Κυριακή 30 Μάρτη 2008
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 3
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "ΡΙΖΟχαρτο"
ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ «ΡΙΖΟΧΑΡΤΟ»
«Live Wire» Η ευαγής επανόρθωση

Των Ρέννου Οιχαλιώτη και Πέτρου Στεφανέα

Εκδόσεις «Γαβριηλίδης»

Τεχνολογία και ηθική

Η τεχνολογία δεν είναι κάτι που λειτουργεί ξεκομμένη από την κοινωνία. Επομένως, η ηθική της τεχνολογικής εξέλιξης δεν είναι κάτι το απρόσωπο. Στο κάτω κάτω της γραφής υπάρχουν ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής, άρα και του παραχθέντος αποτελέσματος. Η κατηγορούμενη δεν πρέπει να είναι η επιστήμη - η τεχνολογική εξέλιξη σ' αυτή την περίπτωση - αλλά αυτοί που την κάνουν κατάχρηση. Δηλαδή, το μέσο δεν πρέπει να μπερδεύεται με το σύστημα των σχέσεων. Η τεχνολογική εξέλιξη δεν αλλάζει στην ουσία τις εργασιακές σχέσεις, όπως υποστηρίζεται από τις πολιτικές δυνάμεις, που συμφέρον τους είναι να κρύβουν την ταξική ουσία του ζητήματος. Μπορεί να τις επηρεάσει, αλλά ριζική αλλαγή τους συντελείται μόνο με την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Και αυτό αποδείχνεται σήμερα καθημερινά. Οι ανήθικες επιπτώσεις της ραγδαίας σύγχρονης τεχνολογικής ανάπτυξης, δηλαδή οι παρακολουθήσεις, η «ανεπιθύμητη αλληλογραφία», που ο καθένας μας μπορεί να βρει στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο, τα πνευματικά δικαιώματα, η τεχνητή νοημοσύνη και άλλα πολλά δεν είναι η αυθόρμητη συνέπεια μιας απρόσωπης τεχνολογίας, αλλά η συνειδητή χρησιμοποίηση των νέων τεχνολογικών δυνατοτήτων από την πολιτική αντίδραση, για να ελέγχει, να εγκλωβίζει, να καταστέλλει κάθε φωνή αντίστασης, ιδίως των εργαζομένων, θυμάτων της νέου τύπου εκμετάλλευσης.

Το βιβλίο αυτό των Ρέννου Οιχαλιώτη και Πέτρου Στεφανέα «Live Wire» (Σβούρας, ένας όρος που γίνεται σαφής όσο εκτυλίσσεται η υπόθεση του βιβλίου) είναι μια πρωτότυπη προσπάθεια να θέσει τέτοια ζητήματα μέσα από μια αστυνομική πλοκή, που εμπεριέχει τη βαθύτερη κοινωνική ουσία ενός ευρύτατου φάσματος σύγχρονων καταστάσεων: Η «παγκοσμιοποίηση» σύγχρονου στιλ, ο φιλανθρωπικός ακτιβισμός μέσα από τα φόρουμ, πώς εμπλέκεται σ' αυτά η ψηφιακή τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η μαθηματική σκέψη.

Τα πλοκάμια του μυθιστορηματικού ιστού εκτείνονται στη σημερινή Ρωσία με τη νέα ολιγαρχία της, σε βρετανικά πανεπιστήμια, στη δράση των μη κυβερνητικών οργανώσεων και στα μεγάλα δημοσιογραφικά δίκτυα. Μια ομάδα ανθρώπων θέλει να βοηθήσει τους φτωχούς, υπεξαιρώντας τεράστια χρηματικά ποσά μέσω του Διαδικτύου από πλούσιους καταθέτες τραπεζών. Μ' αυτό τον τρόπο φιλοδοξεί να δώσει πίσω κάτι τουλάχιστον απ' αυτά που έχουν κλαπεί από τους φτωχούς. Κινείται, δηλαδή, με ηθικά κοινωνικά κριτήρια. Σκοπός της να διορθώσει μέρος τουλάχιστον της ανισότητας στον κόσμο. Τη «συμμορία» αυτή την εξαρθρώνει μια επίλεκτη Ομάδα Ειδικών Υποθέσεων της Ιντερπόλ, η οποία ασχολείται με το ηλεκτρονικό έγκλημα. Μέσα από τις απόψεις διαφόρων προσώπων - πρωταγωνιστών και μη - εκτυλίσσεται μια συζήτηση γύρω από το ηθικό ή μη της πράξης αυτής. Πολλές και διάφορες γνώμες περπατούν στις σελίδες του βιβλίου, από τις οποίες οι λιγότερες είναι προσγειωμένες στη βάση των προβλημάτων. Η τεχνολογία μοιάζει επί το πλείστον να έχει μια δική της ζωή. Για παράδειγμα: «Η διάδοση των τεχνολογικών μέσων δε γίνεται με δίκαιο τρόπο και ούτε μπορεί να γίνει, αφού αυτοί που την ελέγχουν και διαθέτουν τα μέσα είναι οι ίδιοι που θα υπαγορεύσουν τη νέα εξέλιξη για την αναπαραγωγή της επικυριαρχίας τους» (σελ. 320).

Σ' αυτές τις απόψεις υπάρχει και αυτή που λέει ότι μόνο το μαζικό κίνημα μπορεί να ανατρέψει τις ανισότητες, αν και πρέπει να ψάξει ο αναγνώστης λίγο να τη βρει.

Το βιβλίο, παρόλο που - και αυτό - δεν μπαίνει στην πεμπτουσία στο βαθμό που θα το ζητούσε η εποχή μας, αξίζει τον κόπο να διαβαστεί είτε λόγω του θέματος που δικαίως βάζει, είτε για την επεξεργασία της πλοκής του.


Αννεκε Ιωαννάτου


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org