Κυριακή 29 Αυγούστου 2010
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 3
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
Ενα... «κανόνι» με προεκτάσεις

ΚΩΣΤΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ

Η «κανονιά» της απόφασης της βρετανικής κυβέρνησης να κλείσει το Βρετανικό Συμβούλιο Κινηματογράφου (το αντίστοιχο με το δικό μας Κέντρο Κινηματογράφου) ακούστηκε σε όλη την Ευρώπη και πέρασε στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού, προκαλώντας πλήθος αρνητικών αντιδράσεων, τόσο μεταξύ των δημιουργών και των ηθοποιών, όσο και της κινηματογραφικής βιομηχανίας - αν και αδήλωτες αυτές οι τελευταίες, αλλά έμμεσες - για εντελώς διαφορετικούς, φυσικά, λόγους: Οι πρώτοι έβλεπαν στο ΒΣΚ έναν «σύμμαχο», έστω και στο πλαίσιο της καπιταλιστικής «αγοράς», ενώ η δεύτερη έναν «συμπαραγωγό», δηλαδή μια πηγή άντλησης κεφαλαίων που συγκεντρώνονται φυσικά από τις τσέπες του βρετανικού λαού.

Ο βασικός λόγος που πάει για «λουκέτο» το ΒΣΚ είναι ο ίδιος που ισχύει για όλη την ΕΕ: Η πολιτική πλήρους εμπορευματοποίησης του πολιτισμού. Αλλωστε, το κλείσιμο του ΒΣΚ είναι μέρος του κυβερνητικού «πακέτου» μείωσης του κρατικού προϋπολογισμού στον πολιτισμό συνολικά. Σύμφωνα με το «Bloomberg», η βρετανική κυβέρνηση ζητά από τα μουσεία και τους επιχορηγούμενους πολιτιστικούς οργανισμούς της χώρας να υπολογίσουν το «αντίκτυπο» που θα είχε μια περικοπή της τάξης του 25% - 30%, με απώτερο στόχο να στηριχτούν λιγότερο στο κράτος και περισσότερο... στους «φιλάνθρωπους» - «φιλότεχνους» αστούς. Η «αγορά», πάντως, εμφανίζεται μάλλον επιφυλακτική λόγω της καπιταλιστικής κρίσης, χωρίς φυσικά να αμφισβητεί το βασικό στόχο. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του επικεφαλής της επενδυτικής εταιρείας «Blackstone» ότι «η μετάβαση σε ένα φιλανθρωπικό πολιτισμό στη Βρετανία πρέπει να γίνει εξελικτικά και δε θα μπορούσε να είναι μια επανάσταση όπως η βρετανική κυβέρνηση προτείνει»!

Πίσω από τους αριθμούς

Αυτός ο στρατηγικός στόχος προϋποθέτει την κατάργηση, υποβάθμιση ή απαξίωση και των τελευταίων «προπυργίων» δημόσιας στήριξης στη σύγχρονη δημιουργία. Πολύ περισσότερο στον οπτικοακουστικό τομέα, ο οποίος αποτελεί «αρένα» μονοπωλιακού ανταγωνισμού με δυσθεώρητα κέρδη.

Ο βασικός λόγος της μεγάλης διάδοσης του νέου από το τέλος του περασμένου Ιούλη μέχρι σήμερα έγκειται στα μεγάλα μεγέθη της βρετανικής κινηματογραφικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΒΣΚ, η βρετανική βιομηχανία κινηματογράφου έχει έναν κύκλο εργασιών 6,8 δισεκατομμυρίων λιρών, συμβάλλοντας συνολικά κατά 4,5 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως στο ΑΕΠ, επιστρέφοντας περισσότερο από 1,2 δισεκατομμύρια λίρες στο υπουργείο Οικονομικών και υποστηρίζοντας συνολικά 100.000 άμεσα και έμμεσα σχέδια έργων. Τα κινηματογραφικά έσοδα στα ταμεία των κινηματογράφων αυξήθηκαν κατά 62% από τη στιγμή ίδρυσης του ΒΣΚ (σ.σ. το 2000), με χρονιά - ρεκόρ το 2009 και έσοδα 944 εκ. λιρών. Το 2009 οι βρετανικές ταινίες απέσπασαν το 7% του παγκόσμιου «μποξ όφις» (σ.σ. των εσόδων από τα εισιτήρια) και το 17% του εγχώριου. Η απόδοση της επένδυσης του ΒΣΚ στον κινηματογράφο περιγράφεται ως εξής: Κάθε 1 λίρα που επενδυόταν «έφερνε» 5 λίρες στο «μποξ όφις». Το 2009 πήγαν σινεμά πάνω από 173,5 εκατομμύρια άνθρωποι, 31 εκ. περισσότεροι από το 2000, αριθμός που αποτελεί τον υψηλότερο από το 2002 και τον δεύτερο υψηλότερο από το 1971. Αυτή τη στιγμή, η Βρετανία έχει τις περισσότερες ψηφιακές αίθουσες στην Ευρώπη (365), ενώ η βρετανική βιομηχανία κινηματογράφου κερδίζει πάνω από 1,3 δισ. λίρες στον εξαγωγικό τομέα από δικαιώματα και από διάφορες υπηρεσίες στην κινηματογραφική παραγωγή.

