Κυριακή 18 Φλεβάρη 2001
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 6
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Πώς συρρικνώνονται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα

Είναι γνωστό ότι τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα αποκτούν συγκεκριμένο περιεχόμενο, ανάλογα με το κοινωνικοοικονομικό σύστημα που επικρατεί σε κάθε χώρα.

Στην Ελλάδα, το περιεχόμενο και τα όρια αυτών των δικαιωμάτων, καθορίστηκαν σε γενικές γραμμές από το συντηρητικό - έως και αντιδραστικό - Σύνταγμα του 1974, από τη νομοθεσία, αλλά και από τις πρακτικές των κυβερνήσεων που συνολικά περιόριζαν και "αφυδάτωναν" τα δικαιώματα αυτά.

Σήμερα, βρισκόμαστε σε μία πορεία παραπέρα συρρίκνωσης και ανατροπής αυτών των δικαιωμάτων. Αυτή η αρνητική εξέλιξη δεν ήταν δυνατόν παρά να εκφράζεται και στην αναθεώρηση του Συντάγματος.

Πρέπει να σημειωθεί ότι μετά τη δικτατορία, το λαϊκό και δημοκρατικό κίνημα, επέβαλε στην πράξη μια πιο προωθημένη κατάσταση, υπήρξαν δημοκρατικές και κοινωνικές κατακτήσεις. Τα τελευταία χρόνια γίνεται συστηματική προσπάθεια η κατάσταση αυτή να "αφομοιωθεί" και να δημιουργηθούν οι βάσεις της ανατροπής της.

Με την αναθεώρηση του Συντάγματος, η σοβαρότερη αρνητική παρέμβαση γίνεται στο άρθρο 25 του Συντάγματος, στο οποίο αντί να ενισχυθούν οι εγγυήσεις του κράτους για τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου, αντί να κατοχυρωθεί το "κοινωνικό κεκτημένο" (που σημαίνει φραγμό στην αφαίρεση κοινωνικών δικαιωμάτων) εισάγεται η λογική της επιβολής περιορισμών και της "αρχής της αναλογικότητας".

Με βάση αυτή τη λογική θα μπαίνουν στη ζυγαριά π.χ. από τη μία η απεργία των εργαζομένων και από την άλλη η ζημιά του εργοδότη από την απεργία ή από τη μία το δικαίωμα στη διαδήλωση και από την άλλη η εξασφάλιση της δημόσιας τάξης. Και βέβαια, οι αποφασίζοντες (δικαστήρια, κυβέρνηση, αστυνομία κ.α.) θα μπορούν να συρρικνώνουν τα δικαιώματα και τις υπάρχουσες κατακτήσεις.

Καμία θετική αλλαγή σχετικά με το δικαίωμα της απεργίας δε δέχτηκε το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ. Ετσι, με τις ισχύουσες διατάξεις, η απεργία παραμένει υπό περιορισμό. Απαγορεύεται η απεργία στους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα που εργάζονται σε τομείς σχετικούς με την ασφάλεια και την άμυνα της χώρας. Δεν κατοχυρώνεται συνταγματικά η απεργία αλληλεγγύης, η πολιτική απεργία, δεν απαγορεύεται το λοκ- άουτ.

Δεν κατοχυρώνεται πλήρως το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Σήμερα με βάση σχετικό νόμο μόνο η ΑΔΕΔΥ έχει πλήρες δικαίωμα ενώ οι Ομοσπονδίες και τα σωματεία όχι. Αυτά μάλιστα συμβαίνουν κατά παράβαση της 151 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας που έχει υπογράψει η χώρα μας.

Απαγορεύονται οι κάθε μορφής εκδηλώσεις (;) πολιτικού περιεχομένου από τους δημόσιους υπάλληλους κατά την άσκηση των καθηκόντων (;) τους. Αυτή η διάταξη σε συνδυασμό και με τον αντιδημοκρατικό Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα που ψηφίστηκε πριν δύο χρόνια, σαφώς, δημιουργεί τις νομικές προϋποθέσεις, για να περιοριστούν οι πολιτικές δραστηριότητες στους τόπους εργασίας του Δημοσίου, πράγμα που σημαίνει πισωγύρισμα σε σχέση με το τι συμβαίνει σήμερα στην πράξη.

Αν, μάλιστα, προσθέσουμε τη μόνιμη πρακτική των δικαστηρίων που βγάζουν όλες τις απεργίες "παράνομες και καταχρηστικές" την "αξιολόγηση" των δημοσίων υπαλλήλων, την υπερσυγκέντρωση του πειθαρχικού ελέγχου στο υπουργείο Εσωτερικών και μια σειρά άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις τότε είναι φανερή η πρόθεση:

Η θωράκιση του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα του μεγάλου κεφαλαίου, και του κράτους από τις διεκδικήσεις και τους αγώνες των εργαζομένων.

