Κυριακή 25 Απρίλη 2004
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 18
ΕΡΓΑΤΙΚΑ
ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ
Το σύστημα της μισθωτής εργασίας

Το άρθρο αναφέρεται στην πάλη για τους μισθούς από τα συνδικάτα, στο γεγονός ότι αυτή η πάλη μπορεί να βελτιώνει τη ζωή του εργάτη μόνο ως το επίπεδο της συντήρησής του και κυρίως στο ότι το προϊόν της εργασίας του το καρπώνεται ο καπιταλιστής. Επομένως δεν αρκεί η συνδικαλιστική πάλη για ν' αλλάξει η ζωή της εργατικής τάξης, αλλά απαιτείται πολιτικός αγώνας για την κατάργηση της εκμετάλλευσης. Είναι άκρως επίκαιρο και στις σύγχρονες συνθήκες, και μάλιστα μπροστά στην οργάνωση της απεργίας της Πρωτομαγιάς.

Σ' ένα προηγούμενο άρθρο εξετάσαμε το για πολλά χρόνια δοκιμασμένο σύνθημα «Δίκαιο μεροκάματο για δίκαιη μέρα εργασίας» και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το δικαιότερο μεροκάματο κάτω από τις σημερινές κοινωνικές συνθήκες, σημαίνει υποχρεωτικά τον πιο άδικο καταμερισμό του προϊόντος του εργάτη, με τη μεγαλύτερη μερίδα του προϊόντος να πηγαίνει στην τσέπη του καπιταλιστή και με τον εργάτη να πρέπει να ικανοποιηθεί με τόσο ακριβώς, όσο θα του επιτρέψουν να συντηρήσει τον εαυτό του σε κατάσταση που να μπορεί να εργαστεί και ν' αναπαράγει το είδος του.

Αυτός είναι ένας νόμος της πολιτικής οικονομίας ή μ' άλλα λόγια ένας νόμος της σημερινής οικονομικής οργάνωσης της κοινωνίας, που είναι πιο ισχυρός απ' όλους μαζί τους εθιμικούς και νομοθετημένους νόμους της Αγγλίας, περιλαμβανομένου και του Δικαστηρίου της Καγκελαρίας.Για όσον καιρό η κοινωνία χωρίζεται σε δύο αντιτιθέμενες τάξεις: από τη μια οι καπιταλιστές, αυτοί που μονοπωλούν ολότελα τα μέσα παραγωγής, τη γη, τις πρώτες ύλες, τα μηχανήματα, από την άλλη οι εργάτες, άνθρωποι της δουλιάς, που στερούνται κάθε ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, που δεν κατέχουν τίποτε άλλο παρά τη δικιά τους εργατική δύναμη, για όσον καιρό υπάρχει αυτή η οργάνωση της κοινωνίας ο νόμος των μισθών θα παραμένει πανίσχυρος και κάθε μέρα θα φτιάχνει ξανά τις αλυσίδες, με τις οποίες ο εργάτης γίνεται σκλάβος του ίδιου του προϊόντος του, που μονοπωλείται απ' τον καπιταλιστή.

Τα εργατικά συνδικάτα (Trade Unions) αυτής της χώρας παλεύουν τώρα εδώ και σχεδόν εξήντα χρόνια ενάντια σ' αυτόν το νόμο, με τι αποτέλεσμα; Εχουν επιτύχει ν' απελευθερώσουν την εργατική τάξη από τα δεσμά στα οποία το κεφάλαιο «το προϊόν των ιδίων της των χεριών» την κρατάει; Εχουν καταστήσει ικανό, έστω κι ένα τμήμα της εργατικής τάξης, να υπερνικήσει αυτή την κατάσταση των μισθωτών - σκλάβων, να γίνει ιδιοκτήτης των δικών του μέσων παραγωγής, των πρώτων υλών, των εργαλείων, των μηχανημάτων που χρειάζονται στον κλάδο του και έτσι να γίνει ο ιδιοκτήτης του προϊόντος της ίδιας του της εργασίας; Είναι πασίγνωστο ότι όχι μόνο δεν το έχουν καταφέρει αυτό, αλλά ούτε το έχουν προσπαθήσει.

