Κυριακή 11 Δεκέμβρη 2011
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 24
ΔΙΕΘΝΗ
ΙΡΑΝ
Νέα κλιμάκωση σε έναν υπόγειο «πόλεμο» διαρκείας

Με πρόσχημα το «πυρηνικό πρόγραμμα» οι ιμπεριαλιστές θέτουν στο στόχαστρο την ενέργεια και τους δρόμους μεταφοράς της

Το κατασκοπευτικό αεροσκάφος των ΗΠΑ που κατέρριψε το Ιράν
Το κατασκοπευτικό αεροσκάφος των ΗΠΑ που κατέρριψε το Ιράν
Κλιμακώνεται η ιμπεριαλιστική πίεση προς το Ιράν με επίσημη, τουλάχιστον, αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά μακρόχρονο «σίριαλ», το οποίο μοιάζει σταδιακά να εισέρχεται σε μια φάση περαιτέρω όξυνσης, η οποία δεν είναι διόλου βέβαιο ούτε πόσο θα κρατήσει ούτε πώς θα καταλήξει.

Το τελευταίο επεισόδιο του υπόγειου «πολέμου» ήρθε, πριν από λίγες μέρες, από την Τεχεράνη, η οποία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο κατασκοπευτικό αεροσκάφος, που εισήλθε στον εναέριο χώρο της, το περασμένο Σαββατοκύριακο. Για του λόγου το αληθές, μάλιστα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες από τα συντρίμμια.

Συνωμοσίες, εκρήξεις και διπλωματική ένταση

Της κατάρριψης του μη επανδρωμένου κατασκοπευτικού αεροσκάφους προηγήθηκε μια πυκνή σειρά γεγονότων που αποδεικνύει ότι οι εξελίξεις μάλλον επιταχύνονται. Η Βρετανία απέσυρε τους διπλωμάτες της από την ιρανική πρωτεύουσα αντιδρώντας στην εισβολή διαδηλωτών στην πρεσβεία και σε άλλα κτίρια της αποστολής της και απέλασε τους Ιρανούς ομολόγους τους.

Η εισβολή στη βρετανική πρεσβεία ήρθε περίπου δύο βδομάδες μετά από μια μεγάλη έκρηξη που συγκλόνισε στρατιωτική βάση των Φρουρών της Επανάστασης (12 Νοέμβρη) νοτίως της Τεχεράνης, κατά την οποία σκοτώθηκαν 17 μέλη του σώματος αλλά και ο διοικητής της, που ήταν ο ιθύνων νους πίσω από το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα (που πλέον διατείνεται ότι έχει τη δυνατότητα να πλήξει το Τελ Αβίβ). Οι ιρανικές αρχές επέμειναν ότι πρόκειται για ατύχημα, όμως οι διαρροές τόσο από αμερικανικές όσο και από ισραηλινές πηγές καλλιέργησαν την εντύπωση ότι επρόκειτο για ένα επιτυχές πλήγμα των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών.

Η έκρηξη αυτή δεν είναι η μοναδική που συγκλόνισε το Ιράν τις τελευταίες μέρες. Αν και δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ επισήμως, θεωρείται μάλλον βέβαιο ότι στις 27 - 28 Νοέμβρη, σοβαρότατη έκρηξη σημειώθηκε σε αποθήκη στρατιωτικού υλικού και στο Ισφαχάν, όπου οι περισσότερες πληροφορίες συγκλίνουν στο γεγονός ότι υπήρξαν σοβαρές ζημιές και σε υλικό που σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα. Την ίδια μέρα, το ιρανικό Κοινοβούλιο αποφάσιζε να ζητήσει από τον Πρόεδρο Αχμαντινετζάντ να απελάσει τη βρετανική διπλωματική αποστολή ως «απάντηση» για τις σκληρές κυρώσεις που επέβαλε το Λονδίνο στην Τεχεράνη και εξειδικεύονται, εκτός των άλλων, στον απόλυτο αποκλεισμό της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν από κάθε συναλλαγή με βρετανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Δύο μέρες μετά σημειώθηκε η εισβολή στη βρετανική πρεσβεία.