Σε ορισμένα ώριμα ζητήματα που θα έπρεπε να λυθούν ριζικά και χωρίς "εκπτώσεις" επιλέχθηκε από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ η "μεσοβέζικη" λύση. Και συγκεκριμένα:

- Δίνεται η δυνατότητα για εναλλακτική κοινωνική θητεία στους αντιρρησίες συνείδησης. Αυτό όμως δεν αποτελεί δέσμευση αλλά αφήνεται στην κρίση του κοινού νομοθέτη δηλαδή στην καλή διάθεση της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας.

- Απαγορεύεται η θανατική ποινή αλλά μόνο σε περίοδο ειρήνης. Σε περίοδο πολέμων θα ισχύει η θανατική ποινή. Τι "μέλλει γενέσθαι" σε περίπτωση συμμετοχής της χώρας σε έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο, παρά την αντίθεση του ελληνικού λαού; Οι κίνδυνοι είναι προφανείς.

- Απαγορεύονται τα ατομικά διοικητικά μέτρα (εκτόπιση κλπ.). Παραμένει όμως η δυνατότητα να υπάρχουν τέτοια μέτρα σαν παρεπόμενη ποινή, με απόφαση ποινικού δικαστηρίου. Ποιος όμως εξασφαλίζει ότι συνδικαλιστικές ή πολιτικές πράξεις και δραστηριότητες, δε θα χαρακτηρίζονται σαν ποινικά αδικήματα και δε θα επιβάλλεται η παρεπόμενη ποινή της εκτόπισης;

- Ερωτηματικά υπάρχουν για το αν εξασφαλίζονται οι μικροϊδιοκτήτες που θα τους απαλλοτριωθούν οι περιουσίες, ιδιαίτερα ενόψει των μεγάλων έργων της Ολυμπιάδας του 2004, αφού δε θα τους καταβάλλεται πλήρης αποζημίωση πριν γκρεμιστεί το ακίνητό τους.

Υπήρξαν μια σειρά ρυθμίσεις και φραστικές βελτιώσεις που όμως είτε θα παραμείνουν ευχολόγια και "κενό γράμμα", είτε όταν ο κοινός νομοθέτης θα κληθεί να καταρτίσει τους σχετικούς νόμους ή η κυβέρνηση να προχωρήσει σε συγκεκριμένα μέτρα, αυτά είτε θα οδηγήσουν στην αποδυνάμωση των όποιων θετικών διατάξεων, είτε ακόμη, θα κινούνται σε αρνητική κατεύθυνση.

Ορισμένα παραδείγματα:

- Μπήκε η διάταξη που ορίζει ότι ο καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση και την "κοινωνία της πληροφορίας". Είναι γνωστό όμως ότι το κράτος δε δίνει τις πληροφορίες που έχει, όταν δε συμφέρουν την κυβέρνηση και τα μεγάλα συμφέροντα και αντίθετα προωθεί την παραπληροφόρηση, ενώ το ίδιο γίνεται και από τους ιδιωτικούς φορείς πληροφόρησης, που βασικά βρίσκονται στα χέρια του μεγάλου κεφαλαίου.

- Μπήκε η διάταξη για το δικαίωμα στην προστασία της υγείας και της γενετικής ταυτότητας και στην προστασία έναντι των βιοϊατρικών παρεμβάσεων. Για ποια προστασία υγείας, όμως μπορεί να γίνει λόγος όταν τα κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό συνεχώς λιγοστεύουν και όταν όλες οι κυβερνητικές ρυθμίσεις "σπρώχνουν" στην άμεση και έμμεση ενίσχυση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας; Και ποια προστασία της γενετικής ταυτότητας και απαγόρευσης των βιοϊατρικών επεμβάσεων θα υπάρξει, όταν οι μεγαλοεπιχειρηματίες στον χώρο της υγείας, της έρευνας, της κοινωνικής ασφάλισης κλπ, θα θέλουν να βγάλουν κέρδη από την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της επιστήμης;

- Δεν είναι μία μεγάλη υποκρισία η κατοχύρωση δήθεν της προστασίας από τη συλλογή και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων, όταν συμμετέχουμε σαν χώρα στη συμφωνία του Σέγκεν, που νομιμοποιεί το ηλεκτρονικό φακέλωμα όσων οι "αρχές" θεωρούν υπόπτους;

