Κυριακή 31 Ιούλη 2011
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 26
ΔΙΕΘΝΗ
ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ
Σε κλοιό νέας έντασης

Σε φάση νέου κύματος βίας βρίσκεται από τις αρχές της περασμένης βδομάδας το Βόρειο Κοσσυφοπέδιο, καθώς η περιοχή έχει μετατραπεί σε πεδίο αναμέτρησης ισχύος ανάμεσα στις εκεί σερβικές δυνάμεις, που επιδιώκουν την ντε φάκτο «ανεξαρτητοποίησή» τους από την κυβέρνηση των Κοσσοβάρων Αλβανών στην Πρίστινα και την κυβέρνηση των τελευταίων, που επιδιώκει να επεκτείνει τα δήθεν «αυτοκυριαρχικά» της δικαιώματα και στις περιοχές των Σέρβων ώστε να αποτρέψει μεσοπρόθεσμα κάθε κίνδυνο για διχοτόμηση του προτεκτοράτου.

Επομένως, οι προσπάθειες για τον έλεγχο των επίμαχων μεθοριακών φυλακίων Γιάρινιε και Μπίρνιακ, τα οποία έκλεισαν προχτές το απόγευμα με απόφαση της εκεί ΝΑΤΟικής δύναμης KFOR, ήταν η αφορμή και όχι η αιτία των βίαιων επεισοδίων που εκτυλίσσονται στο βόρειο τμήμα του προτεκτοράτου με κίνδυνο την αποσταθεροποίηση της περιοχής με αβέβαιες επιπτώσεις για τα ευρύτερα Βαλκάνια.

Ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις

Παράλληλα, οι τελευταίες εξελίξεις καταγράφουν τις συνεχιζόμενες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις. Τα γεγονότα της περασμένης βδομάδας κατέστησαν έκδηλο ένα - έστω και ασθενές - ρήγμα ανάμεσα στους κόλπους των ευρω-ατλαντικών οργανισμών. Φαίνεται έτσι ότι από τη μια διαμορφώνεται μία ομάδα χωρών με επικεφαλής το Παρίσι, που φέρονται να επιθυμούν την «ομαλή» και παρατεταμένη αστυνομικο-δικαστική κηδεμονία του προτεκτοράτου από την ΕΕ (η οποία σημειωτέον εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει στο σύνολό της την «ανεξαρτησία» του Κοσσυφοπεδίου) και μία ομάδα χωρών με επικεφαλής τη Γερμανία που θεωρούν πως, παρά τα σοβαρά προβλήματα στην ευρωζώνη - ή ίσως εξαιτίας τους; - ήρθε τώρα η στιγμή για δήθεν «επίλυση» των όποιων εκκρεμοτήτων σχετίζονται με την ευρύτερη αναγνώριση της ανεξαρτησίας του προτεκτοράτου ώστε να ετοιμαστεί το έδαφος για την ένταξη τόσο αυτού, όσο και της Σερβίας, στην ευρω-ατλαντική κολυμπήθρα του Σιλωάμ... Αλλωστε κοινή πεποίθηση των ιμπεριαλιστών, ένθεν κακείθεν, είναι πως δεν μπορεί να προχωρήσει η ένταξη της Σερβίας και του Κοσσυφοπεδίου στην ΕΕ, εάν δε λυθεί οριστικά το ζήτημα του καθεστώτος της περιοχής.

Εξυπακούεται, βεβαίως, πως κι από αυτόν το νέο κύκλο βίας διόλου δεν ωφελείται ούτε ο σερβικός, ούτε ο αλβανικός πληθυσμός του προτεκτοράτου, που εξακολουθεί να στενάζει υπό την μπότα των αποστολών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ και να παραμένει, ως εκ τούτου, εγκλωβισμένος στη φτώχεια, στην ανεργία (που πλήττει τον έναν στους δύο ενήλικες), στο οργανωμένο έγκλημα και στην παραοικονομία. Αντίθετα, ο νέος κύκλος βίας ρίχνει νερό στο μύλο των ιμπεριαλιστών ώστε να παραμείνουν στην περιοχή, 12 χρόνια μετά τη βρώμικη επέμβαση του 1999, σαν δήθεν «εγγυήτριες» δυνάμεις για την «ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ειρήνη» με το πιστόλι των ιμπεριαλιστών στον κρόταφο των λαών της περιοχής.

