παρακολούθησης σε κάτι ποιοτικά καινούριο, πιο ισχυρό και πολύ πιο διεισδυτικό στην προσωπική ζωή και υπόσταση των ανθρώπων. Στη Νέα Υόρκη υπάρχει ένα δίκτυο 3.000 καμερών ασφάλειας (πέραν των ιδιωτικών). Αν συμβεί κάποιο περιστατικό παρανομίας, η αστυνομία ελέγχει τα σχετικά βίντεο για να βρει στοιχεία. Αν όμως το σύστημα αυτό εξοπλιστεί με τεχνολογία αναγνώρισης προσώπων, τότε όποιος ελέγχει το σύστημα παρακολούθησης μπορεί να παρακολουθεί λεπτό προς λεπτό τη ζωή οποιουδήποτε κατοικεί και εργάζεται στην αμερικανική μεγαλούπολη. Η αναγνώριση προσώπων μέσα στο πλήθος είναι δύσκολο τεχνικό πρόβλημα, αλλά οι ερευνητές που δουλεύουν πάνω στο σύστημα BOSS (Biometric Optical Surveillance System) του αμερικανικού υπουργείου Εθνικής Ασφάλειας σημειώνουν ταχεία πρόοδο.

Από τη στιγμή που τα χαρακτηριστικά του προσώπου, η ίριδα ή το προφίλ DNA ενός ανθρώπου ψηφιοποιηθούν, αυτό το αρχείο δύσκολα παραμένει σε ένα μέρος. Φραγμοί στη συνεργασία μεταξύ των μονοπωλίων και του κράτους τους δεν υπάρχουν, όπως απέδειξε η πρόσφατη αποκάλυψη αξιοποίησης δεδομένων εταιρειών τηλεπικοινωνιών και πληροφορικής από τη NSA. Φυσικά, τα δεδομένα αυτά είναι εύκολο να κλαπούν και από τρίτους. Μόνο φέτος έγιναν πάνω από 500 εκατομμύρια κλοπές ηλεκτρονικής ταυτότητας σε όλο τον κόσμο και ο αριθμός αυτός μεγαλώνει χρόνο με το χρόνο. Κι αν μια πιστωτική κάρτα που αντιγράφτηκε μπορεί να αντικατασταθεί, η αλλαγή της ίριδας δεν είναι δυνατή.

Χαμογελάστε παρακαλώ!

Προς το παρόν η λήψη βιομετρικών δεδομένων απαιτεί γενικά τη συνεργασία (ή τον εξαναγκασμό) του υποκειμένου. Για μια σάρωση ίριδας πρέπει να επιτρέψει κανείς να φωτογραφήσουν από κοντά τα μάτια του. Αυτό όμως δεν θα συμβαίνει για πολύ καιρό ακόμα. Ερευνητές στο πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλλον, που χρηματοδοτούνται από το υπουργείο Αμυνας των ΗΠΑ, τελειοποιούν κάμερα, που μπορεί από απόσταση 10 μέτρων να πάρει ταχύτατα σαρώσεις ίριδας αξιοποιήσιμης ποιότητας, όλων των ατόμων ενός πλήθους που βρίσκεται στο οπτικό της πεδίο.

Νέες τεχνολογίες θα επιτρέψουν στο μέλλον την εξαγωγή περισσότερων πληροφοριών από τα βιομετρικά δεδομένα που ήδη συλλέγονται. Αν και οι βάσεις δεδομένων DNA των διωκτικών αρχών περιέχουν συνήθως μόνο καταχωρήσεις τμημάτων του DNA των «ατόμων ενδιαφέροντος», οι υπηρεσίες μπορεί να κρατάνε τα ίδια τα δείγματα DNA, ώστε μελλοντικά να πραγματοποιήσουν σε αυτά εκτενέστερη γενετική ανάλυση, για να αλιεύσουν πληροφορίες για ασθένειες και ποιος ξέρει τι άλλο.

Η συζήτηση που γίνεται για τα βιομετρικά δεδομένα σε όλες τις καπιταλιστικές ενώσεις και χώρες - όταν γίνεται κι αυτή - αφορά κυρίως την προστασία των δεδομένων από κλοπή και μη προβλεπόμενες χρήσεις. Ομως, τις κάθε φορά προβλεπόμενες χρήσεις τις αποφασίζουν τα ίδια τα καπιταλιστικά κράτη και το ερώτημα είναι, ποιος θα μας προστατέψει από τους προστάτες; Η απάντηση είναι διαχρονικά η ίδια: Ο λαός, ένα λαϊκό κίνημα που θα αντιπαλέψει την καταχώρηση και χρήση βιομετρικών και άλλων προσωπικών δεδομένων σε βάρος της προσωπικής και κοινωνικής ζωής και δράσης, ένα κίνημα που τελικά θα εξαλείψει τον κίνδυνο που αποτελούν τα δεδομένα αυτά, αντικαθιστώντας τις παραγωγικές σχέσεις που προκαλούν αυτόν τον κίνδυνο, με νέες, μη εκμεταλλευτικές σχέσεις, που δε γεννούν αντιθέσεις και καταπίεση μιας τάξης από μια άλλη.


Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγές: «Scientific American», «Discover»


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org