Βέβαια, αυτό απέχει πολύ από το να πούμε ότι τα εργατικά συνδικάτα δε χρησιμεύουν σε τίποτε γιατί δεν έκαναν αυτό το πράγμα. Αντίθετα, τα εργατικά συνδικάτα στην Αγγλία, όπως και σε κάθε άλλη βιομηχανική χώρα, είναι αναγκαία για την εργατική τάξη στην πάλη της ενάντια στο κεφάλαιο. Το μέσο επίπεδο των μισθών είναι ίσο με το ποσό των αναγκαίων αγαθών για τη διατήρηση του είδους των εργατών σε μια συγκεκριμένη χώρα, σύμφωνα με το συνηθισμένο επίπεδο ζωής σ' αυτήν τη χώρα. Αυτό το επίπεδο ζωής μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό στα διάφορα στρώματα των εργατών. Το μεγάλο επίτευγμα των εργατικών συνδικάτων στην πάλη τους να προστατεύσουν το επίπεδο των μισθών και να μειώσουν τις εργάσιμες ώρες, είναι ότι προσπαθούν να διατηρήσουν και ν' ανεβάσουν το επίπεδο ζωής. Στις ανατολικές συνοικίες του Λονδίνου υπάρχουν πολλοί κλάδοι, που η δουλιά τους δεν είναι λιγότερο ειδικευμένη και σχεδόν τόσο σκληρή, όσο αυτή των χτιστών και των οικοδόμων, παρ' όλα αυτά κερδίζουν τα μισά απ' αυτούς. Γιατί; Απλά, επειδή μια ισχυρή οργάνωση δίνει στη μιαν ομάδα την ικανότητα να διατηρήσει το συγκριτικά υψηλό επίπεδο ζωής σαν κανόνα με τον οποίο μετριούνται οι μισθοί τους - ενώ η άλλη ομάδα, όντας ανοργάνωτη και ανίσχυρη, πρέπει να υποταχθεί όχι μόνο στον αναπόφευκτο, αλλά και στον αυθαίρετο σφετερισμό των εργοδοτών τους: έτσι το επίπεδο ζωής τους μειώνεται σταδιακά, μαθαίνουν πώς να ζούνε μ' όλο και χαμηλότερους μισθούς και φυσικά οι μισθοί τους πέφτουν στο επίπεδο που αυτοί οι ίδιοι έμαθαν να αποδέχονται σαν αρκετό.

Ο νόμος των μισθών, λοιπόν, δεν είναι απ' αυτούς που διαγράφουν μια σκληρή και σταθερή γραμμή. Δεν είναι άκαμπτος, τηρουμένων κάποιων ορίων. Υπάρχει σε κάθε εποχή (εξαιρουμένης της μεγάλης ύφεσης) για κάθε κλάδο μια σχετική ελαστικότητα, μέσα στην οποία το επίπεδο των μισθών μπορεί να μεταβληθεί από τα αποτελέσματα της πάλης ανάμεσα στις δύο ανταγωνιζόμενες πλευρές. Σε κάθε περίπτωση οι μισθοί καθορίζονται από το παζάρεμα και σ' ένα παζάρεμα αυτός που αντιστέκεται περισσότερο χρόνο και καλύτερα έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να πάρει περισσότερο απ' αυτό που δικαιούται. Αν ο απομονωμένος εργάτης προσπαθήσει να παζαρέψει με τον καπιταλιστή, νικιέται εύκολα και πρέπει να παραδοθεί στην καλή διάθεση του άλλου· αλλά αν ένας ολόκληρος κλάδος εργατών σχηματίσει μια ισχυρή οργάνωση, αν συγκεντρώσουν μεταξύ τους πόρους που θα τους δώσουν τη δυνατότητα ν' αψηφήσουν τους εργοδότες τους, αν χρειαστεί και γίνουν έτσι ικανοί ν' αντιμετωπίσουν τους εργοδότες σαν μία ενιαία δύναμη, τότε και μόνον τότε, θα έχουν την ευκαιρία ν' αποκτήσουν έστω και την ελάχιστη αμοιβή, που σύμφωνα με την οικονομική δομή της σημερινής κοινωνίας, μπορεί να ονομαστεί δίκαιο μεροκάματο για μια δίκαιη μέρα εργασίας.

