Σάββατο 13 Ιούνη 2026 - Κυριακή 14 Ιούνη 2026
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 14
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ | ΤΕΥΧΟΣ 2/2026
Ιδεολογική και πολιτική ετοιμότητα απέναντι στις πυκνές διεθνείς και πολιτικές εξελίξεις

Ο «Ριζοσπάστης» δημοσιεύει αποσπάσματα από το άρθρο της Σύνταξης του τεύχους 2 της ΚΟΜΕΠ, που κυκλοφόρησε τις προηγούμενες μέρες

Η καύσιμη ύλη που συσσωρεύουν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί προσθέτει διαρκώς νέα μέτωπα και αναζωπυρώνει άλλα, που μόνο φαινομενικά μοιάζουν να περνούν σε προσωρινή ύφεση για να προχωρήσουν απόπειρες διευθετήσεων και προσωρινών εύθραυστων συμβιβασμών, που προετοιμάζουν την επόμενη φάση κλιμάκωσης.

Ολα επιβεβαιώνουν την εκτίμηση της Πολιτικής Απόφασης του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ, που εντόπιζε ότι «[ο] βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί και οξύνει τον ιμπεριαλιστικό ανταγωνισμό και τις συγκρούσεις σε διεθνές επίπεδο είναι η υποχώρηση της οικονομικής δύναμης των ΗΠΑ σε σχέση με την ισχυροποίηση της Κίνας, αλλά και η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ των κρατών - μελών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καθώς και των αντιθέσεων στο εσωτερικό τους», επισημαίνοντας ότι «[η] αναμέτρηση για την κατάκτηση της κορυφής της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας είναι αμείλικτη. Εκδηλώνεται σ' ένα διαρκώς διευρυνόμενο πεδίο αντιπαραθέσεων σε στρατηγικής σημασίας κλάδους της οικονομίας, στις άμεσες ξένες επενδύσεις και εξαγωγές κεφαλαίου, στις πολιτικές - στρατηγικές συμμαχίες και στηρίγματα, στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, στις σπάνιες γαίες, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και γενικότερα στην τεχνολογική υπεροχή, στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στα λιμάνια, στη ναυπηγική βιομηχανία, στη ναυτιλία και σε άλλους τομείς».


Το εύρος και η ένταση των αντιθέσεων που εκδηλώνονται σε καθένα από αυτά τα πεδία, καθώς και η αλληλεπίδρασή τους, στο έδαφος της εγγενούς αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξης και των ανισότιμων σχέσεων μεταξύ των αστικών κρατών, είναι που εξηγεί και την ένταση της διαπάλης στο εσωτερικό του κάθε ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου. Πολύ χαρακτηριστική έκφραση αυτού είναι οι διευρυνόμενες ρωγμές στον «ευρωατλαντικό άξονα». Ενταση που αποτυπώνεται ποικιλόμορφα τόσο στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ όσο και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και εκδηλώνεται σε διάφορα ζητήματα, όπως η στάση και ο τρόπος εμπλοκής στον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, οι εμπορικοί δασμοί, η «πράσινη» μετάβαση, οι σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία κ.ά.

(...)

