Κυριακή 12 Σεπτέμβρη 2004
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 11
ΕΡΓΑΤΙΚΑ
Οι στόχοι του κεφαλαίου δεν είναι και δικοί μας

Με αφορμή την Εκθεση για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση, που παρουσίασε το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ

Πώς θα λυθεί το πρόβλημα της περιφερειακής ανάπτυξης; Με την οικοδόμηση μιας νέας συλλογικότητας και την προσπάθεια οικοδόμησης ενός κοινωνικού κεφαλαίου. Μπαρούφα; Ναι, μπαρούφα. Αλλά με επιστημονική υπογραφή: ΙΝΕ ΓΣΕΕ!

Τι πρέπει να γίνει με τους μισθούς; «Η μη ύπαρξη πραγματικής απόκλισης κατά το 2004 των πραγματικών μισθών στην Ελλάδα με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης προϋποθέτει ονομαστικές αυξήσεις των μισθών κατά 5,3%». Δηλαδή, το πρόβλημα του Ελληνα εργάτη είναι 5,3%, «για να μην αποκλίνει» ο μισθός του από αυτόν του Ευρωπαίου; Και μεις που νομίζαμε ότι ο μισθός πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του να ζήσει. Που νομίζαμε ότι πρέπει τα συνδικάτα να ζητάνε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα από την κλεμμένη υπεραξία. Συγνώμη, λάθος. Κοτζάμ επιστήμονες, μας λένε ότι αρκεί ένα 5,3% για να συγκλίνουμε με την Ευρώπη. Κι αφού συγκλίνουμε, ποιος τη χάρη μας! Απορία: Αφού για τη σύγκλιση κατά το 2004 χρειάζεται έστω αυτό το 5,3%, γιατί η ΓΣΕΕ υπέγραψε σύμβαση με 4,87%;

Πού κολλάει η ΓΣΕΕ; Μα, του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ είναι οι μπαρούφες που προαναφέρονται. Η έκθεση του οποίου για την «ελληνική οικονομία και την απασχόληση το 2004» διεκδικεί μια θέση στη βιβλιοθήκη του ΣΕΒ, ως χρήσιμο εργαλείο για την εκμετάλλευση εργατών. Αν και η αποστολή της έκθεσης είναι ακόμα χειρότερη: Στόχος της είναι η εξοικείωση των εργατών με τους στόχους του κεφαλαίου, σε βαθμό που αυτοί οι στόχοι να θεωρούνται αυτονόητοι στόχοι του συνδικαλιστικού κινήματος. Κεντρικός πυρήνας, η άποψη πως ανάπτυξη σημαίνει αύξηση κερδών και πως μόνο κάτω από μία τέτοια συνθήκη οι εργάτες μπορούν να ελπίζουν ότι κάποια ψίχουλα θα περισσέψουν και γι' αυτούς.

Χαρακτηριστικό της πρόκλησης, η περίοπτη προβολή - στο όνομα της επιστημονικής ανάλυσης - της θέσης πως οι Ελληνες εργαζόμενοι είναι κάτι σαν προύχοντες μέσα στο σύνολο των εργαζομένων της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Είναι αποκαλυπτική η διατύπωση: «Ο κατώτερος μηνιαίος μισθός στην Ελλάδα σε ευρώ είναι κατά πολύ μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο μισθό που ισχύει στη μεγαλύτερη πλειοψηφία των κρατών - μελών της ΕΕ, καθώς και των υποψήφιων χωρών (είναι περίπου δεκαπλάσιος από τον αντίστοιχο μισθό στη Βουλγαρία, περίπου τριπλάσιος από τους αντίστοιχους μισθούς στην Τσεχία και την Ουγγαρία) και ξεπερνά, επίσης, τους κατώτατους μισθούς της Πορτογαλίας και της Ισπανίας». Ως προς τα αριθμητικά δεδομένα, ισχύει και εδώ ό,τι με όλους τους αριθμούς. Παρουσιάζεις ό,τι θέλεις, όπως θέλεις, ανάλογα με το αποτέλεσμα που θέλεις να παρουσιάσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: Τα κεφάλια μέσα, μη ζητάτε και πολλά - πολλά, αλλού παίρνουν λιγότερα. Σε τι θα διέφερε η παρουσίαση των ίδιων στοιχείων από τους βιομηχάνους;

