Ξεχωριστή και πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η ιστορική περιήγηση που πραγματοποιήθηκε στον οικισμό του Αη Στράτη ακολουθώντας τα βήματα των πολιτικών εξορίστων.

Ξεναγός ήταν ο Θοδωρής Τσελεπής, ο οποίος παρουσίασε την Ιστορία του Αη Στράτη, τα σημεία όπου έζησαν οι εξόριστοι και μετέφερε προφορικές μαρτυρίες, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της ζωής τους.

Η περιήγηση ξεκίνησε από το λιμάνι, όπου έφταναν οι εξόριστοι και τους υποδέχονταν οι παλαιότεροι συναγωνιστές τους. Στη συνέχεια, έγινε αναφορά στον «Βράχο του Λένιν» και στη «Σαχάρα», την άγονη περιοχή, όπου εγκαταστάθηκαν αρχικά οι εξόριστοι. Οπως επισημάνθηκε, μετά από θανατηφόρο χτύπημα κεραυνού και τις επίμονες διαμαρτυρίες τους, εξασφάλισαν τη μεταφορά τους στην κοιλάδα.

Ακολούθησε η επίσκεψη στη «Λεωφόρο των Μπολσεβίκων» και την περιοχή όπου βρίσκονταν τα περιβόλια στα οποία καλλιεργούσαν οι εξόριστοι για να εξασφαλίσουν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους. Εκεί παρουσιάστηκαν και σημαντικά έργα που δημιούργησαν οι ίδιοι, όπως ο πρώτος φούρνος πετρελαίου που λειτούργησε στο νησί.

Η ξενάγηση συνεχίστηκε στο Σανατόριο, το οποίο κατασκευάστηκε από τους ίδιους τους εξόριστους στις αρχές της δεκαετίας του 1950, καθώς και στην κοιλάδα με τους τέσσερις τομείς, όπου είχαν στηθεί οι σκηνές και οι πρόχειρες καλύβες στις οποίες διέμεναν.

Τελευταίος σταθμός ήταν ο χώρος όπου βρισκόταν το θέατρο των περίπου 700 θέσεων, επίσης έργο των εξόριστων. Στη σκηνή του παρουσιάστηκαν σημαντικές θεατρικές παραστάσεις, δίνοντας τη δυνατότητα και στους κατοίκους του νησιού να παρακολουθήσουν θέατρο ήδη από τη δεκαετία του 1950.

Η περιήγηση ολοκληρώθηκε με συνθήματα που αντήχησαν σε όλη την κοιλάδα, αποτίοντας φόρο τιμής στους αγωνιστές που πέρασαν από τον τόπο της εξορίας.

Πολλοί από τους συμμετέχοντες επισκέφθηκαν επίσης το Μουσείο του νησιού, όπου εκτίθεται πλούσιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό από τη ζωή των πολιτικών εξόριστων στον Αη Στράτη. Το Μουσείο στεγάζεται στο κτίριο όπου κρατήθηκαν οι εξόριστοι κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «Μάχης της Πείνας» τον χειμώνα του 1941-1942.