Αυτά τα μεγέθη τα προβάλλει το ίδιο το Συμβούλιο, για να δείξει τη δουλειά που έχει κάνει. Αλλωστε, το σύνολο σχεδόν αυτών των ποσών μετακινούνται μεταξύ των «θησαυροφυλακίων» των μονοπωλίων του οπτικοακουστικού (βρετανικών και μη), αν και το ΒΣΚ βοηθά και εκατοντάδες κινηματογραφικές λέσχες σε όλη τη χώρα. Ομως, ακριβώς αυτά τα μεγέθη του συγκεκριμένου «κλάδου» της «πολιτιστικής βιομηχανίας» μπορούν ταυτόχρονα να ανοίξουν και την όρεξη των μονοπωλίων για την πλήρη κυριαρχία τους χωρίς κρατική παρέμβαση, αλλά όχι χωρίς κρατική χρηματοδότηση. Δηλαδή, πλήρης ασυδοσία. Οι πρώτες «πιέσεις» προς τη βρετανική κυβέρνηση, με τη μορφή «ανησυχίας» της κινηματογραφικής βιομηχανίας από τις εξελίξεις, προέρχονται από δημοσιεύματα όπως αυτό του περιοδικού «Variety» ότι οι παραγωγοί μιας χολιγουντιανής «ποπ-κορν»-υπερπαραγωγής αποσύρθηκαν από τη Βρετανία προς το Βανκούβερ του Καναδά. Ανεξάρτητα από το αληθές ή όχι τέτοιων δημοσιευμάτων, ο βρετανικός Τύπος δημοσιεύει δηλώσεις κυβερνητικών εκπροσώπων, μεταξύ αυτών και του υπουργού Πολιτισμού, οι οποίοι εγκαλούν το ΒΣΚ ότι ουσιαστικά «σηκώνει σκόνη» για να «εξυπηρετήσει» ίδια συμφέροντα, με αποτέλεσμα να «πλήττει» τη βρετανική κινηματογραφική βιομηχανία! Απαιτεί, λοιπόν, η κυβέρνηση από το Συμβούλιο να «καθησυχάσει» την κινηματογραφική βιομηχανία ότι το δημόσιο χρήμα προς τα μονοπώλια δε θα στερέψει, αφού θα υπάρχουν ακόμη οι άλλες «πηγές» όπως, όπως οι φοροαπαλλαγές και ο κρατικός τζόγος! Η βρετανική κυβέρνηση θέλει να καθησυχάσει το Χόλιγουντ, διότι στην πραγματικότητα ο βρετανικός κινηματογράφος στηρίζεται σε αυτό. Για παράδειγμα, το 2008, οι ΗΠΑ συμμετείχαν συνολικά στις 6 από τις 7 συμπαραγωγές που έκαναν τα περισσότερα εισιτήρια σε ευρωπαϊκούς κινηματογράφους, με τις πέντε να είναι μεταξύ ΗΠΑ - Βρετανίας.