Κάτω από το βάρος των συμφερόντων που αποκλίνουν όλο και περισσότερο, η συνοχή της ευρωατλαντικής συμμαχίας δοκιμάζεται, ενόσω η καπιταλιστική οικονομία στις ΗΠΑ, και ακόμα περισσότερο στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα, στο έδαφος των αιτιών που γεννούν την πολεμική κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, αλλά και των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Εαρινές Προβλέψεις της Κομισιόν επιβεβαιώνουν την επιδείνωση του οικονομικού κλίματος στην ΕΕ, με τον Επίτροπο της ΕΕ για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα Β. Ντομπρόβσκις να επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία πλήττεται από «στασιμοπληθωριστικό σοκ». Ο πληθωρισμός είναι ήδη εκτός στόχου και τα επιτόκια είναι υψηλότερα σε σχέση με το 2022, κάτι που σημαίνει ότι τα περιθώρια ελιγμών των αστικών κυβερνήσεων είναι πολύ μικρά. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ φουντώνει η ενδοαστική αντιπαράθεση για την πορεία του πολέμου, στο έδαφος διαφορετικών στρατηγικών για το πώς μπορεί καλύτερα το αμερικανικό κεφάλαιο να υπερασπιστεί την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Πέρα από τη δυναμική των εξελίξεων, τα παραπάνω φωτίζουν ολοκάθαρα πως η παντοδυναμία του ευρωατλαντικού άξονα, που η αστική προπαγάνδα και στη χώρα μας πασχίζει να παρουσιάσει ως συμπαγή και άτρωτο, στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν αποδεικνύεται επί του πεδίου, αλλά και η ίδια η συνοχή του σπαράσσεται από τις αντιθέσεις και τις σχέσεις ανισότιμης αλληλεξάρτησης που αναπτύσσουν μεταξύ τους τα αστικά κράτη. Αποδεικνύεται ότι κανενός είδους αστική διαχείριση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα αίτια και τις επιπτώσεις της πολεμικής κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που φανερώνουν ότι οι αγιάτρευτες αντιθέσεις που έχει στο DNA του είναι και η «αχίλλειος πτέρνα» του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος. Διαπίστωση που έχει μεγάλη σημασία, γιατί δείχνει ότι τα ρήγματα που διαμορφώνονται στους κόλπους του ευρωατλαντικού στρατοπέδου μπορούν να αξιοποιηθούν για να κερδίζει έδαφος η ιδεολογική - πολιτική χειραφέτηση των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, η ανάπτυξη της πάλης τους για την ανατροπή της αστικής εξουσίας, για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.

Ο προβληματισμός των αστικών επιτελείων για το πώς και με ποιους όρους μπορούν να προωθηθούν οι στρατηγικές στοχεύσεις της αστικής τάξης σε ένα τέτοιο «ρευστό» και «αβέβαιο» περιβάλλον αποτυπώνεται και στις εγχώριες εξελίξεις. Ηδη εξάλλου η Κομισιόν αναθεωρεί πτωτικά τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας για το τρέχον έτος, από το 2,4% στο 2%, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%. Σύμφωνα μάλιστα με τον οίκο αξιολόγησης Fitch, η Ελλάδα βρίσκεται στην πεντάδα των πιο ευάλωτων χωρών της Ευρώπης απέναντι στη λεγόμενη ενεργειακή κρίση. Υπό το βάρος των συνεπειών της παράτασης της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι αστοί αναλυτές συγκλίνουν στο ότι μάλλον θα επιβεβαιωθούν τελικά τα σενάρια για την πορεία της ελληνικής οικονομίας που περιλαμβάνουν τις δυσμενέστερες εκτιμήσεις. Αυτήν την επιδείνωση, άλλωστε, τη ζει ήδη ο λαός.

Αποδεικνύεται έτσι, για άλλη μια φορά, με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο ο ταξικός χαρακτήρας της πολεμικής εμπλοκής της χώρας, των αιτιών και των συνεπειών της.

(...)

