Κυριακή 21 Μάη 2000
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 6
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σε κυβερνητικό κλοιό η πληροφόρηση

Δύσκολα μπορεί κανείς να βρει περίοδο τα προηγούμενα χρόνια που ο αποκλεισμός του ΚΚΕ είναι τόσο συστηματικός από μέσα ενημέρωσης. Ακόμα κι αυτή η μαύρη περίοδος '91-'94, που ο λυσσαλέος και πολύπλευρος αντικομμουνισμός εναλλάσσονταν με συστηματική εξαφάνιση των θέσεων του Κόμματος, ωχριά μπροστά στο συντονισμένο εξοβελισμό του ΚΚΕ από τους μεγάλους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς κυρίως, τη μετεκλογική περίοδο. Τονίζουμε το κυρίως γιατί εδώ και καιρό το φαινόμενο του αποκλεισμού αφορά πλέον και τις πολιτικές εκπομπές, μαγκαζίνο κλπ. των περισσότερων ραδιοφώνων («Alpha», «Flash», «Planet», SKY, «Antenna», «9,84» κ.ά.), αλλά και πολλές εφημερίδες που κατά κανόνα αφιερώνουν, αν αφιερώνουν, ένα - δυο μονόστηλα για το ΚΚΕ.

Σημειώνουμε εξ αρχής ότι η παρέμβαση του ΚΚΕ τις προηγούμενες μέρες σε ΕΣΗΕΑ και ΕΣΡ δεν αφορά απλά το «θάψιμο» του Κόμματος, ούτε κάποιο «παράπονο», όπως έσπευσαν κάνα-δυο «αρμόδιοι» να πουν, αλλά τη θέση του να καταδείξει πως μέσα και από αυτή την αντιδραστική πρακτική, πλήττεται βάναυσα το λαϊκό δικαίωμα για δημοκρατία στην πληροφόρηση. Πώς λειτουργεί και, κυρίως, ποιο είναι το περιεχόμενο της «δημοκρατίας και του πλουραλισμού στην πληροφόρηση», για τα οποία τόσο κόπτονται η κυβέρνηση αλλά και οι θιασώτες των ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης. Είναι η αρχή μιας παρέμβασης που στόχο έχει τη διεκδίκηση δημοκρατίας στην πληροφόρηση, την ανάδειξη των μηχανισμών διαμόρφωσης της συνείδησης σ' αυτό τον τομέα, αλλά και την ενθάρρυνση, οργάνωση των διάσπαρτων εστιών αντίστασης στο δημοσιογραφικό, ιδιαίτερα, χώρο για την απόκρουση και την αντιστροφή, στην πορεία, της γενικότερης αντιδραστικοποίησης που επελαύνει και στον τομέα της ενημέρωσης.

Το Γραφείο Τύπου της ΚΕ έκανε πρόσφατα μια σειρά επαφές με δημοσιογράφους, ιδιαίτερα των ηλεκτρονικών μέσων, επισημαίνοντας και το θέμα των αποκλεισμών. Οι προφάσεις και οι δικαιολογίες ποικίλλουν. Σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να κρύψουν αυτές καθαυτές τις πολιτικές αιτίες των αποκλεισμών. Αξίζει όμως να σημειωθούν ορισμένες απ' αυτές τις «δικαιολογίες» για να φανεί η «λογική» που κυριαρχεί ιδιαίτερα στον τηλεοπτικό χώρο, λογική τουλάχιστον σε επίπεδο προφάσεων: «Το ΚΚΕ δεν "πουλάει", γιατί δεν έχετε εσωκομματικές τριβές»! Βέβαια, το γιατί δεν «παίζει» το ΚΚΕ σε ζητήματα πολιτικής επικαιρότητας, όπως γίνεται και με τα τρία άλλα κόμματα της Βουλής, δεν το εξήγησε κανείς τους. `Η το άλλο: «Είναι περιορισμένες σε χρόνο οι ειδήσεις και δεν προλάβαμε να δείξουμε τη συνέντευξη της ΓΓ του Κόμματος στη Θεσσαλονίκη και κάποιες άλλες θέσεις του ΚΚΕ»! Περιορισμένος χρόνος, λοιπόν. Τόσο περιορισμένος που χωράει η σκωληκοειδής απόφυση του Ρουβά, το πορτρέτο της Αλίκης, οι επιδόσεις του γόνου του «τέως» στους παραδοσιακούς χορούς, οι περιπέτειες κάποιας σκυλίτσας ή κάποιου πιθήκου που χάθηκε, οι πασαρέλες του Αρμάνι και του Ντιόρ και τόσα άλλα... σημαντικά. Χρόνος άφθονος για όλα αυτά με τα οποία βομβαρδίζεται καθημερινά, επί μήνες, επί χρόνια, ο λαός μας με ένα και μόνο στόχο: Τη λαϊκή συνείδηση. Τη διαμόρφωση συνειδήσεων ευάλωτων, μαλθακών και τελικά πλαστικών, που θα είναι το πρόπλασμα για την παθητικοποίηση, την αδρανοποίηση του λαϊκού παράγοντα, κατά τα αμερικανικά πρότυπα.

