Κυριακή 25 Φλεβάρη 2001
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 26
ΔΙΕΘΝΗ
Από την προβατίνα Ντόλι στους ... κλώνους ανθρώπων;

Η ανακοίνωση των επιστημόνων για το «ξεκλείδωμα» του ανθρώπινου DNA. Ανοίγει το κουτί της Πανδώρας;

Associated Press

Η ανακοίνωση των επιστημόνων για το «ξεκλείδωμα» του ανθρώπινου DNA. Ανοίγει το κουτί της Πανδώρας;
Μετά από 277 προσπάθειες, μεταξύ αυτών πολλές αποτυχημένες δημιουργίες κακοσχηματισμένων και παραμορφωμένων εμβρύων, ανακοινώθηκε το Φλεβάρη του 1997 η κλωνοποίηση του πρώτου θηλαστικού, της διάσημης προβατίνας Ντόλι. Ο δημιουργός του πρώτου κλωνοποιημένου από κύτταρα ενήλικου θηλαστικού Ιαν Γουίλμουτ και οι συνεργάτες του από το Ινστιτούτο Ρόσλιν του Εδιμβούργου έγραψαν ιστορία, προσπαθώντας αρχικά να βρουν τρόπους για τη δημιουργία ζώων που θα έδιναν ώθηση στην κτηνοτροφική παραγωγή... Η ιστορική τους ανακάλυψη, που σε γενικές γραμμές έγκειται στη δημιουργία κλώνου με την αφαίρεση του γενετικού υλικού από τον πυρήνα ενός μη γονιμοποιημένου ωαρίου και την εκεί μεταφορά του γενετικού υλικού ενός άλλου κοινού κυττάρου, έγραψε αναμφίβολα μία ξεχωριστή σελίδα στο βιβλίο της Ιστορίας, καθώς έως τότε η κλωνοποίηση θηλαστικών θεωρούνταν θεωρητικά και πρακτικά αδύνατη...

Εκτοτε, κλωνοποιημένα πρόβατα και χοίροι παρελαύνουν κάθε τόσο στις σελίδες της διεθνούς ειδησεογραφίας, ενώ οι «εκσυγχρονισμένοι» κτηνοτρόφοι τρίβουν τα χέρια τους, οραματιζόμενοι τα κέρδη από κοπάδια γενετικά ανώτερων ζώων, που θα παράγουν περισσότερο κρέας, φαρμακευτικό γάλα ή ακόμη και ζωτικά όργανα - μοσχεύματα, που δε θα απορρίπτονται από τον ανθρώπινο οργανισμό.

ANDi, ο πρώτος γενετικά τροποποιημένος πίθηκος. Ακολουθούν πειράματα σε ανθρώπους;

Associated Press

ANDi, ο πρώτος γενετικά τροποποιημένος πίθηκος. Ακολουθούν πειράματα σε ανθρώπους;
Πόσο απέχει, όμως, η επιστήμη μέχρι την κλωνοποίηση και του ανθρώπινου είδους; Ελάχιστα, διαβεβαιώνουν πολλοί γενετιστές, καθώς θεωρητικά η τεχνολογία για την παραγωγή ανθρώπινων κλώνων είναι εφικτή. Οσο για το εάν θα ακούσουμε σύντομα για τον πρώτο κλωνοποιημένο άνθρωπο, πέρα από τα σοβαρότατα ηθικά διλήμματα που συνοδεύουν ένα τέτοιο κρίσιμο ερώτημα, η απάντηση είναι «μάλλον πολύ σύντομα»!

Προ ημερών, επανέφεραν το θέμα της κλωνοποίησης ανθρώπου μία ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον Αμερικανοκύπριο Δρ. Πάνο Ζαβό και τον Ιταλό δρ. Σεβερίνο Αντινόρι. Οι δύο επιστήμονες υποστήριξαν πως μέσα στους επόμενους 18 μήνες θα έχουν προχωρήσει στην υλοποίηση του σχεδίου τους «πιθανότατα σε κάποια ιδιωτική κλινική μεσογειακής χώρας». Ο δρ. Ζαβός, που αναμένεται να επισκεφθεί εντός της ερχόμενης βδομάδας και τη χώρα μας, ισχυρίζεται, διά δηλώσεων που έκανε προ ενός 15ημέρου στον Τύπο, πως η ομάδα του «δεν ενδιαφέρεται να κλωνοποιήσει ανθρώπους τύπου Μάικλ Τζόρνταν, αλλά να βοηθήσει στη συμπλήρωση του κύκλου ζωής ζευγαριών, που έχουν προβλήματα γονιμότητας». Το άλλο επιχείρημα του δρ. Ζαβός ήταν το ακόλουθο: «Εάν δεν το κάνουμε εμείς, θα το κάνει σύντομα κάποιος άλλος και πιθανότατα με πολύ ανεύθυνο τρόπο». Απόψεις συζητήσιμες...