Το ερώτημα είναι απλό: Η συζήτηση αφορά στις ανάγκες των Ελλήνων εργατών, ή το πώς θα διασφαλιστούν τα κέρδη των αφεντικών; Το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ παίρνει σαφή θέση. Ενδιαφέρεται για τη διασφάλιση των κερδών. Μάταια θα ψάξει κάποιος να βρει στην Εκθεση τα στοιχεία εκείνα, που να μαρτυρούν την πραγματική κατάσταση της εργατικής τάξης σήμερα, αυτήν την εικόνα που βιώνουμε όλοι γύρω μας. Τα πάντα εξετάζονται υπό το πρίσμα της περίφημης «ανταγωνιστικότητας». Τρόμος και πανικός σε κάθε γραμμή, μη και χαθεί, μη και δεν πιαστεί, μη και δεν ανέβει η ανταγωνιστικότητα της ...οικονομίας. Σα να είναι το σεντούκι του αφεντικού και η τσέπη του εργάτη ένα ταμείο.

Ετσι διαβάζουμε πως «η μειωμένη ανταγωνιστικότητα απαιτείται να αντιμετωπιστεί με διαρθρωτικές αλλαγές στο παραγωγικό σύστημα». Τι διαφορετικό είπαν οι βιομήχανοι; Τι διαφορετικό είπε η φετινή Εαρινή Σύνοδος της ΕΕ;

Η έκθεση είναι εγκλωβισμένη σε τρεις όρους: Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα, Σύγκλιση. Οπου ανάπτυξη είναι τα κέρδη, ανταγωνιστικότητα το ξεζούμισμα του εργάτη, σύγκλιση η διασφάλιση ότι το ευρωπαϊκό κεφάλαιο θα ανταγωνίζεται εντός της ΕΕ ισότιμα απέναντι στους εξωτερικούς ανταγωνιστές του.

Αν αυτά αναφέρονταν σε μια έκθεση του ΣΕΒ, δε θα υπήρχε πρόβλημα. Αν αυτά παρουσιάζονταν πλάι στην πραγματικότητα των εργατών για να δείξουν τους μηχανισμούς εκμετάλλευσης, πάλι δε θα υπήρχε πρόβλημα. Μα, δεν έχουμε τέτοιο στόχο, ομολογούν οι συντάκτες της. «Η κεντρική επιδίωξη της Εκθεσης είναι να προσανατολίσει τις αναπτυξιακές δυνάμεις της ελληνικής οικονομίας στη στρατηγική της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας», αναφέρουν χαρακτηριστικά και σ' αυτόν τον όρο περιλαμβάνουν: Την ανταγωνιστικότητα που εξαρτάται από την ποιότητα της παραγωγικής διαδικασίας, την έρευνα, την τεχνολογία, τις εργασιακές σχέσεις, την υγιεινή και ασφάλεια, τους μισθούς, την εκπαίδευση, κατάρτιση κλπ.

Εδώ πια οι λέξεις βαράνε μπουνιές μεταξύ τους. Στην ίδια σελίδα λένε: «Η στρατηγική της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας αποτελεί μονόδρομο, δεδομένου ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές μείωσης του κόστους εργασίας για τη βελτίωση του επιπέδου της ανταγωνιστικότητας θα έχουν περιορισμένα αποτελέσματα, αφού το μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα είναι πλέον το χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Πώς γίνεται η «διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα» να περιέχει μισθούς και εργασιακές σχέσεις στον ορισμό της και, ταυτόχρονα, αυτά ακριβώς να μην πρέπει να αλλάξουν, αυτό μόνον οι συντάκτες της έκθεσης το γνωρίζουν. Οι οποίοι κρατούν για τον εαυτό τους κι άλλα μυστικά. Λένε, για παράδειγμα, αθώα αθώα: «Η αύξηση της κερδοφορίας στην ελληνική οικονομία άρχισε ήδη από το 1986 σε ορισμένους τομείς, όπως στη βιομηχανία». Μάλιστα. Και τι έγινε το 1986; Δεν είναι η χρονιά, που ο Γιαννόπουλος έβαζε πρόστιμα σε όποια επιχείρηση έδινε αυξήσεις στους μισθούς; Οι συντάκτες της έκθεσης αποφεύγουν κάθε αναφορά στον παράγοντα Εργατική Δύναμη. Μιλούν διαρκώς για την «οικονομία» κι αναφέρονται στο Κεφάλαιο, το οποίο με έναν θαυματουργό τρόπο εμφανίζεται να κερδίζει στο κενό. Λένε παρακάτω: «Η απόδοση του κεφαλαίου θα ανέλθει» και μπλα μπλα μπλα... Το κεφάλαιο από μόνο του αποδίδει; Μπορεί να παράγει έστω και μια δραχμή κέρδος, χωρίς κατανάλωση ζωντανής εργατικής δύναμης; Γιατί αποφεύγουν σαν το διάολο το λιβάνι την αναφορά στην εργατική δύναμη; Γιατί θέλουν να επιβάλουν την άποψη ότι το κεφάλαιο είναι αυθύπαρκτο, ότι από τα κέρδη του, που μυστηριωδώς παράγονται, εξαρτώνται οι μισθοί, οι οποίοι είναι κάτι σαν ελεημοσύνη του κεφαλαίου προς τους εργαζόμενους;