Το ίδιο ισχύει και για την κατοχύρωση του απορρήτου των επικοινωνιών όταν ποτέ δε σταμάτησαν να δουλεύουν οι μηχανισμοί παρακολούθησης, όταν το γνωστό σύστημα Εσελον, παρακολουθούσε ακόμη και τις συζητήσεις στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης;

Καλή είναι η διάταξη που υποχρεώνει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να επανορθώσουν αν κάποιο δημοσίευμα ή εκπομπή έχει υβριστικό περιεχόμενο και γενικά θίγουν κάποιον. Ποια όμως πρακτική χρησιμότητα θα έχει για τον απλό πολίτη, όταν θα πρέπει να στραφεί συνήθως μέσω της Δικαιοσύνης ενάντια σε ΜΜΕ με τεράστια δύναμη, που χάριν της ακροαματικότητας και της τηλεθέασης του "τσαλαπάτησαν" την προσωπικότητα και καλούνται, εκ των υστέρων να επανορθώσουν;

Τέλος οι προθέσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ φαίνονται και από τις αρνήσεις τους να δεχτούν μία σειρά προτάσεις του ΚΚΕ:

  • Αρνήθηκαν να κατοχυρωθούν με καλύτερες διατυπώσεις τα δικαιώματα στη μόρφωση - παιδεία, την υγεία, την εργασία, την κοινωνική ασφάλιση, την κατοικία. Και αυτό είναι φυσικό γιατί στην πράξη οι κυβερνώντες συρρικνώνουν και ανατρέπουν όλα τα κοινωνικά δικαιώματα.
  • Αρνήθηκαν να κατοχυρώσουν με ειδική συνταγματική διάταξη τα παραπάνω δικαιώματα καθώς και το δικαίωμα του συνδικαλισμού και της συνάθροισης για τους ξένους εργάτες που βρίσκονται στη χώρα μας.
  • Αρνήθηκαν το χωρισμό εκκλησίας και κράτους και την πλήρη κατοχύρωση της ανεξιθρησκίας και κατάργηση της διάταξης που ορίζει ότι "επικρατούσα" θρησκεία είναι η ορθόδοξη.
  • Αρνήθηκαν τη συνταγματική κατοχύρωση της συμμετοχής των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους στα κέντρα λήψης των αποφάσεων που τους αφορούν.
  • Αρνήθηκαν την κατοχύρωση του κοινωνικού και λαϊκού ελέγχου σε σχέση με τους δημόσιους πόρους, τη νομιμότητα δράσης του ιδιωτικού κεφαλαίου κλπ με την ταυτόχρονη κατάργηση του φορολογικού, τραπεζικού κ.α. απορρήτων.
  • Αρνήθηκαν τη δυνατότητα μετά από αίτημα ορισμένου αριθμού πολιτών, υποχρεωτικά να πραγματοποιούνται δημοψηφίσματα (γενικά και τοπικά) για μία σειρά κρίσιμα ζητήματα.
  • Αρνήθηκαν τη νομοθετική πρωτοβουλία από το λαό για πρόταση νόμου υπογραμμένη από ορισμένο αριθμό πολιτών.

Αν μάλιστα πάρουμε υπόψη και την αναθεώρηση των διατάξεων που αφορούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων τότε το τελικό συμπέρασμα είναι σαφές:

Γίνεται προσπάθεια θωράκισης του κράτους, ώστε να διευκολυνθούν οι καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις και η αύξηση της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης. Στο βωμό αυτής της σκοπιμότητας θυσιάζονται τα ατομικά, τα πολιτικά και τα κοινωνικά δικαιώματα. Κανένα "φανταχτερό περιτύλιγμα" και καμία "δημοκρατική επίφαση δεν μπορεί να κρύψει την κυρίαρχη τάση που εκφράζεται και με την αναθεώρηση του Συντάγματος.


Του
Αντώνη ΣΚΥΛΛΑΚΟΥ*
Ο Αντώνης Σκυλάκος είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, βουλευτής, γενικός εισηγητής του Κόμματος στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Οι προτάσεις του ΚΚΕ για την αναθεώρηση του Συντάγματος(1/12/2018)
Συνάντηση με το ΔΣ της ΕΣΗΕΜ-Θ(13/2/2009)
Με το ΠΑΜΕ αύριο στη στάση εργασίας(28/11/2006)
Πρόταση νόμου για τη διασφάλιση του δικαιώματος στην απεργία(6/4/2006)
ΑΤΙΤΛΟ(18/2/2001)
Απόφαση - «χαστούκι» στον Ε. Γιαννόπουλο(19/4/2000)

Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org