Η Ενέργεια ως πανάκριβο εμπόρευμα είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, της στρατηγικής της ΕΕ με την «απελευθέρωση» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, την «πράσινη μετάβαση», το Χρηματιστήριο Ενέργειας, το εμπόριο ρύπων, την εμπλοκή της Ελλάδας στον ενεργειακό πόλεμο. Η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και τα αποκόμματά του, ο Μητσοτάκης, ο Ανδρουλάκης και ο Τσίπρας έχουν στηρίξει και προωθήσει όλες τις βασικές στρατηγικές κατευθύνσεις που μας οδηγούν στη σημερινή κατάσταση, τόσο από τα κυβερνητικά έδρανα όσο και από τις θέσεις της αντιπολίτευσης. Η εμπλοκή στον ενεργειακό πόλεμο είναι ουσιώδης πτυχή της πολεμικής εμπλοκής, γι' αυτό και είναι οι ίδιοι που έχουν υπογράψει και στηρίζουν τις στρατηγικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τη βαθύτερη εμπλοκή της χώρας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Εξάλλου, πέρα απ' όλα τα άλλα, οι υποδομές που μετατρέπουν την Ελλάδα σε κόμβο διεξαγωγής του ενεργειακού πολέμου, από την Κρήτη και τη Ρεβυθούσα μέχρι την Αλεξανδρούπολη, αντικειμενικά μετατρέπουν τη χώρα σε στόχο αντιποίνων σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: Σε ειρήνη και πόλεμο ο λαός πληρώνει τα σπασμένα των επιδιώξεων της αστικής τάξης της χώρας να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερτικό από τη λεία των ανταγωνισμών. Το παράδειγμα της Ενέργειας φωτίζει ότι υπάρχουν «δύο πατρίδες», ότι αντικειμενικά συγκρούονται δύο κόσμοι με αντίθετα ταξικά συμφέροντα, ότι είναι απατηλή η προσδοκία ικανοποίησης των αναγκών του λαού από μια αστική κυβέρνηση με διαφορετική σύνθεση από τη σημερινή. Συμπέρασμα πολύτιμο σήμερα, που όπως όλα δείχνουν βαδίζουμε σε τροχιά εκλογών, ενόσω προωθείται με ένταση η αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος.

Στην Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ σημειώνεται σχετικά, μεταξύ άλλων: «Οι διεργασίες που εξελίσσονται στο έδαφος της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, της πολεμικής προετοιμασίας και της αύξησης της λαϊκής δυσαρέσκειας, οι ενδοαστικές αντιθέσεις για το λεγόμενο παραγωγικό μοντέλο, την κατανομή των κοινοτικών και κρατικών κονδυλίων και την ιεράρχηση των ενισχύσεων, διαπερνούν και τις διεργασίες για την αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος. Τέτοιες διεργασίες εκδηλώνονται ανάμεσα σε διάφορα τμήματα του κεφαλαίου, που εκφράζονται ή επιδιώκουν να εκφραστούν και πολιτικά».

Οι εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή, καθώς πολλαπλασιάζονται σε όλα τα μέτωπα τα διλήμματα στα οποία τα διάφορα τμήματα της αστικής τάξης της χώρας μας και το πολιτικό της προσωπικό προσπαθούν να βρουν τις κατάλληλες για την προώθηση των συμφερόντων τους απαντήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αντιθέσεις που προσπαθεί να διαχειριστεί η κυβέρνηση με τις αντιδράσεις της ΕΕ για τον «Κάθετο Διάδρομο», που προωθεί τον αμερικανικό ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατ. Ευρώπη με πύλη εισόδου την Ελλάδα, και από τον οποίο προσδοκούν μεγάλα κέρδη εφοπλιστές, ενεργειακοί και κατασκευαστικοί όμιλοι. Αντίστοιχα, οι εξοπλισμοί, με τις «ισορροπίες» να επιχειρούνται να κρατηθούν την ώρα που «πέφτουν κορμιά» για τα εξοπλιστικά συμβόλαια ανάμεσα σε ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ κ.ά., ενώ το εγχώριο κεφάλαιο προσδοκά κέρδη από τη συμμετοχή στο εξοπλιστικό φαγοπότι. Σε όλα αυτά μπορεί κανείς να προσθέσει τις κόντρες για την κατανομή κονδυλίων της ΕΕ, την κοινή στάση Ελλάδας - ΗΠΑ στην αντιπαράθεση με χώρες της ΕΕ για το «πρασίνισμα» της ναυτιλίας κ.ά.