Οι πραγματικοί λόγοι αποκλεισμού του ΚΚΕ, σ' αυτή τη φάση, συνδέονται αποκλειστικά με καθαρά πολιτικούς παράγοντες. Συνδέονται πρώτα απ' όλα με τη στρατηγική της κυβέρνησης σ' αυτό το χώρο, με τους γενικότερους σχεδιασμούς του Μαξίμου, αλλά και τις διεργασίες για την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.

Παρά τα υψηλά ποσοστά του κλασικού δικομματισμού στις πρόσφατες εκλογές, υπάρχει έντονη ανησυχία στα επιτελεία του δικομματισμού, γενικότερα στους στυλοβάτες του συστήματος. Ανησυχία για το πόσο ανεμπόδιστα, χωρίς κραδασμούς, μπορεί να επιταχυνθεί η ήδη σχεδιασμένη νέα αντιλαϊκή επέλαση (μέτρα σε ασφαλιστικό, συνταξιοδοτικό, παιδεία, υγεία, γενίκευση νέων εργασιακών σχέσεων, εξελίξεις στα Βαλκάνια κλπ.). Οι παράγοντες αυτοί αντιλαμβάνονται την προσωρινότητα που έχει ο μαζικός εγκλωβισμός λαϊκών δυνάμεων στο δικομματισμό... Αντιλαμβάνονται ότι η λαϊκή δυσαρέσκεια μπορεί να απεγκλωβιστεί, να διοχετευτεί, ανεξέλεγκτα, απ' αυτούς σε άλλους δρόμους και ιδιαίτερα να εκφραστεί σε κινητοποιήσεις μαζικές και πολιτικά στο κόμμα που αντιστέκεται και αμφισβητεί, εφ' όλης της ύλης, τη συγκεκριμένη πολιτική. Μια ενίσχυση του ΚΚΕ τούς χαλάει τα σχέδια. Η κυβέρνηση, μαζί με την ανάγκη να θωρακίσει τη δική της εξουσία, αυτές τις ανησυχίες παίρνει υπόψη της. Στα πλαίσια αυτά προσπαθεί να εξουδετερώσει κάθε δίαυλο από τον οποίο μπορεί να βρει διέξοδο η λαϊκή δυσφορία. Ενας απ' αυτούς τους διαύλους είναι και ο τομέας της πληροφόρησης και ιδιαίτερα η τηλεόραση, από την οποία ενημερώνεται αποκλειστικά η μεγάλη πλειοψηφία του λαού.

Η στρατηγική της κυβέρνησης στον τομέα αυτό στοχεύει, ειδικά σ' αυτή τη φάση, πρώτα και κύρια στο να κλείσει κάθε «τρύπα», που έχει απομείνει στα ηλεκτρονικά μέσα και που αμφισβητεί συνολικά ή μερικότερα την πολιτική της. Κάθε εκπομπή, κάθε δελτίο ειδήσεων. Το ότι είναι η μοναδική κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση που έχει τη στήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των ΜΜΕ, δεν της αρκεί. Κάθε εστία αμφισβήτησης της εξουσίας της, απ' όπου κι αν προέρχεται, πρέπει να εξουδετερωθεί. Σ' αυτό το φόντο απομακρύνθηκαν από το «Alter 5» η Λ. Κανέλλη, ο Π. Παναγιωτόπουλος. Την ίδια τύχη θα 'χει και στις 30 Ιούνη η εκπομπή του Γ. Τράγκα, ενώ «επί ξύλου κρεμάμενη» είναι και η εκπομπή του Σπ. Καρατζαφέρη στο ίδιο κανάλι. Οι ισχυρισμοί ότι οι ανάγκες νέου προγράμματος σ' αυτό το σταθμό ώθησαν τον ιδιοκτήτη του (όμιλος Αθανασούλη) να διακόψει τις εκπομπές αυτές, είναι για τα μάτια του κόσμου. Πρόκειται για καθαρή παρέμβαση της κυβέρνησης.