Σημείο καμπής αποτέλεσε η τελευταία έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, που δημοσιοποιήθηκε στις 3 Νοέμβρη, η οποία υποστήριζε ότι υπάρχουν «ισχυρές ενδείξεις πως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα έχει και στρατιωτικό χαρακτήρα». Με αφορμή αυτήν την έκθεση ενισχύθηκαν και εμπλουτίστηκαν οι ήδη υπάρχουσες κυρώσεις σε βάρος του Ιράν. Ομως, είχαν προηγηθεί τουλάχιστον άλλα δύο σημαντικά επεισόδια στον προαναφερόμενο «μυστικό πόλεμο» εναντίον του. Συγκεκριμένα, στις 11 Οκτώβρη αίσθηση προκάλεσε η δημοσιοποίηση από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ότι απήγγειλε κατηγορίες σε δύο άτομα για δολοφονικά σχέδια κατά του Σαουδάραβα πρέσβη στις ΗΠΑ, τα οποία εκπονούσε η ειδική δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης «Αλ Κουντς». Η Τεχεράνη αρνήθηκε κατηγορηματικά κάθε εμπλοκή με την υπόθεση αυτή, ενώ ουδέποτε παρουσιάστηκε εκ μέρους της αμερικανικής πλευράς μια συνεκτική επιχειρηματολογία. Παρ' όλα αυτά, το συγκεκριμένο γεγονός αξιοποιήθηκε για να διατυπωθούν απειλές και να ενισχυθεί το αντι-ιρανικό κλίμα σε αρκετές αραβικές χώρες, ενώ την ίδια στιγμή το ενδεχόμενο εξαπόλυσης μονομερούς επίθεσης κατά του Ιράν από το Τελ Αβίβ είχε μετατραπεί σε αγαπημένο θέμα του ισραηλινού Τύπου.

Πεδία «αντιπαράθεσης» και ηλεκτρονικός «πόλεμος»

Για να συμπληρωθεί το παζλ θα πρέπει να προστεθούν ορισμένα «κομμάτια» που σχετίζονται περισσότερο με την ευρύτερη περιοχή. Προφανώς, δεν είναι άσχετες με το Ιράν οι εξελίξεις στη Συρία. Εντελώς ξεκάθαρα το Stratfor - δεξαμενή σκέψης που σχετίζεται άμεσα με τη χάραξη εξωτερικής πολιτικής από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό - υποστηρίζει σε ανάλυσή του ότι για να «ελεγχθεί η δράση και η επιρροή του Ιράν, θα πρέπει να περιοριστούν οι αποδέκτες της επιρροής του και οι υποστηρικτές του». Μεταξύ αυτών, σημαίνουσα θέση κατέχει η συριακή ηγεσία και η αναγκαιότητα ανατροπής της γίνεται ακόμη πιο έντονη για τις δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις καθώς η αποχώρηση των μάχιμων αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ, όπου η ηγεσία που έχει αναδειχθεί είναι πολύ φίλα προσκείμενη στην Τεχεράνη, ενισχύει την περιφερειακή θέση της τελευταίας.