Η καταλυτική σύλληψη του Γκόραν Χάτζιτς

Γι' αυτό και μία προσεκτική ματιά στη χρονική αλληλουχία των γεγονότων αποκαλύπτει ότι η ένταση προκλήθηκε σκόπιμα, αυτή τη φορά, από την κυβέρνηση των Αλβανών στην Πρίστινα, με τη στήριξη κάποιων εκ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (πιθανώς της Γερμανίας). Αλλωστε, και η διοίκηση της EULEX και η διοίκηση της KFOR φέρεται πως είχαν ενημερωθεί για την απόφαση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού των Κοσσοβάρων Αλβανών, Χασίμ Θάτσι, να επιβάλει εμπορικό εμπάργκο κατά της Σερβίας (κατά παραβίαση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου Κεντρικής Ευρώπης - CEFTA - στην οποία συμμετέχουν η Σερβία, η διοίκηση του ΟΗΕ στο Κοσσυφοπέδιο - UNMIK, το Μαυροβούνιο, η ΠΓΔΜ, η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, η Κροατία, η Αλβανία και η Μολδαβία).

Ετσι, όταν στις 20 Ιούλη οι Σέρβοι αστυνομικοί συνέλαβαν και τον τελευταίο Σέρβο πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο που καταζητείται για εγκλήματα πολέμου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, τον 53χρονο ε.α. στρατηγό και πρωθυπουργό των Σέρβων της Κράινας στην Κροατία Γκόραν Χάτζιτς, υπήρξαν κάποιοι που κάθε άλλο παρά ενθουσιάστηκαν από το γεγονός. Ανάμεσα σ' αυτούς ήταν - μάλλον απροσδόκητα... - και ο πρωθυπουργός των Κοσσοβάρων Αλβανών, Χασίμ Θάτσι, καθώς ο πρώην αρχηγός των αυτονομιστών του ΟΥΤΣΕΚΑ συνειδητοποίησε αίφνης πως μετά και από αυτή την εξέλιξη η κυβέρνησή του στην Πρίστινα θα έχανε σημαντικούς διαπραγματευτικούς πόντους στο μακρύ τραπέζι των συνομιλιών με το Βελιγράδι, που έχει στηθεί από τον περασμένο Μάρτη στις Βρυξέλλες υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Γιατί; Μα, γιατί ο Θάτσι φοβήθηκε πως το άλλοτε «κακό» Βελιγράδι θα εμφανιζόταν πλέον στους ιμπεριαλιστές σαν το «καλό» παιδί που θα άξιζε με το παραπάνω μία «επιβράβευση», όπως η εσπευσμένη ένταξη στην ΕΕ ή ακόμη και η μακροπρόθεσμη συνέχιση της ντε φάκτο προσάρτησης του σερβοκατοικούμενου Βόρειου Κοσσυφοπεδίου στην επικράτεια της Σερβικής Δημοκρατίας.

Συνεπώς, ο Θάτσι ανέβαλε την πραγματοποίηση του έκτου γύρου των συνομιλιών με τους Σέρβους στις Βρυξέλλες (που είχε προγραμματιστεί για τις 20 και 21 του μήνα), αποφασίζοντας την επιβολή εμπορικού εμπάργκο στη Σερβία, επικαλούμενος την ανάγκη «επιβολής τάξης και νόμου» στο σερβοκατοικούμενο βόρειο τμήμα του προτεκτοράτου.

«Φωτιές» από το εμπορικό εμπάργκο

Από τις 8 το βράδυ της Τετάρτης, 20 Ιούλη, ο υπουργός Εσωτερικών των Κοσσοβάρων Αλβανών Μπαϊράμ Ρετζέπι άρχισε να εφαρμόζει «διακριτικά» το κλείσιμο των μεθοριακών φυλακίων στα διοικητικά σύνορα με τη Σερβία, ξεκινώντας από το κεντρικό μεθοριακό πέρασμα στο Μέρντανε, όπου άρχισαν να συνωστίζονται τεράστια σερβικά φορτηγά γεμάτα εμπορεύματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι πρώην διοικητές του ΟΥΤΣΕΚΑ πότισαν με βενζίνη την εύφλεκτη «μπαρουταποθήκη» του Βόρειου Κοσσυφοπεδίου. Τώρα το μόνον που έμενε ήταν μία σπίθα!

