Κυριακή 21 Ιούνη 1998
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 6
57 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΣΣΔ
Στόχος, ο θάνατος του σοσιαλισμού

Τα χαράματα της Κυριακής 22 Ιουνίου 1941, η Ναζιστική Γερμανία, χωρίς καν να προβεί στη σχετική τυπική προειδοποίηση, εξαπέλυσε στρατιωτική επίθεση εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης. Πριν ακόμα ξημερώσει καλά καλά η χιτλερική αεροπορία προχώρησε σε μαζικές επιδρομές ενάντια στις πόλεις Κάουνας, Μινσκ, Κίεβο, Οδησσό, Σεβαστούπολη κ.ά. Επίσης, δεκάδες εχθρικά πυροβόλα και όλμοι άνοιξαν καταιγιστικά πυρά ενάντια στις μεθοριακές οχυρωμένες θέσεις, τις περιοχές συγκέντρωσης των μεθοριακών σοβιετικών στρατιωτικών μονάδων και των μεθοριακών φυλακίων. Ακόμη, ισχυρές μονάδες κρούσης του γερμανικού στρατού άρχισαν επίθεση σε μέτωπο από τη Βαλτική ως τα Καρπάθια. Ταυτόχρονα, άρχισαν μάχες νότια των Καρπαθίων, κατά μήκος των σοβιετορουμανικών συνόρων μέχρι τη Μαύρη θάλασσα.

Αφού πέρασε μιάμιση ώρα από την έναρξη της επίθεσης, η γερμανική κυβέρνηση κήρυξε και τυπικά τον πόλεμο εναντίον της ΕΣΣΔ. Λίγες ώρες μετά, το ναζιστικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωνε ότι η επίθεση έγινε "για να σώσουμε όλο τον παγκόσμιο πολιτισμό από το θανάσιμο κίνδυνο του Μπολσεβικισμού". Υστερα από τη Γερμανία, στον πόλεμο εναντίον της ΕΣΣΔ μπήκαν η Ιταλία, η Ρουμανία, η Φιλανδία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία. Για να κατανοήσουμε δε την κατάσταση που επικρατούσε στην Ευρώπη, όταν τα χιτλερικά στρατεύματα παραβίαζαν το σοβιετικό έδαφος θα πρέπει να πούμε πως ως τα μέσα του 1941 η φασιστική Γερμανία είχε επιβάλει την κυριαρχία της, έμμεσα ή άμεσα, πάνω σ' ένα απέραντο έδαφος που εκτεινόταν από τις ακτές του Ατλαντικού ως τα σοβιετικά σύνορα κι από το Νάρβικ ως την Κρήτη. Στην Ευρώπη, ουσιαστικά, οι μόνες χώρες που ήταν ελεύθερες ήταν η Σοβιετική Ενωση και η Αγγλία.

Το σχέδιο "Μπαρπαρόσα"

Το ναζιστικό στρατιωτικό σχέδιο εισβολής στη Σοβιετική Ενωση είχε την κωδική ονομασία σχέδιο "Μπαρμπαρόσα". Επρόκειτο για ένα σχέδιο που εγκρίθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1940 και είχε ως βασικό του στόχο μέσω της κεραυνοβόλας - και με τη μεγαλύτερη σκληρότητα - εκστρατείας, η ΕΣΣΔ να συντριβεί ολοκληρωτικά ως τις αρχές του Χειμώνα 1941 - 1942. Σε γενικές γραμμές η εισβολή είχε όλα τα χαρακτηριστικά που προέβλεπε το σχέδιο. Ηταν κεραυνοβόλα και διακρινόταν για τη μέγιστη σκληρότητά της σε βάρος των σοβιετικών στρατιωτικών δυνάμεων. Κι αυτό φάνηκε και από το γεγονός ότι ο κόκκινος στρατός, παρά τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των ανδρών του δεν κατάφερε αρχικά να συγκρατήσει τον εχθρό. Για τον πόλεμο εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης, η Γερμανία και οι σύμμαχοί της διαθέτανε 190 μεραρχίες. Οι δυνάμεις του επιδρομέα που επιτέθηκαν εναντίον του σοβιετικού εδάφους ήταν 5,5 εκατομμύρια στρατιώτες και αξιωματικοί, 5 χιλιάδες, περίπου, αεροπλάνα και πάνω από 3.500 άρματα μάχης. Απέναντί τους είχαν όχι πάνω από 2,5 εκατομμύρια στρατιώτες και αξιωματικούς, που, όμως τα δύο τρίτα από τις δυνάμεις αυτές ήταν διατεταγμένα στο μάκρος των συνόρων, σε βάθος 100 - 150 χλμ. με την ιδιότητα των στρατιών προκάλυψης. Οι υπόλοιπες σοβιετικές δυνάμεις των περιφερειών βρίσκονταν σε απόσταση 500 περίπου χλμ. από τα σύνορα. Είναι φανερό πως τη στιγμή της επίθεσης οι δυνάμεις του εχθρού υπερτερούσαν αποφασιστικά και ο κόκκινος στρατός δέχτηκε ισχυρά πλήγματα. Αναφέρουμε μόνο ότι την πρώτη μέρα του πολέμου 1.200 σοβιετικά αεροπλάνα καταστράφηκαν κι απ' αυτά πάνω από 800 στα αεροδρόμια. Ετσι στις 22 Ιουνίου το βράδυ τα γερμανικά στρατεύματα είχαν εισχωρήσει βαθιά μέσα στη σοβιετική επικράτεια (Για τα στοιχεία που παρατίθενται βλέπε: Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ: "Παγκόσμια Ιστορία", τόμος Ι1 - Ι2, σελ. 157 - 159).

