Κυριακή 11 Οχτώβρη 1998
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 20
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Η Θεατρική παιδεία σε "από-γνωση";

"Θέλεις να γίνεις ηθοποιός; Αγαπάς ολόψυχα το θέατρο; Το πιστεύεις ως την τέχνη των τεχνών; Ικανοποιεί η επιλογή σου στα μέγιστα το εγώ σου (;); Κυριαρχεί στις επιθυμίες σου; Ηγεμονεύει τους στόχους σου";

"Εμείς, έχουμε φροντίσει για την αρτιότερη θεατρική σου παιδεία. Ρηξικελευθοποιούμε την πορεία σου στο θεατρικό χώρο. Ισχυροποιούμε το δημιουργικό σου εγώ".

Με τέτοιου είδους συνθήματα προσκαλούν τους νέους διάφορες δραματικές σχολές που τείνουν πια να γίνουν όσες και τα αθηναϊκά θέατρα. Ισως είναι υπερβολή αυτό, αλλά η ύπαρξη τόσων σχολών που υπάρχουν πια, γεννά εύλογα ερωτηματικά για το κατά πόσο είναι χρήσιμες και τι είδους θεατρική παιδεία προσφέρουν. Στη χώρα αυτή, την κοιτίδα του θεάτρου και του πολιτισμού, η καλλιτεχνική εκπαίδευση και ιδιαίτερα η θεατρική παραμένει κενό ενδιαφέροντος της πολιτείας.Μοναδική "αρωγή" - και "νίπτουν τας χείρας τους" - είναι το Προεδρικό Διάταγμα 370, με βάση τον Ν. 1158/81 "περί οργανώσεως και διοικήσεως Σχολών Ανωτέρας Καλλιτεχνικής Εκπαιδεύσεως", το οποίο ορίζει τον κανονισμό οργάνωσης και λειτουργίας. Στα πλαίσια αυτού του κανονισμού και μεταξύ άλλων καθορίζονται από τις κτιριακές εγκαταστάσεις, τα προσόντα καθηγητών, ο τρόπος εξετάσεων, οι τίτλοι, μέχρι και τα μαθήματα, που οφείλουν οι σχολές να εντάσσουν στο πρόγραμμα σπουδών. Ως προς τα προσόντα περιορίζονται στις "μαγικές" λέξεις "αναγνωρισμένης αξίας". Σήμερα είναι τόσοι πολλοί αυτοί που θεωρούν εαυτούς ή θεωρούνται "αναγνωρισμένης αξίας". Βέβαια, ανάμεσα στα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την ίδρυση και λειτουργία Ανώτερης Σχολής Δραματικής Τέχνης και υποβάλλονται στη Διεύθυνση Καλών Τεχνών στο Τμήμα Θεάτρου - Χορού, προβλέπεται θεωρημένο αντίγραφο του τίτλου σπουδών, που να παρέχει δικαίωμα διδασκαλίας των κυρίων μαθημάτων "Υποκριτική" ή "Αγωγή Προφορικού Λόγου". Ακούγεται λίγο παράδοξο, όπως είναι διατυπωμένο, γιατί απλά δε γνωρίζουμε σχολή στην Ελλάδα που να παρέχει τέτοιο δικαίωμα. Εκτός κι αν εννοούν ότι τέτοιος τίτλος σπουδών είναι το πτυχίο δραματικής σχολής (!). Αν ακόμη και ο πιο ταλαντούχος και έμπειρος ηθοποιός δεν είναι εκ προοιμίου βέβαιο ότι μπορεί να είναι και δάσκαλος, πόσο μάλλον ένας μέτριος, ακόμη και κακός ηθοποιός ή σκηνοθέτης. Αλλωστε, το πλέον εύκολο είναι να ιδρύσει κανείς μια σχολή και ακόμη ευκολότερο να διδάξει.

