Κυριακή 23 Μάρτη 2008
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 16
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Καθ' οδόν: Στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου

Η οδός Διονυσίου Αρεοπαγίτου όπως διανοίχτηκε το 1857, φωτογραφία Heinrich Beck. Η χάραξη αυτή διατηρήθηκε μέχρι το 1955
Η οδός Διονυσίου Αρεοπαγίτου όπως διανοίχτηκε το 1857, φωτογραφία Heinrich Beck. Η χάραξη αυτή διατηρήθηκε μέχρι το 1955
Με τους γνωστούς συγγραφείς Μάρω Βουγιούκα και Βασίλη Μεγαρίδη θα ταξιδέψουμε αυτή την Κυριακή σε μια φημισμένη περιοχή της Αθήνας. Το γλαφυρό απόσπασμα πήραμε από το βιβλίο τους που εξέδωσαν οι εκδόσεις «Φιλιππότη» στη σειρά Δοκίμιο - Ιστορία, υπό τον τίτλο «Μακρυγιάννη - Ακρόπολη». Η «περιοδεία» των συγγραφέων σ' αυτόν τον τόπο, ξεκινά από τους προϊστορικούς χρόνους και φθάνει μέχρι τις μέρες μας. «Η συνοικία Μακρυγιάννη - Ακρόπολη» όπως σημειώνεται στον πρόλογο, «είναι μια περιοχή μικρή σχετικά σε έκταση, ουσιαστικά μια πλαγιά, αλλά πλούσια σε ιστορία και περιεχόμενο. Παράδεισος των αρχαιολόγων, πεδίο μεγάλων μαχών, τόπος φιλοξενίας πλήθους επιστημονικών και πολιτιστικών ιδρυμάτων, ωραίο κοινωνικό περιβάλλον». Εμείς, θα εστιάσουμε στην κεντρική αρτηρία της συνοικίας. Πάμε...

Από την αρχαιότητα...

«Η οδός Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι κύρια και χαρακτηριστική αρτηρία της περιοχής, ενώ αποτελεί ταυτόχρονα και το βόρειο όριό της. Σήμερα είναι πεζόδρομος, δεν ήταν όμως παλαιότερα έτσι, ούτε και ακολουθούσε τη σημερινή της διαδρομή.

Οδός περιφερειακή της νότιας πλευράς της Ακροπόλεως υπήρχε σε όλη τη διάρκεια των αρχαίων χρόνων και της πρώτης βυζαντινής περιόδου, μέχρι περίπου τον 5ο αιώνα μ.Χ. Η οδός αυτή ήταν συνέχεια της οδού Τριπόδων, έφθανε στο ύψος του Θεάτρου του Διονύσου, περνούσε εμπρός από το Ωδείον του Περικλέους και το Ιερό του Διονύσου Ελευθερέως, προχωρούσε κατά μήκος της στοάς του Ευμένους, περνούσε μπροστά από το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού και κατόπιν διχαζόταν προς την είσοδο της Ακροπόλεως και προς τον Κεραμεικό, ακολουθώντας περίπου την ίδια πορεία με τη σημερινή οδό (πεζόδρομο) Αποστόλου Παύλου. Στους επόμενους αιώνες η οδός αυτή εξαφανίστηκε κάτω από το χώμα που άρχισε σιγά σιγά να καλύπτει τα διάφορα ερειπωμένα και μισοερειπωμένα κτίσματα της περιοχής, για να εμφανιστεί και πάλι στα τελευταία βυζαντινά χρόνια και στην περίοδο της Φραγκοκρατίας και Τουρκοκρατίας κάποιος υποτυπώδης δρόμος, με διαφορετική όμως διαδρομή, σε έναν τόπο, ο οποίος είχε αλλάξει ήδη όψη και χαρακτήρα.

Το εξώφυλλο του βιβλίου
Το εξώφυλλο του βιβλίου
Οταν η Αθήνα έγινε το 1834 πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους και άρχισε η εκπόνηση των διαφόρων Σχεδίων Πόλεως προβλέφτηκε και η χάραξη ενός νέου δρόμου στα νότια της Ακροπόλεως που θα ακολουθούσε, εξαιτίας του ανάγλυφου της περιοχής, την πορεία περίπου του αρχαίου δρόμου. Ο δρόμος χαράχτηκε το 1857. Αργότερα πήρε το όνομα του Διονυσίου Αρεοπαγίτου, όχι όμως για όλο το μήκος του, αλλά μέχρι το σημείο όπου η Στοά του Ευμένους συναντά το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, ενώ το υπόλοιπο τμήμα πήρε το όνομα του Σωκράτους. Τελικά ολόκληρη η οδός, μέχρι τη συνάντησή της με την οδό Αποστόλου Παύλου, πήρε το όνομα Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Αρχικά χωματόδρομος, στη συνέχεια ασφαλτοστρώθηκε και από εκεί περνούσε το τραμ 16 Θων - Θησείο. Χαρακτηριστικό στοιχείο της εποχής αυτής είναι τα πράσινα μεταλλικά ουρητήρια που υπήρχαν στη γωνία των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Μακρυγιάννη, μπροστά στη μάντρα του Συντάγματος Χωροφυλακής.

