Κυριακή 19 Σεπτέμβρη 2004
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 4
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "7 ΜΕΡΕΣ ΜΑΖΙ"
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΜΑΚΑΡΘΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ
Το «τέρας» του αντικομμουνισμού ... ψευτοκοιμάται

Ο γερουσιαστής Τζο Μακάρθι σε ακρόαση της επιτροπής του, (10/3/1954), και δεξιά του ο σύμβουλός του Ρόι Κον
Ο γερουσιαστής Τζο Μακάρθι σε ακρόαση της επιτροπής του, (10/3/1954), και δεξιά του ο σύμβουλός του Ρόι Κον
Ο «πόλεμος στο Αφγανιστάν», δηλαδή η αμερικανική εισβολή, υποτίθεται ότι προ πολλού έληξε κι όμως συνεχίζεται. Πέρασε χρόνος από τη λήξη του «πολέμου στο Ιράκ» - έτσι αποκαλούνε τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό όσοι θέλουν να κρύψουν τα ανά τον κόσμο εγκλήματά του - κι όμως συνεχίζεται, μετατρέποντας το Ιράκ σε «νέο Βιετνάμ». Το αμερικανικό ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο και οι πολιτικοστρατιωτικοί τζουτζέδες του με το «επιχείρημα» της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας» σπέρνουν τον τρόμο παντού, ακόμα και μέσα στις ΗΠΑ. Ανώνυμοι αλλά και επώνυμοι Αμερικανοί πολίτες που διαδηλώνουν ενάντια στον ιμπεριαλισμό της χώρας τους τιμωρούνται με δακρυγόνα, γκλομπ και συλλήψεις. Οι διανοούμενοι και καλλιτέχνες που αντιδρούν στην ιμπεριαλιστική πολιτική του Μπους «φακελώνονται», σιωπηρά για την ώρα.

Κάποιοι, ήδη, διακρίνουν κάποιες ενδεικτικές, αν όχι αποδεικτικές, κινήσεις επανόδου της «μακαρθικής» υστερίας. Λ.χ. η «Ντίσνεϊ», της οποίας η θυγατρική «ΜΙΡΑΜΑΞ» παρήγαγε το νέο βραβευμένο ντοκιμαντέρ του Μάικλ Μουρ «Φαρενάιτ 9/11», αρχικά εμπόδισε τη διανομή της ταινίας, αλλά ίσως φοβούμενη τη διεθνή αντίδραση των κινηματογραφιστών επέτρεψε τη διανομή της.

Με αφορμή τις ενδείξεις ενός νέου «μακαρθισμού» στο Χόλιγουντ, δημοσιεύουμε τώρα μια παλιότερη προσπάθειά μας καταγραφής γεγονότων, θυτών και θυμάτων του μακαρθισμού στο Χόλιγουντ. Αφορμή στάθηκε και η έκδοση του αποκαλυπτικού βιβλίου - μαρτυρία του βραβευμένου σεναριογράφου Ουόλτερ Μπερνστίν «Μνήμες από τη μαύρη λίστα (Η λαίλαπα του μακαρθισμού)» (σε εξαιρετική μετάφραση Ιωάννας Καρατζαφέρη, εκδόσεις «Καστανιώτη»). Το βιβλίο αυτό ουσιαστικά είναι το πρώτο βιβλίο - και στις ίδιες τις ΗΠΑ - που γράφτηκε με αφορμή την απονομή, από την Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών, «Οσκαρ» στον Ελία Καζάν (1999) «για το σύνολο της προσφοράς του», παραβλέποντας το γεγονός ότι στις 10/4/1950 κατέδωσε στη μακαρθική επιτροπή παλιούς συντρόφους και συνεργάτες του στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Ο Ουόλτερ Μπερνστίν, σπάζοντας τη σαραντάχρονη «σιωπή», έφερε στο «φως» τα μακαρθικά εγκλήματα ενάντια σε κάμποσες εκατοντάδες Αμερικανών καλλιτεχνών, και γι' αυτό αξίζει να αναφερθούμε σε άλλο δημοσίευμα, καθώς παρέχει νέα στοιχεία.