Εκεί που δίνουν ρέστα, είναι στα ζητήματα του χρόνου εργασίας: «Οι παρατηρούμενες σήμερα οριακές μειώσεις στα χρονικά όρια της εργασίας ερμηνεύονται ως μια μορφή διαπραγματευόμενης ευελιξίας», λένε κι άντε βγάλε συμπέρασμα. Οταν το θέμα του χρόνου εργασίας είναι κυρίαρχο στις κατευθύνσεις της Λισαβόνας και πάνω σ' αυτό γίνονται αυτή τη στιγμή χιλιάδες απολύσεις, όταν αυτό αφορά άμεσα στο βαθμό εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης. Οταν ευθέως έχει τεθεί από τους βιομηχάνους θέμα συνολικής - ετήσιας διευθέτησης του χρόνου εργασίας.

Το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ προτείνει στους εργάτες να κάνουν αντικείμενο πάλης τους την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας! Σοβαρά; Γιατί; Γιατί αυτό ζητάει εκείνη η μερίδα του κεφαλαίου, στην οποία δίνει εξετάσεις η επιστημονική ομάδα του ΙΝΕ. Το γεγονός ότι το ίδιο το Σύμφωνο είναι πηγή δεινών, ανεξαρτήτως περιεχομένου, δεν υπάρχει ούτε ως υποψία στην Εκθεση.

Η οποία Εκθεση περιέχει και πρόταση ανάπτυξης: «Μια εναλλακτική διάρθρωση του παραγωγικού συστήματος και της αναγκαίας μετάβασής του από τους τομείς παραγωγής στα παραγωγικά συμπλέγματα»! Τώρα πέσαμε ξεροί.

Εχει και συνέχεια: Πώς θα υλοποιηθεί η προηγούμενη πρόταση; Με «ανάπτυξη κλαδικών πολιτικών και διαμόρφωση ολοκληρωμένων παραγωγικών συμπλεγμάτων, π.χ., αγροδιατροφικές αλυσίδες, βιομηχανο-τουριστικό σύμπλεγμα, αγροτουριστικό σύμπλεγμα κλπ. σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο». Κάτι σαν τις αγροτομονάδες που προωθεί το συγκρότημα Λαμπράκη φέρνει η πρόταση.

Το πιο καλό απ' όλα είναι στο τέλος, όπου, αφού έχει βεβαιωθεί με πολλούς τρόπους πως η χώρα καλπάζει στις λεωφόρους της Ανάπτυξης, έρχεται η ώρα και του ...σοσιαλισμού!

«Οι πρόσθετοι πόροι που θα προέλθουν από την επιτάχυνση της ανάπτυξης, όπως και οι πόροι που θα αντληθούν από την αναδιανομή του εισοδήματος διαμέσου του φορολογικού συστήματος, θα κατευθύνονται στην ταχύτερη αύξηση των δημοσίων επενδύσεων με ταυτόχρονη εξισορρόπηση των δημόσιων οικονομικών, των οικονομικών του συστήματος κοινωνικής προστασίας και την ενίσχυση της χρηματοδότησης για μια διευρυμένη και με βάση τις σύγχρονες ανάγκες κοινωνική πολιτική».

Οτι μειώνονται διαρκώς οι φόροι του μεγάλου κεφαλαίου και αυξάνεται η φορολογία στα λαϊκά εισοδήματα είναι ψιλά γράμματα.

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: Η επιμέρους ανάγνωση της Εκθεσης είναι και χρήσιμη ως προς τα στοιχεία που περιέχει. Η διαφωνία βρίσκεται στο γεγονός ότι για μια ακόμα χρονιά το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ εμφανίζεται να κηρύσσει ότι οι στόχοι της εργατικής τάξης είναι ταυτόσημοι - οφείλουν και να υποτάσσονται στους στόχους του κεφαλαίου. Εκφράσεις όπως «την περίοδο 1996-2003 δεν υπήρχε αναδιανομή εισοδήματος σε βάρος της εργασίας» περίπου ενοχοποιούν τους εργάτες που ζητούν αυξήσεις, που γνωρίζουν πως 20 χρόνια τώρα χάνουν διαρκώς.


Θανάσης ΛΕΚΑΤΗΣ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org