Στην αυτοκρατορία της εικόνας

Η αυξημένη ζήτηση, το αυξημένο με λίγα λόγια ενδιαφέρον όλο και περισσότερων νέων σήμερα να γίνουν ηθοποιοί, λένε κάποιοι ότι γεννά και την αναγκαιότητα λειτουργίας, όλο και περισσοτέρων σχολών. Ασφαλώς και υπάρχουν νέοι που πραγματικά αγαπούν το θέατρο. Εχουν, όμως, όλοι το ταλέντο και την ικανότητα να γίνουν ηθοποιοί; Αυτό, τελικά, μάλλον κρίνεται στο σανίδι, αν και εκεί δεν είναι λίγες οι φορές, που αυτό αποτελεί τη μισή αλήθεια, γιατί πολλοί ισχυρίζονται πως τα κυκλώματα και οι παρεούλες καθορίζουν και την πορεία των ηθοποιών. Ασφαλώς και δεν μπορεί να είναι απόλυτο αυτό, γιατί ευτυχώς έχουμε μεγάλα ταλέντα, σπουδαίους ερμηνευτές. Από την άλλη, όμως, δεν πρέπει να αγνοήσουμε ότι το επάγγελμα του ηθοποιού είναι από τα πλέον προβεβλημένα, γεγονός που συγκινεί και προσελκύει αρκετούς νέους προς αυτή την κατεύθυνση, και σε μια εποχή μάλιστα της "αυτοκρατορίας της εικόνας".Δεν είναι λίγοι οι νέοι που πηγαίνουν να δώσουν εξετάσεις και ρωτούν "η σχολή σας βγάζει ηθοποιούς για την τηλεόραση;" Επομένως, υπάρχει πρόσφορο έδαφος για τη δημιουργία σχολών, που ασφαλώς προσφέρουν γνώση και εμπειρία με το αζημίωτο, φυσικά.

Και για να μην υπάρχει παρεξήγηση, τα ερωτήματα αυτά δεν απευθύνονται σε συγκεκριμένες σχολές που μπορεί πράγματι να κάνουν αξιοζήλευτη δουλιά, έχουν να κάνουν με το φαινόμενο της πληθώρας των σχολών, σε συνδυασμό με την ακόμη μεγαλύτερη πληθώρα εργαστηρίων και ινστιτούτων προετοιμασίας. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ερμηνευτεί ίσως αν υπήρχαν εκπεφρασμένοι προβληματισμοί γύρω από ζητήματα αισθητικής και "σύγχρονων" ερμηνευτικών αντιλήψεων που θα εκφράζονταν μέσα από τη λειτουργία των διαφόρων σχολών. Ομως ούτε κάτι τέτοιο φαίνεται να συμβαίνει. Σε πολλές περιπτώσεις μοιάζει να μεγιστοποιεί, απλά, το κύρος κάποιου που είτε διαθέτει μια σχολή είτε διδάσκει. Βέβαια και σε αρκετές περιπτώσεις και το οικονομικό όφελος δεν είναι αμελητέο.

Υπάρχουν δύο Ανώτερες Σχολές Δραματικής Τέχνης με τη μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Εθνικού Θεάτρου και Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας). Σε 21 αυξήθηκαν μέσα σε δύο χρόνια, (από 16) οι Ανώτερες Ιδιωτικές Σχολές στην Αθήνα και τον Πειραιά, 3 σχολές υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη και 1 στα Ιωάννινα.Διακόσιοι μέχρι και πεντακόσιοι νέοι έδιναν κάθε χρόνο εξετάσεις σε κάθε σχολή. Ο καθένας από αυτούς έδινε σε δύο ή τρεις σχολές. Το σύνολο των υποψηφίων, που δίνει εξετάσεις σε όλες τις σχολές, ξεπερνά τους 1.500 κάθε χρόνο. Μόνο στο υπουργείο φέτος έδωσαν εξετάσεις 1.009 νέοι και νέες. Στο Εθνικό έδωσαν 520 (πέρσι είχαν δώσει 760) και στο ΚΘΒΕ φέτος έδωσαν 180 περίπου. Στις δύο κρατικές σχολές δε χρειάζεται να περάσουν από τις εξετάσεις του ΥΠΠΟ. Οι δύο αυτές σχολές παίρνουν το πολύ από 15 σπουδαστές και η φοίτηση σ' αυτές είναι δωρεάν.

Πόσο στοιχίζει το όνειρο...

Οι εξετάσεις στο ΥΠΠΟ, μέχρι πέρσι ήταν η δεύτερη φάση, κατά την οποία κρίνονταν όσοι είχαν πετύχει στις εξετάσεις των σχολών. Φέτος, το σύστημα άλλαξε. Ετσι μέχρι τις 15 Ιουλίου, όσοι ενδιαφέρονται πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή και οι εξετάσεις διενεργούνται μέσα στο Σεπτέμβρη. Ετσι στις σχολές δίνουν όσοι πέτυχαν στις εξετάσεις του ΥΠΠΟ. Αυτό είναι ίσως ένα θετικό, κατ' αρχήν βήμα, αφού τα περισσότερα παιδιά γλιτώνουν από αυτό το μικρό έστω ποσό των εξέταστρων, που κυμαίνονται από 20.000 μέχρι και 50.000 δρχ. Μια σχολή, όπου έδιναν εξετάσεις 300 υποψήφιοι, με το χαμηλότερο εξέταστρο είχε ένα έσοδο της τάξης των 4,5 εκατομμυρίων και μια άλλη με το μικρότερο αριθμό υποψηφίων, που δεν είναι μικρότερος των 100 και με το ανώτατο χρηματικό εξέταστρο των 50.000, εισπράττει 5 εκατομμύρια. Ασφαλώς, τα έξοδα μιας δραματικής σχολής δεν είναι λίγα και υπάρχει ανάγκη να καλυφθούν, αλλά όπως και να το κάνουμε στις δύσκολες αυτές οικονομικές συνθήκες δεν είναι και λίγα τα χρήματα που κοστίζουν σε μια οικογένεια, συνεισφέροντας στο όνειρο του παιδιού της.