Θέμα χρόνου ήταν να ακολουθήσει η ανακατάληψη των μεθοριακών φυλακίων Μπίρνιακ και Γιάρινε (που ως τότε φρουρούνταν από Σέρβους της περιοχής Ζούπιν Πότοκ του Βόρειου Κοσσυφοπεδίου και αστυνομικούς της ΕΕ) από τις ειδικές δυνάμεις των Κοσσοβάρων Αλβανών αστυνομικών, πράγμα που έγινε λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Δευτέρας, 25 Ιούλη. Από κει και πέρα, ο ξεσηκωμός της εκεί σερβικής κοινότητας ήταν θέμα ελάχιστου χρόνου και η κορύφωση της έντασης, με αποτέλεσμα έναν νεκρό Κοσσοβάρο Αλβανό αστυνομικό, ζήτημα ώρας.

Σύντομα οι εξελίξεις προκάλεσαν και την αντίδραση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, που έκανε λόγο για «προκλήσεις» από τις αλβανικές αρχές στο Κοσσυφοπέδιο, με στόχο την αποσταθεροποίηση της περιοχής, σημειώνοντας ότι οι αυξανόμενες εντάσεις «υπονομεύουν τη διαπραγματευτική διαδικασία μεταξύ του Βελιγραδίου και της Πρίστινας».

Η διοίκηση της ΕULEX επέκρινε τις «απαράδεκτες» μονομερείς ενέργειες της Πρίστινας, ενώ αργότερα η επικεφαλής της ΕΕ Κάθριν Αστον, εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για τις εξελίξεις, ζήτησε την επίλυση της διένεξης μέσω επανέναρξης των συνομιλιών μεταξύ Βελιγραδίου - Πρίστινας, στέλνοντας από βδομάδα γι' αυτό το λόγο στην περιοχή τον απεσταλμένο της, Ρόμπερτ Κούπερ.

Η σιωπή των ΗΠΑ σ' αυτή την κρίση δε θα πρέπει να περνά απαρατήρητη. Παράλληλα, οι ρευστές εξελίξεις στην περιοχή αναδιαμόρφωναν ανάλογα τη στάση της ΚFOR. Είναι χαρακτηριστικό ότι ως την Πέμπτη ίσχυε η ανάπτυξη Αμερικανών και Γάλλων στρατιωτών του ΝΑΤΟ στα επίμαχα φυλάκια, τα οποία κηρύχθηκαν «στρατιωτική ζώνη περιορισμένης κίνησης» με απαγόρευση της διέλευσης όλων των μεγάλων οχημάτων. Προχτές, Παρασκευή, αποφασίστηκε από την KFOR το πλήρες κλείσιμο των επίμαχων μεθοριακών φυλακίων, εξαιτίας των συνεχιζόμενων μπλόκων από Σέρβους φορτηγατζήδες και κατοίκους της περιοχής.

Τα τελευταία γεγονότα καταδεικνύουν, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, πως δεν είναι όλες οι δυνάμεις της ΕΕ και της αποστολής EULEX πρόθυμες και έτοιμες για το άνοιγμα ξανά του μετώπου της έντασης στο Κοσσυφοπέδιο για να αποτραπεί κάθε πιθανότητα μιας de jure και de facto διχοτόμησης του προτεκτοράτου σε σερβικό και αλβανικό τομέα. Εντούτοις, είναι βέβαιο ότι ακόμη και εάν «κουκουλωθούν» οι τωρινές εστίες έντασης, θα παραμονεύει ο κίνδυνος για μία επόμενη, πιο επικίνδυνη κρίση αποσταθεροποίησης, αφού η ειρήνη και η ασφάλεια όχι μόνον στο Κοσσυφοπέδιο, αλλά και αλλού στον κόσμο δεν μπορεί να επιτευχθεί υπό τις κάννες των όπλων των ιμπεριαλιστών...


Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org