Ο νόμος των μισθών δεν ανατρέπεται από τους αγώνες των εργατικών συνδικάτων. Αντίθετα, ισχυροποιείται απ' αυτούς. Χωρίς τα μέσα αντίστασης των εργατικών συνδικάτων, ο εργαζόμενος δεν παίρνει ούτε αυτό που του αναλογεί σύμφωνα με τους κανόνες του συστήματος της μισθωτής εργασίας. Μόνο με το φόβο των εργατικών συνδικάτων, που υψώνεται μπρος στα μάτια του, μπορεί ο καπιταλιστής να υποχρεωθεί να πληρώσει την πλήρη αγοραστική αξία της εργατικής δύναμης του εργάτη, θέλετε απόδειξη; Κοιτάξτε τους μισθούς που πληρώνονται στα μέλη των μεγάλων εργατικών συνδικάτων και τους μισθούς που πληρώνονται στους εργάτες των αναρίθμητων μικρών κλάδων σ' αυτή τη γούρνα της στάσιμης δυστυχίας, τις ανατολικές συνοικίες του Λονδίνου.

Ετσι, τα εργατικά συνδικάτα δεν επιτίθενται στο σύστημα της μισθωτής εργασίας. Ωστόσο, αυτό που καθορίζει την οικονομική υποβάθμιση της εργατικής τάξης δεν είναι το πόσο ψηλά ή χαμηλά βρίσκονται οι μισθοί: αυτή η υποβάθμιση βασίζεται στο γεγονός ότι, αντί να παίρνει η εργατική τάξη για την εργασία της όλο το προϊόν αυτής της εργασίας, πρέπει να ικανοποιείται μ' ένα μέρος του δικού της προϊόντος που ονομάζεται, μισθός. Ο καπιταλιστής τσεπώνει όλο το προϊόν (πληρώνοντας απ' αυτό τον εργαζόμενο) γιατί είναι ο ιδιοκτήτης των μέσων εργασίας. Και, γι' αυτόν το λόγο, δεν υπάρχει αληθινή λύτρωση για την εργατική τάξη μέχρι να γίνει ο ιδιοκτήτης όλων των μέσων εργασίας «της γης, των πρώτων υλών, των μηχανημάτων κλπ.» και μ' αυτό τον τρόπο ο ιδιοκτήτης και ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

Γράφτηκε στις 15-16 του Μάη 1881

Αναδημοσιεύεται από την έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής», «Ο Κ. Μαρξ και ο Φ. Ενγκελς για το ρεφορμισμό», σελ. 164-167.

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Με αφορμή τις επεξεργασίες των ΟΟΣΑ - ΣΕΒ για τις Συλλογικές Συμβάσεις (2017-10-28 00:00:00.0)
ΑΤΙΤΛΟ (2008-11-01 00:00:00.0)
Στης ακρίβειας τον καιρό... (2008-05-24 00:00:00.0)
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΙΣΘΟΙ (1998-07-18 00:00:00.0)
Ποιος σηκώνει το βάρος της λιτότητας; (1997-08-24 00:00:00.0)
{{ Φταίνε οι μισθοί για τον πληθωρισμό; } (1997-07-13 00:00:00.0)

Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org