Οπως είπαμε στην αρχή, ανάλογη επίθεση στα κέντρα κινηματογράφου γνωρίζει το σύνολο της ΕΕ. Πρόσφατα, π.χ. το τσέχικο Κέντρο Κινηματογράφου (Κρατικό Ταμείο για την Υποστήριξη και Ανάπτυξη του κινηματογράφου) συνόδευσε την ανακοίνωσή του για την εκταμίευση 2,4 εκ. ευρώ προς την παραγωγή εντός του 2010... με την προειδοποίηση για μειωμένη χρηματοδότηση και «πετσόκομμα» προγραμμάτων στο μέλλον. Το Ταμείο λέει ότι τα τωρινά επίπεδα υποστήριξης θα μειώνονται μετά από το Νοέμβρη του 2011, οπότε θα πάψει να εισπράττει ποσοστό από τις διαφημίσεις της κρατικής τηλεόρασης με αποδέκτη τον κινηματογράφο.

Η κρίση ως πρόσχημα

Σε «τροχιά» εφαρμογής του στρατηγικού στόχου του κεφαλαίου της ΕΕ για πλήρη εμπορευματοποίηση του πολιτισμού, με αιχμή τον οπτικοακουστικό τομέα, μπαίνουν όλα τα κράτη - μέλη της. Τον περασμένο Ιούλη, π.χ. πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη μια εκδήλωση του ICAA (κρατικό Ινστιτούτο Κινηματογραφίας της Ισπανίας), με χαρακτηριστικό τίτλο «Νέες προοπτικές στη χρηματοδότηση και την επένδυση στην κινηματογραφική παραγωγή στην Ισπανία» και στόχο το «χτίσιμο γεφυρών» μεταξύ των παραγωγών και των ιδιωτών «επενδυτών» με τους «διαχειριστές» του ιδιωτικού και «θεσμικού» (σ.σ. δηλαδή κρατικού) σχετικού τομέα.

Ο βασικός λόγος για τον οποίο ο κινηματογραφικός τομέας «αναμένει την ιδιωτική επένδυση με ανοιχτές αγκάλες», όπως τιτλοφορείται η αναφορά, είναι ο γνωστός: Οι κρατικές επιχορηγήσεις μειώνονται συνεχώς. Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι «σε διάστημα μερικών μηνών, διάφοροι παράγοντες, όπως η κρίση που έχει χτυπήσει γενικά την οικονομία και τον κινηματογράφο ειδικότερα, οι πιθανές περικοπές της δημόσιας χρηματοδότησης, η μείωση της υποχρεωτικής επένδυσης στον κινηματογράφο από τις τηλεοπτικές επιχειρήσεις και το μαστίγιο της πειρατείας, το οποίο έχει καταστρέψει ολόκληρους τομείς διανομής όπως το βίντεο, έχουν επηρεάσει άσχημα τον τομέα σε οικονομικό επίπεδο».

Ο ίδιος ο διευθυντής του ICAA δήλωσε σαφώς ότι «οι παραγωγοί δεν μπορούν πλέον να χτυπήσουν στις πόρτες της κυβέρνησης και των τηλεοπτικών επιχειρήσεων. Οι επιχορηγήσεις θα εξακολουθήσουν, αλλά δε θα είναι αρκετές». Ετσι, η αναζήτηση «εναλλακτικών επενδύσεων» για τον κινηματογράφο «είναι μια προτεραιότητα, σχεδόν μια ιδεοληψία»!

Ολα αυτά φυσικά είναι προσχήματα. Το αστικό κράτος - και το ελληνικό - «αποσύρεται» συνειδητά από την υποστήριξη της κινηματογραφικής δημιουργίας, για να αφήσει «χώρο» στο κεφάλαιο του οπτικοακουστικού, στο όνομα της αύξησης της «ανταγωνιστικότητας» των «πολιτιστικών βιομηχανιών», στις οποίες περιλαμβάνεται σε περίοπτη θέση, από πλευράς κύκλου κερδοφορίας, το οπτικοακουστικό. Και η κρίση είναι απλώς μια «ευκαιρία» γι' αυτό. Αλλωστε, παράγοντες του οπτικοακουστικού τομέα σημειώνουν ότι πρέπει να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο, γιατί «πρέπει να προσφέρουμε αποδοτικότητα των επενδύσεων». Δηλαδή κέρδη, τόσο στο εγχώριο «ταμείο», όσο και στη διεθνή αγορά, η οποία θεωρείται «ένα από τα κλειδιά για τις ταινίες που θα παραχθούν στο μέλλον».


Γρηγόρης ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑΣ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org