Η σοσιαλιστική πατρίδα σε κίνδυνο

Τις πρώτες μέρες του πολέμου η κατάσταση για την ΕΣΣΔ διαγράφτηκε πολύ δύσκολη και δεν είναι υπερβολή να πούμε εξαιρετικά επικίνδυνη. Παρά τη σθεναρή αντίσταση που συναντούσαν, οι εχθρικές δυνάμεις συνέχισαν να προελαύνουν. Στη βορειοδυτική και νοτιοδυτική κατεύθυνση του μετώπου κατάφεραν να προχωρήσουν σε βάθος από 300 έως 600 χιλιόμετρα μέσα στο σοβιετικό έδαφος. Ετσι η σοβιετική ηγεσία από τις 24 Ιούνη προχώρησε στην εκκένωση και μεταφορά, από τις περιοχές που βρίσκονταν κοντά στο μέτωπο προς τα ανατολικά, του πληθυσμού, των υπηρεσιών, των πολεμικών εφοδίων, των εργοστασίων και άλλων αξιών. Ακόμη η ΚΕ του Μπολσεβίκικου κόμματος επεξεργάστηκε ένα ευρύ πρόγραμμα ανασυγκρότησης της δουλιάς των κομματικών δυνάμεων και της ζωής της χώρας σύμφωνα με τις πολεμικές ανάγκες. Το κεντρικό σύνθημα αυτού του προγράμματος ήταν "ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ, ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ". Στη συνέχεια, στις 3 Ιούλη, ο Στάλιν μ' ένα δραματικό ραδιοφωνικό του μήνυμα προς το σοβιετικό λαό εξήγησε τη διαμορφωθείσα κατάσταση και ανέπτυξε το πρόγραμμα υπεράσπισης της σοσιαλιστικής πατρίδας και των κατακτήσεων της Οχτωβριανής Επανάστασης. Τέλος εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι η Σοβιετική Ενωση θα κατάφερνε να νικήσει τους φασίστες επιδρομείς. Χαρακτήρισε τον πόλεμο ως "Ζήτημα ζωής ή θανάτου του σοβιετικού κράτους, ζωής ή θανάτου των λαών της ΕΣΣΔ". Ταυτόχρονα, όμως, υπογράμμισε και το διεθνιστικό χρέος της Σοβιετικής Ενωσης, υπογραμμίζοντας: "Αυτός ο παλλαϊκός πόλεμος για την πατρίδα, ενάντια στους φασίστες καταπιεστές, έχει για σκοπό του, όχι μόνο να εκμηδενίσει τον κίνδυνο που κρέμεται πάνω από τη χώρα μας, μα και να βοηθήσει όλους τους λαούς της Ευρώπης, που στενάζουν κάτω από το ζυγό του γερμανικού φασισμού". Και ο Στάλιν κατέληξε: "Οι δυνάμεις μας είναι αμέτρητες. Ο φαντασμένος εχθρός θα αναγκαστεί σε λίγο να πειστεί γι' αυτό. Μαζί με τον κόκκινο στρατό πολλές χιλιάδες εργάτες, κολχόζνικοι, διανοούμενοι, ξεσηκώνονται για τον πόλεμο ενάντια στον εχθρό που μας επιτέθηκε. Θα σηκωθούν τα εκατομμύρια της μάζας του λαού μας". (Ολόκληρο το ραδιοφωνικό μήνυμα του Στάλιν: Ι. Β. Στάλιν: "Ο μεγάλος πατριωτικός πόλεμος", εκδόσεις "Φεραίος", Αθήνας 1954, σελ. 7 - 13).

Ετσι και έγινε. Ο σοβιετικός λαός πήρε στις πλάτες του τις τύχες του πολέμου, ανασυντάχτηκε και με αμέτρητες θυσίες κατάφερε να χαρίσει στην ανθρωπότητα τη νίκη κατά του φασισμού.

Γ. Π.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org