Κομμάτι αυτής της στρατηγικής της κυβέρνησης είναι να κουνάει το υπουργείο Τύπου απειλητικά το «χαρτί» που λέγεται «ΕΣΡ» σε όσους ιδιοκτήτες ξεφεύγουν - για διάφορους λόγους - από τον «ντορβά» του Μαξίμου. Κομμάτι της κυβερνητικής στρατηγικής στην πληροφόρηση είναι να απειλεί, να εκβιάζει δημοσιογράφους, σε εφημερίδες αλλά και σε κανάλια, για να συμμορφώνονται με τη γραμμή της Ζαλοκώστα. Κομμάτι αυτής της στρατηγικής είναι το αρμόδιο υπουργείο ΜΜΕ να κρατάει ομήρους του εκατοντάδες επαρχιακούς τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, χωρίς άδεια, ώστε να ακολουθούν τις εντολές, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται, τελευταία, αποκλεισμοί και σε επίπεδο επαρχίας. Κομμάτι αυτής της πολιτικής είναι στα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια να δεσπόζουν δημοσιογράφοι - κέρβεροι της γραμμής του Μαξίμου για να... καθαρίζουν με ανεπιθύμητες φωνές, όπως του ΚΚΕ. Και, τέλος, αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι αυτός ο κυβερνητικός κλοιός, από τον οποίο ασφυκτιά κάθε έννοια δημοκρατικής πληροφόρησης, έχει την αμέριστη συμπαράσταση (και χωρίς να χρειάζεται κάποια «γραμμή») του σκληρού και γνωστού πυρήνα του κεφαλαίου, μέρος του οποίου ελέγχει σημαντικά μέσα ενημέρωσης, αλλά και ορισμένων νέων... τζακιών στην πληροφόρηση, όπως ο όμιλος Ανδρουλιδάκη («NewTempo», «Planet», «Εξουσία») που έχουν εμπεδώσει άριστα τη λογική του κυβερνητικού προκρούστη.

Ομως, μέσα από τους αποκλεισμούς όσων χαλάνε τη... σούπα, εξυπηρετούνται και άλλες πτυχές της συγκεκριμένης στρατηγικής.

Πρώτο, η αναπαραγωγή του δικομματισμού, όχι γενικά και αόριστα, αλλά κάτω από την οπτική γωνία και το συμφέρον του ΠΑΣΟΚ. Ο τρόπος που αξιοποιείται η κρίση στη ΝΔ από τους φορείς υλοποίησης της κυβερνητικής στρατηγικής (ορισμένοι δημοσιογράφοι και διευθυντές ειδήσεων) φαίνεται καθαρά στις τηλεοπτικές οθόνες. Οπως επίσης η φιλολογία που αναπτύσσεται εκ νέου, σχετικά με «ροζ σκάνδαλα» στη ΝΔ, συνηγορεί ότι δελτία ειδήσεων και αρκετές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές δουλεύουν καλά τη γραμμή του Μαξίμου.

Δεύτερο, η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικούκαι συγκεκριμένα η αναβίωση της κεντροαριστεράς. Η συχνή, πυκνή εμφάνιση εκπροσώπων του ΣΥΝ σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές για όλα σχεδόν τα ζητήματα της επικαιρότητας, και όχι μόνο για την κρίση του ΣΥΝ, δεν είναι τυχαία, ούτε οφείλεται στο ότι τα στελέχη του «πουλάνε»... Εχει να κάνει με την ανάγκη διατήρησης και αναπτέρωσης του... οράματος της κεντροαριστεράς. Πολύ περισσότερο που από το Σεπτέμβρη αρχίζουν οι διεργασίες για το σχηματισμό της, όπως ομολογείται ο σχεδιασμός αυτός από κυβερνητικούς κύκλους.

Είναι καθαρό, λοιπόν, ότι οι πολιτικές ειδήσεις και η πολιτική επικαιρότητα που πλασάρονται, τελικά, στο λαό όχι μόνο περνάνε από τον προκρούστη του Μαξίμου και της Ζαλοκώστα (αποκλεισμοί κλπ.) αλλά προσαρμόζονται και διαμορφώνονται με βάση τις γενικότερες επιλογές και σχεδιασμούς της κυβέρνησης και του συστήματος. Βεβαίως, οι μηχανισμοί προσαρμογής της συνείδησης στα μέτρα της κυβέρνησης και γενικότερα του συστήματος δεν αφορούν μόνο την καθαρά πολιτική πλευρά. Αφορούν την ψυχαγωγία, τον πολιτισμό, τα πρότυπα ζωής κ.ά. Ολα αυτά που προβάλλονται με κοινό παρονομαστή την ευτέλεια ή την αποβλάκωση. Ομως, οι πολύμορφοι μηχανισμοί χειραγώγησης δε συναντιούνται μόνο στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης. Με διαφορετικούς τρόπους και μορφές κάνουν ήδη αισθητή την παρουσία τους και στα κρατικά μέσα. Ομως, για τη ΝΕΤ, την ΕΤ1 και την ΕΡΑ θα επανέλθουμε σύντομα.


Του
Μάκη ΚΟΨΙΔΗ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org