Παρασκευή 28 Ιούνη 1996
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 17
ΤΣΑΡΙΤΣΑΝΗ
Η ανταρτομάνα

Με την ευκαιρία της επετείου των 50 χρόνων του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) αισθάνομαι την ανάγκη να γράψω για την ανταρτομάνα Τσαριτσάνη. Γι' αυτή την ιστορική, την ένδοξη στα χρόνια της τουρκοκρατίας, πολίχνη, που στάθηκε πρωτοπόρα και στο σκληρό αγώνα ενάντια στους χιτλεροφασίστες κατακτητές. Θέλω να θυμίσω στους παλιότερους και να το κάνω γνωστό στους νέους, ότι τα παλικάρια που σχημάτισαν την πρώτη ανταρτοομάδα του Ολύμπου, την πρώτη σ' όλο το θεσσαλικό χώρο, ήτανε τέκνα της ξακουσμένης Τσαριτσάνης. Και ας το πω, για την ιστορική αλήθεια, ότι όλοι τους ήταν κομμουνιστές, ήταν μέλη του ΚΚΕ.

Δεν την είχαν διδαχτεί σε στρατιωτικές σχολές, την τέχνη του πολέμου. Ξεκίνησαν με τα δικά τους εφόδια. Την κληρονομημένη απ' το '21 λεβεντιά κι αντρειοσύνη. Τη λαϊκή σοφία μ' όλα τα τεχνάσματα. Ετσι περπάτησαν και γνώρισαν, βήμα το βήμα, τα βουνά και τους κάμπους μας. Εμαθαν να οσμίζονται τον αέρα. Να βάζουν τ' αυτί τους στο χώμα και ν' ακούν τα λογής μηνύματα. Επαιρναν άλλα μηνύματα ακόμα και από τα πουλιά, ακόμα και από τ' αγρίμια. Είχαν και την ακράδαντη πίστη μέσα τους, τη δύναμη των ιδανικών της λευτεριάς και της λαϊκής κυριαρχίας. Με τα εφόδια αυτά κρατήθηκαν στο σκληρό αντιπάλεμα. Μ' αυτά μεγαλούργησαν κι έφτασαν ως τις κορυφές, αναδείχτηκαν στη φωτιά των μαχών ξακουστοί πολέμαρχοι του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ. Ας τους μνημονεύσω:

Νίκος Ξυνός, κατοπινά καπετάνιος Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Νίκος Μπάλαλας (Μπαντέκος), ταξίαρχος του ΔΣΕ. Κώστας Σπ. Κηπουρός, επιτελάρχης Μεραρχίας. Λευτέρης Παπαστεργίου, ταξίαρχος του ΔΣΕ. Κώστας Κλ. Κηπουρός (Μαλέτσικος), ταγματάρχης του ΔΣΕ. Δημήτρης Πάπας, πολιτικός επίτροπος του ΕΛΑΣ. Βασίλης Οικονόμου, πολιτικός επίτροπος του ΕΛΑΣ. Θωμάς Καψάλης, λοχαγός του ΔΣΕ.

Κανένας τους δε ζει πια. Ο Ξυνός και ο Καψάλης σκοτώθηκαν στον Εμφύλιο. Για τον Λευτέρη Παπαστεργίου, γι' αυτό το αγνό, το τίμιο παλικάρι, το ελληνικό κράτος επιφύλαξε "ξεχωριστή τιμή". Οπλισε το αδελφοκτόνο χέρι και του "φύτεψε" σφαίρες στην καρδιά. Και όχι μόνο αυτό. Του 'κοψαν το κεφάλι, το κάρφωσαν σε πάσσαλο και το περιέφεραν στους δρόμους!... Την ίδια "τιμή" επιφύλαξε το ελληνικό κράτος και για τον Νίκο Μπάλαλα, τον Μπαντέκο. Αυτόν τον αετό των θεσσαλικών βουνών, που έγινε θρύλος, που έγινε τραγούδι, αυτόν τον λαογέννητο πολέμαρχο, που την ιδιοφυϊα του αναγνώρισαν και αστοί αξιωματικοί, τον καταδίκασε το στρατοδικείο τους, 17 φορές σε θάνατο! Ορθόκορμος στο εδώλιο του κατηγορουμένου, ο Μπαντέκος, και με τις πληγές από τα τραύματά του να αιμορραγούν, σάρκασε τους στρατοδίκες λέγοντας: "17 φορές σε θάνατο, μόνο; Λίγες είναι!...".

Μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, δε θέλησε να του κλείσουν τα μάτια. Ετσι ορθόκορμος, όπως το ριζωμένο στο χώμα πλατάνι, όπως το κυπαρίσσι και ο έλατος, δέχτηκε τις ριπές ζητωκραυγάζοντας για τα ιδανικά του...

***

Η Τσαριτσάνη κράτησε πρωτοπόρα θέση στον αγώνα ενάντια στο χιτλεροφασιστικό ζυγό. Δεν υπήρξε σπίτι, φαμελιά, χωρίς την ολόπλευρη συμμετοχή της σ' αυτόν τον πανεθνικό σηκωμό. Δεν υπήρξε σπίτι, φαμελιά, που να μην προσφέρει το αίμα της, τα θύματά της. Δεκάδες είναι τα παλικάρια που σκοτώθηκαν στο αλβανικό μέτωπο. Δεκάδες οι κάτοικοι που εκτελέστηκαν ομαδικά, άλλοι που οδηγήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα, που σκοτώθηκαν πολεμώντας από τις γραμμές του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ. Και πλάι στους νεκρούς, αμέτρητες ήταν οι υλικές καταστροφές απ' την πυρπόληση της κωμόπολης και τη ληστεία που ακολούθησε.

***

Η Τσαριτσάνη ευτύχησε να αναδείξει, μετά τον Εμφύλιο, πρόεδρο της Κοινότητας, λαϊκό αγωνιστή, που πέρασε χρόνια και χρόνια στις φυλακές και τους τόπους της εξορίας. Για αρκετές τετραετίες πρόεδρος, ο Τάκης Σπυράκης, μαζί με τους συνεργάτες του, του Κοινοτικού Συμβουλίου, παρουσίασαν πλούσιο και ανεκτίμητο έργο, αναγνωρισμένο από όλους τους κατοίκους. Με τα έργα οικοδόμησης και εξωραϊσμού, η Τσαριτσάνη μεταμορφώθηκε σε μια σύγχρονη κωμόπολη. Στολίδι της Τσαριτσάνης αποτελεί η περίφημη κεντρική πλατεία, κάτω από τον ιστορικό πλάτανο, με τα δεντράκια γύρω και το σιντριβάνι, με το καθαρότατο οξυγόνο που φυσάει απ' την οροσειρά του Αη - Λια.

***

Μια κωμόπολη, όπως η Τσαριτσάνη, με τις τόσες αγωνιστικές και ηρωικές παραδόσεις, δεν ήταν δυνατό να παραμείνει με σταυρωμένα χέρια μπροστά στην ισοπέδωση των καλλιεργειών της, της κτηνοτροφίας, αλλά και της ιστορίας της και του πολιτισμού της, που επιχειρεί η ΕΕ των μεγιστάνων του πλούτου. Βρίσκεται και θα βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή του σηκωμού της θεσσαλικής αγροτιάς.

ΔHMHTPHΣ ΚΗΠΟΥΡΟΣ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org