Η υπογράφουσα, επί μακρόν αναζητούσε στοιχεία (γεγονότα και ονόματα) για τις μακαρθικές διώξεις στο αμερικανικό θέατρο και κινηματογράφο, από τις ελάχιστες βιβλιογραφικές «πηγές» και από σπανιότατα δημοσιεύματα. «Πηγές», που φοβούμενες τις συνέπειες, όπως ο διάβολος το λιβάνι, καταγράφουν λιγοστές, ασαφείς, χωρίς κριτικό σχολιασμό πληροφορίες, κρύβοντας τελικώς το μέγεθος, τα θύματα και τις βλαβερές και για την τέχνη, αυτή καθ' αυτή, συνέπειες του λυσσαλέου αντικομμουνισμού στο χώρο των καλλιτεχνών. Στις ΗΠΑ επί δεκαετίες, εμμέσως, απαγορευόταν οποιαδήποτε συζήτηση, έρευνα και πολύ περισσότερο βιβλιογραφική αποκάλυψη του δεκάχρονου (1947 - 1958) «μακαρθικού» εγκλήματος σε βάρος αρκετών χιλιάδων Αμερικανών πολιτών, ανεξαρτήτως επαγγέλματος, αλλά και διανοουμένων και καλλιτεχνών. Ελάχιστες αποκαλυπτικές απόπειρες έγιναν στη δεκαετία του 1980. Μεταξύ αυτών και η αλληγορική ταινία «Η βιτρίνα» σε σενάριο του Ουόλτερ Μπερνστίν και σκηνοθεσία του Μάρτι Ριτ, επίσης θύματος του μακαρθισμού. Το «κακό σπυρί» της σιωπής έμελλε να σπάσουν μετά τη βράβευση του Ελία Καζάν κάποιοι νεότεροι καλλιτέχνες, με σχετικά θεατρικά και τηλεοπτικά έργα.

Πριν αναφερθούμε σε πρόσωπα από το μακαρθικό «κυνήγι μαγισσών» στο Χόλιγουντ, υπογραμμίζουμε το εξής: Το μεγάλο αμερικανικό κεφάλαιο, του οποίου ανδρείκελο ήταν ο Τζο Μακ Κάρθι, χρησιμοποίησε τον όρο «μακαρθισμό» για να φορτώσει και την ευθύνη των αντικομμουνιστικών και αντιλαϊκών εγκλημάτων του στον, σχεδόν, ψυχωσικό γερουσιαστή Μακ Κάρθι και να εμφανίσει την αντικομμουνιστική εκστρατεία του στο έδαφος των ΗΠΑ, ως χρονικά περιορισμένη στη δεκαετία του 1950. Να κρύψει, δηλαδή, ότι η αντικομμουνιστική εκστρατεία του σχεδιάστηκε στο μεσοπόλεμο, προωθήθηκε στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αυξήθηκε μεταπολεμικά, κορυφώθηκε στη δεκαετία του 1950 και βεβαίως συνεχίζεται «δημοκρατικότατα», και ...«αντιτρομοκρατικότατα» μέχρι σήμερα.

Κάποιοι, λιγοστοί ακόμα, Αμερικανοί καλλιτέχνες, είναι «ξυπνοί». Αντιδρούν στην ιμπεριαλιστική πολιτική των ΗΠΑ, ξέροντας ότι αυτήν εντέλλονται να υπηρετούν οι εκάστοτε πρόεδροι, είτε «δημοκρατικοί», είτε «ρεπουμπλικανοί». Η πλειοψηφία των σταρ «υπνώτει». Ή, όπως είπε ο «ξυπνός» και τολμηρός ηθοποιός και σκηνοθέτης Τιμ Ρόμπινς (και έγραψε ο Δημήτρης Δανίκας στην εφημερίδα «Τα Νέα», 14/9/2004): «Οι stars, στη συνείδηση της συντριπτικής πλειοψηφίας, είναι κάτι σαν γελωτοποιοί της βασιλικής αυλής. Παίζοντας σε ταινίες ποπ κορν γίνεσαι και εσύ ...ποπ κορν. Κανείς δε σε παίρνει στα σοβαρά, Επειτα υπάρχει ένας ακόμα βαθύτερος λόγος. Η ανυπαρξία εναλλακτικού κόμματος. Και η απόσταση Ρεπουμπλικανών - Δημοκρατικών είναι απειροελάχιστη».


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org