Εάν, όμως, ο δρ. Ζαβός θεωρείται ως τώρα η σοβαρότερη περίπτωση επιστήμονα που παραδέχεται δημόσια πως βάζει μπροστά το σχέδιο για τη δημιουργία του πρώτου ανθρώπινου κλώνου, δεν είναι ο πρώτος που σόκαρε τα διεθνή και εγχώρια ΜΜΕ με ανακοινώσεις τέτοιου είδους.

Είχε προηγηθεί η περίπτωση του αμφιλεγόμενου δρ. Ρίτσαρντ Σιντ, ο οποίος έσπευσε το 1998 να ανακοινώσει πως θα είναι ο πρώτος που θα κλωνοποιήσει τον εαυτό του! Εκτοτε, δεν έχουμε ακούσει νέα του δρ. Σιντ, ο οποίος (κατά σύμπτωση) είχε έρθει λίγο αργότερα και στην Ελλάδα, προσκεκλημένος μεγάλου ιδιωτικού ιατρικού κέντρου... αναζητώντας χρηματοδότες για την ιδιωτική κλινική του.

«Αθάνατοι» κλώνοι έναντι 200.000 δολαρίων...

Από τις διακαείς επιθυμίες και τα αμφισβητήσιμα σχέδια επιστημόνων για την κλωνοποίηση ανθρώπων, δε λείπουν και οι τσαρλατάνοι ή οι τυχοδιώκτες κάθε είδους. Πολλοί απ' αυτούς έχουν καταφύγει - πού αλλού; - στο ΙΝΤΕΡΝΕΤ, διαλαλώντας πως είναι σε θέση να παράσχουν «υπηρεσίες κλωνοποίησης» έναντι 200.000 δολαρίων (76.000.000 δρχ.), να αγοράσουν ή να πωλήσουν ωάρια εθελοντριών έναντι 5.000 δολαρίων (περίπου 1.900.000 δρχ.)!

Χαρακτηριστική η περίπτωση της εταιρίας «Clonaid», που έχει συσταθεί από την αίρεση «Κίνημα των Ραέλιανς», που πιστεύουν πως η ζωή στη Γη δημιουργήθηκε στα εργαστήρια των εξωγήινων... Ελοχίμ! Η «Clonaid», που ψαρεύει, εδώ και περίπου τρία χρόνια, τα αφελή θύματά της από το διαδίκτυο, ανακοίνωσε στις 19 Φλεβάρη τρέχοντος έτους τη σύσταση της εταιρίας «Valiant Venture» ΕΠΕ, με έδρα τις Μπαχάμες, που θα παράσχει την υπηρεσίες δημιουργίας παιδιών - κλώνων «σε εύπορα ζευγάρια ομοφυλόφιλων ή ζευγάρια με προβλήματα γονιμότητας». Ο αρχηγός του Κινήματος των Ραέλιανς, Ραέλ, διατείνεται μάλιστα πως, μετά από συμφωνία που έκλεισε προ ημερών με επενδυτές, είναι έτοιμος να προχωρήσει στη δημιουργία «ενός εργαστηρίου, που θα παρέχει διεθνώς υπηρεσίες αναπαραγωγικής κλωνοποίησης».

Εάν νομίζετε πως οι αφελείς ανά την υφήλιο είναι ελάχιστοι... κάνετε λάθος. Σε μία εποχή, που (ακόμη και εδώ στην Ελλάδα) υπάρχουν αφελέστατοι που αγοράζουν ...οικόπεδα στη Σελήνη, οι επικεφαλής της παρανοϊκής αίρεσης δε δυσκολεύτηκαν να εξασφαλίσουν τους πελάτες τους. Σύμφωνα με δελτίο Τύπου της «Clonaid», μέχρι σήμερα έχουν συγκεντρωθεί οι οικονομικές προσφορές δεκάδων ατόμων, που επιθυμούν να αποκτήσουν το δικό τους κλώνο, «για να κερδίσουν έτσι μία θέση στην αθανασία». Αλλο τώρα εάν η «αθανασία» δεν εξασφαλίζεται ούτε μέσω της κλωνοποίησης, ούτε κατοχυρώνεται μέσω ...γονιδίων!

Οι κερδοσκόποι τυχοδιώκτες της κλωνοποίησης ανθρώπων δεν περιορίζονται στην περίπτωση της «Clonaid». Χαρακτηριστική είναι και η αυστραλέζικη εταιρία «Southern Cross Genetics», η οποία διατείνεται πως μπορεί να αποθηκεύσει το γενετικό σας αποτύπωμα (δείγμα DNA) έναντι 2.500 δολαρίων ή 950.000 δρχ., προκειμένου να αναπαραχθεί μελλοντικά και ο δικός σας κλώνος!