Εκτός της Συρίας, δε θα πρέπει να θεωρούνται εντελώς άσχετες με το Ιράν ούτε οι εξελίξεις στο Λίβανο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πέραν της δημόσιας εμφάνισης μετά από πέντε χρόνια του ηγέτη της σιιτικής λιβανικής «Χεζμπολάχ», σεΐκ Χασάν Νασράλαχ, ο οποίος διατύπωσε σαφώς την υποστήριξή του προς τη συριακή ηγεσία και εμμέσως προς το Ιράν δίνοντας ένα ξεκάθαρο «μήνυμα» ισχύος, έχει η όλη ιστορία που έχει προκύψει με τους πράκτορες της CIA στο Λίβανο. Η αμερικανική εφημερίδα «Los Angeles Times» στις 20 Νοέμβρη υποστήριζε ότι με βάση αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών η CIA διέκοψε τις δραστηριότητές της στο Λίβανο επειδή τμήμα του δικτύου της αποκαλύφθηκε. Σε διάφορες στιγμές, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η «Χεζμπολάχ» ανακοίνωνε αποκάλυψη ενός ή δύο «πρακτόρων των αμερικανο-σιωνιστών», όπως έλεγε. Δύο μέρες μετά το δημοσίευμα στην αμερικανική εφημερίδα, οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι συνέλαβαν 12 ανθρώπους που η CIA χρησιμοποιούσε ως πηγές. Μένει ν' αποδειχτεί τι από όλη αυτήν την ιστορία είναι αλήθεια και τι όχι.

Εξίσου χαρακτηριστική, αν και λίγα στοιχεία έγιναν γνωστά, είναι η υπόθεση με τον ηλεκτρονικό ιό Stuxnet που εντοπίστηκε και φέρεται να προκάλεσε σειρά προβλημάτων στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, μολύνοντας, ως εκ θαύματος, μόνο τους υπολογιστές που σχετίζονται με το πρόγραμμα. Οι ιρανικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι αντιμετώπισαν πρόβλημα, υποβάθμισαν τις συνέπειες και ξεκαθάρισαν ότι ένα τέτοιο ηλεκτρονικό «όπλο» δεν μπορούσε να δημιουργηθεί παρά μόνο από μυστικές υπηρεσίες μεγάλων χωρών (ο νοών νοείτω).

Ανταγωνισμός συμφερόντων για την ενέργεια

Είναι μάλλον προφανές ότι όλο αυτό το «γαϊτανάκι» έχει πρόσχημα το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και κυρίως προέρχεται από το γεγονός ότι το Ιράν είναι μια από τις χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας παγκοσμίως (πετρέλαιο και φυσικό αέριο). Επίσης, βρίσκεται στο σταυροδρόμι της Ασίας και της Ευρώπης, σε μια θέση από την οποία και μπορεί να εποπτεύει την ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου αλλά και από την οποία περνούν οι κυριότεροι και πιο συμφέροντες (λόγω μικρότερης απόστασης) αγωγοί ενέργειας.

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι όποιος ελέγξει τους δρόμους και τις πηγές ενέργειας (και το Ιράν έχει και από τα δύο) και όποιος έχει υπό την επιρροή του την κομβική αυτή περιοχή πέριξ του Περσικού Κόλπου, θα μπορέσει να διατηρήσει την ισχύ του και να αποτρέψει την περαιτέρω ενίσχυση αναδυόμενων δυνάμεων, όπως, π.χ., η Κίνα ή η Ινδία, ή να περιορίσει την επέκταση της επιρροής άλλων, όπως η Ρωσία. Εξ ου και οι έντονες ρωσο-κινεζικές αντιδράσεις, προς στιγμήν, απέναντι στην οποιαδήποτε περαιτέρω πίεση είτε προς Ιράν είτε προς Συρία (και όχι φυσικά από πόνο για τους λαούς των συγκεκριμένων χωρών και της ευρύτερης περιοχής).

Οι επιδιώξεις και οι σχεδιασμοί του αμερικανικού, βρετανικού, γαλλικού και γερμανικού ιμπεριαλισμού, προς το παρόν επιλέγουν το ίδιο μετερίζι, χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν, ήδη, ανταγωνισμοί μεταξύ τους. Κάτι που σημαίνει ότι το «κουβάρι» των ανταγωνισμών στην περιοχή γίνεται πιο περίπλοκο κάθε μέρα που περνά και θα αποδειχτεί δυσβάσταχτο σε κόστος για τους εμπλεκόμενους λαούς.


Ελένη ΜΑΥΡΟΥΛΗ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org