...στα νεότερα χρόνια

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο πάρθηκαν αποφάσεις για την οδό και για τους χώρους γενικά της περιοχής (Στρατόπεδο Μακρυγιάννη κλπ.). Το 1954 έγινε προκήρυξη διαγωνισμού για τη ριζική αναδιαμόρφωση του χώρου της νότιας πλευράς της Ακροπόλεως, συμπεριλαμβανομένου και του χώρου εμπρός από το Ηρώδειο, καθώς και του χώρου προς Φιλοπάππου. Τον Ιανουάριο του 1955, και αφού πρώτα εγκρίθηκε η σχετική μελέτη από το Αρχαιολογικό Συμβούλιο, υπογράφηκε η απόφαση για την έναρξη των έργων, τα οποία περιλάμβαναν και τη νέα χάραξη της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου στο τμήμα της μετά το Θέατρο του Διονύσου, χαμηλότερα από την παλαιά διαδρομή, και συγκεκριμένα κατά μήκος της οικοδομικής γραμμής της συνοικίας και όχι κατά μήκος της Στοάς του Ευμένους και του Ηρωδείου, όπως ήταν η παλιά διαδρομή. Με τη νέα αυτή χάραξη καταργήθηκε ο "γκρεμός" που υπήρχε στην περιοχή και μετατράπηκε στο καταπράσινο πρανές που υπάρχει εμπρός από το Ηρώδειο. Ταυτόχρονα διαμορφώθηκε η μεγάλη πλατεία εμπρός από το μνημείο και κατασκευάστηκε και η σκάλα που οδηγεί σ' αυτή, τα περιώνυμα "σκαλάκια" του Ηρωδείου.

...μέχρι σήμερα

Μεταγενέστερη φωτογραφία της αρχικής Διονυσίου Αρεοπαγίτου, δεντροφυτευμένης πλέον
Μεταγενέστερη φωτογραφία της αρχικής Διονυσίου Αρεοπαγίτου, δεντροφυτευμένης πλέον
Η κατάσταση αυτή διήρκεσε για μερικές δεκαετίες, μέχρι τα τελευταία χρόνια του 20ού αιώνα, όταν άρχισαν τα έργα για την πεζοδρόμηση της οδού και οι εργασίες στα πλαίσια του προγράμματος ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων. Το έργο παραδόθηκε το 2003 και περιλαμβάνει την πλακόστρωση της οδού με πλάκες διαφόρων μορφών και τύπων, την κατασκευή ανισόπεδων επιπέδων, τη διαμόρφωση χώρων πρασίνου κλπ., είναι η εικόνα της οδού που βλέπουμε σήμερα.

Κατά μήκος της οδού υπάρχει μία σειρά σπιτιών και αρχοντικών, όπως π.χ. οι οικίες Μαντούβαλου, Κουρεμένου, αδελφών Παπανδρέου, Παπασταύρου, Αγγελοπούλου, Ζολώτα, Γεωργαντή, Ντάβαρη (σήμερα ισπανική πρεσβεία), Βλασσόπουλου, Πολυμερόπουλου, Καζάζη, Δραγώνα κ.ά., η Λέσχη του 8ου Συστήματος Προσκόπων, το "Μερόπειον" Ιδρυμα με την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, το κιγκλίδωμα του Νέου Μουσείου Ακρόπολης κλπ. Να σημειώσουμε ότι στη θέση του σημερινού κιγκλιδώματος υπήρχε η μαυρισμένη από την κάπνα των μαγειρείων μάντρα του Συντάγματος Χωροφυλακής Μακρυγιάννη και σε άμεση γειτνίαση με αυτή οι δύο αντλίες βενζίνης για τα οχήματα του Συντάγματος.

Σήμερα διοργανώνεται εκεί, δύο φορές το χρόνο, την άνοιξη και το φθινόπωρο, Εκθεση Βιβλίου, ενώ κατά καιρούς διοργανώνονται και εκθέσεις έργων μοντέρνας γλυπτικής».


Ενα από τα τραμ που έκαναν τη συγκοινωνία Θων - Θησείο
Ενα από τα τραμ που έκαναν τη συγκοινωνία Θων - Θησείο

Φωτογραφία της δεκαετίας του 1960. Κομψά καταστήματα και το κτίριο που στεγάζει σήμερα την ισπανική πρεσβεία
Φωτογραφία της δεκαετίας του 1960. Κομψά καταστήματα και το κτίριο που στεγάζει σήμερα την ισπανική πρεσβεία

Επιμέλεια:
Ελένη ΑΡΓΥΡΙΟΥ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org