Αυτά για τους κερδοσκόπους της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης. Ας μη μιλήσουμε για τις κερδοσκοπικές εταιρίες, που πωλούν, μέσω ΙΝΤΕΡΝΕΤ, τεστ DΝΑ για να εντοπίσετε την πατρότητα των έξι κουταβιών του σκύλου σας (εταιρία «AnSci» έναντι 20.000 δρχ.) ή τεστ DΝΑ για να δείτε εάν είστε πατέρας του παιδιού σας έναντι 250 δολαρίων ή ακόμη και τεστ ανίχνευσης DNA προσφιλών σας ή μη προσώπων σε μασημένη τσίχλα, αποτσίγαρο, χρησιμοποιημένη ξυριστική μηχανή (εταιρία D-FWMall.com έναντι 250 έως 300 δολαρίων)...

Περί εφαρμογών (θεραπευτικής) κλωνοποίησης

Αυτά σε επίπεδο ...προαναγγελιών αναπαραγωγικής κλωνοποίησης. Σε επίπεδο εφαρμογής της λεγόμενης θεραπευτικής κλωνοποίησης, τα πράγματα κινούνται με διαφορετικό τρόπο.

Το Νοέμβριο του 1998, οι επιστήμονες της ιδιωτικής βιοτεχνολογικής εταιρίας «Αμέρικαν Σελ Τεκνόλοτζι» («American Cell Technology», «ACT»), ανακοίνωσαν πως κατάφεραν να φτιάξουν το πρώτο κλωνοποιημένο έμβρυο ανθρώπου, το οποίο θανατώθηκε δύο βδομάδες μετά. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της εταιρίας «ACT», ο πυρήνας ωαρίου αγελάδας αφαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε από το γενετικό υλικό που προερχόταν από τον πυρήνα ανθρώπινου κυττάρου που προερχόταν από το πόδι ενός άνδρα! Το νέο κύτταρο «πείστηκε» χημικά να συμπεριφερθεί ως νέο έμβρυο και να αρχίσει να διαιρείται σε βλαστοκύτταρα.

Μέχρις ότου, βέβαια, ανακοινωθεί το παραπάνω «κατόρθωμα», είχαν προηγηθεί δεκάδες αποτυχημένες προσπάθειες.

Το ίδιο διάστημα πάνω - κάτω, και καιρό προτού η Βρετανική Βουλή των Λόρδων υιοθετήσει, στις αρχές του περασμένου μήνα, την τροποποίηση νόμου που να επιτρέπει την κλωνοποίηση κυττάρων ανθρώπινων εμβρύων έως 14 ημερών, μία άλλη βιοτεχνολογική αμερικανική εταιρία, η «Geron», ανακοίνωσε πως επιχειρεί την κλωνοποίηση ανθρωπίνων εμβρύων για θεραπευτικούς λόγους, έχοντας προηγουμένως αγοράσει όλες τις μετοχές του «Βιο-ιατρικού Ινστιτούτου Ρόσλιν»... Εκτοτε, η «Geron» δεν ανακοίνωσε δημοσίως -τουλάχιστον - τίποτε για την πορεία των ερευνών της πάνω στη λεγόμενη θεραπευτική κλωνοποίηση...

Πολύ σύντομα, όμως, και αυτό το πέπλο μυστικότητας θα ξεπεραστεί. Και όταν το πρώτο κλωνοποιημένο... αρτιμελές παιδί δει τους προβολείς της δημοσιότητας, οι ασκοί του Αιόλου θα έχουν ανοίξει... Οσο για τα εκατοντάδες φρικτά παραμορφωμένα έμβρυα που θα έχουν προηγηθεί ή τις δεκάδες προβληματικές εγκυμοσύνες... αυτά μάλλον θα επιχειρηθεί να μείνουν στο «χρονοντούλαπο» της Ιστορίας.

Το επιμύθιο; Προς το παρόν αναζητείται, ενώ τίθεται πλέον ωριμότερα επί τάπητος ένας πλατύς ηθικός προβληματισμός γύρω από τις επιτυχίες, αλλά και τις αποτυχίες της Γενετικής. Και μην κάνουμε το μοιραίο λάθος να νομίζουμε πως ο προβληματισμός αυτός αφορά μόνον τους επιστήμονες, τους νομοθέτες ή τους αδρανείς κυβερνώντες. Αφορά τον κάθε έναν από εμάς...


ΚΕΙΜΕΝΑ:
Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org