Η περιπέτεια των νέων παιδιών ξεκινάει από το όνειρο, που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ομορφιά του. Γρήγορα, όμως, η περιπέτεια του ονείρου μετατρέπεται σε μια αληθινή περιπέτεια, με κόστος τόσο συναισθηματικό όσο και οικονομικό. Αρχίζουν με τα προπαρασκευαστικά μαθήματα, που γίνονται με το αζημίωτο βέβαια. Πρόκειται για τα λεγόμενα ειδικά τμήματα, τα οποία μάλιστα είναι απίστευτα πολλά, για την προετοιμασία των εισαγωγικών εξετάσεων τόσο των δραματικών σχολών, όσο και του υπουργείου Πολιτισμού. Υπάρχουν, λοιπόν, τα ειδικά εργαστήρια που παρέχουν προπαρασκευαστικά μαθήματα με τιμές που κυμαίνονται από 50.000 ως 70.000 το μήνα ή 200.000 με 300.000 σε τρίμηνο ή τετράμηνο κύκλο.Μετά έρχονται οι εξετάσεις και αν δώσει ένα παιδί σε δυο ή τρεις σχολές θέλει τουλάχιστον60.000 με 100.000 δρχ. μόνο για τα εξέταστρα.Και στη συνέχεια, τα δίδακτρα της φοίτησης, που ξεκινούν από 500.000 και φτάνουν, μάλιστα, στο 1 εκατομμύριο το χρόνο.Ο τρόπος πληρωμής είναι μια προκαταβολή της τάξης των 100.000 με 200.000 και τα υπόλοιπα κάθε μήνα 40.000 έως και 100.000. Η φοίτηση σε όλες τις σχολές διαρκεί τρία χρόνια.

Ενα άλλο φαινόμενο, προϊόν κι αυτό των τελευταίων χρόνων, είναι τα εργαστήρια και τα σεμινάρια,για τα οποία είναι απίστευτο πόσα δελτία Τύπου δεχόμαστε κάθε τόσο. Εργαστήρια για νέους που επιθυμούν να γίνουν ηθοποιοί, χωρίς απαραίτητα να παρέχουν τίτλο σπουδών, όμοιο με αυτό των αναγνωρισμένων από το ΥΠΠΟ σχολών. Αλλωστε, από τότε που καταργήθηκε η άδεια άσκησης επαγγέλματος, πολύ μικρή σημασία έχει το πτυχίο, ακόμη και η φοίτηση σε δραματική σχολή. Από την άλλη, υπάρχουν και τα σεμινάρια για νέους ηθοποιούς ή για νέους ανέργους, "που αγαπούν το θέατρο". Το τελευταίο αφορά σε κάποια προγράμματα που επιδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σύμφωνα με τους κανονισμούς, μέρος από την επιδότηση δίνεται ως ένα είδος "μισθού" στα πλαίσια καταπολέμησης της ανεργίας. Οι περισσότεροι όχι μόνο δε δίνουν αυτό το μέρισμα σε όσους συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά, αλλά αντίθετα καλούν τους συμμετέχοντες να καταβάλουν ένα μικρό ποσό. Τι να κάνουμε, οι νόμοι της αγοράς κυριαρχούν σε κάθε εκδήλωση, οικονομική, κοινωνική ή πολιτιστική. "Τις πταίει"; Ολοι το γνωρίζουμε.

Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Εις μνήμην Τ. Μπαντή(10/6/2008)
Αγωνιστής στη σκηνή και τη ζωή(21/10/2007)
ΑΤΙΤΛΟ(14/9/2006)
Φεστιβάλ νεανικών θιάσων(22/2/2006)
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΦΩΤΗ ΔΩΔΟΠΟΥΛΟΥ(18/11/2001)
Πόσο κοστίζουν τα όνειρα;(6/10/1996)

Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org