Εξίσου ή και περισσότερο χαρακτηριστικές είναι οι εξελίξεις και η διαπάλη στην περίπτωση των Ελληνοτουρκικών και της Ανατ. Μεσογείου (του «ζωτικού χώρου» της αστικής τάξης), με τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή να δημιουργεί νέα δεδομένα και να περιπλέκει σε μεγαλύτερο βαθμό τα πράγματα. Για παράδειγμα, η επιτάχυνση της «στρατηγικής σχέσης» της ΕΕ με την Τουρκία, που προσβλέπει στα ανάλογα ανταλλάγματα, εντείνει τις τριβές και ανάμεσα στις αστικές τάξεις Ελλάδας και Τουρκίας, με το προωθούμενο - την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές - νομοσχέδιο στην τουρκική Εθνοσυνέλευση για τη «Γαλάζια Πατρίδα» να προστίθεται στο φόντο του επικίνδυνου παζαριού στα Ελληνοτουρκικά. Η κυβέρνηση, συνεπικουρούμενη στον έναν ή στον άλλο βαθμό από τα άλλα αστικά κόμματα, θέτει ως προτεραιότητα για την επίτευξη του στόχου της γεωστρατηγικής αναβάθμισης της αστικής τάξης της χώρας στην περιοχή τη στρατηγική συμμαχία με το κράτος - δολοφόνο Ισραήλ και τη «ΝΑΤΟποιημένη» Κύπρο υπό τη σκέπη των ΗΠΑ, την ώρα που οι σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης.

Σε αυτό το κουβάρι των αντιθέσεων, που μοιάζει με γόρδιο δεσμό, είναι προφανές ότι η αστική τάξη της χώρας δεν θα μπορούσε να μην εμπλέκεται, καθώς η διαρκής αναζήτηση τρόπων να αποσπάσει μερτικό από τη λεία που βρίσκεται στο τραπέζι των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών είναι «τρόπος ύπαρξής της» και εύλογα δεν επιθυμεί να δει το μερτικό της να περιορίζεται, ίσα - ίσα θέλει να το διαφυλάξει και να το αυξήσει. Εξίσου προφανές είναι ότι δεν προκρίνουν τις ίδιες προτεραιότητες και απαντήσεις όλα τα τμήματα του κεφαλαίου, με την κάθε πλευρά να επιδιώκει την ανάλογη προσαρμογή των κοινών στρατηγικών στόχων όλων τους.

(...)

Σε αυτό το πλαίσιο, εκδηλώνονται τάσεις αμφισβήτησης της σημερινής κυβέρνησης, τόσο από άλλες αστικές δυνάμεις όσο και από το εσωτερικό της, με πολλά από τα αστικά πυρά να κατευθύνονται κυρίως ενάντια στη σημερινή ηγεσία της ΝΔ και στο πρόσωπο του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη. Αλλωστε, η αστική τάξη της χώρας στο σύνολό της κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη εξασφάλισης της «σταθερότητας» που έχει ανάγκη το κεφάλαιο μπροστά σε έναν νέο κύκλο κρίσης, την παραπέρα προώθηση της πολεμικής εμπλοκής ώστε να διεκδικήσει η αστική τάξη της χώρας μερτικό από τη λεία των ανταγωνισμών, αλλά και μια σειρά άλλες «προτεραιότητες» που αφορούν τη θωράκιση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. Μια «σταθερότητα» που είναι δεδομένα αντιλαϊκή, καθώς συνίσταται στην υποταγή του λαού στο «εθνικό συμφέρον» της αστικής τάξης. Με αυτόν τον γνώμονα προετοιμάζονται για τις επικείμενες εκλογές, αυτόν τον στόχο υπηρετούν όλες οι κινήσεις της αστικής τάξης για να διαμορφώσει όρους για τη διασφάλιση της αστικής κυβερνητικής εναλλαγής, η έλλειψη των οποίων σήμερα δυσκολεύει το αστικό πολιτικό σύστημα.

Γι' αυτό και στο πλαίσιο των προσπαθειών για να αποκατασταθεί η δυνατότητα αστικής κυβερνητικής εναλλαγής και με κριτήριο την ενσωμάτωση της καταγεγραμμένης λαϊκής δυσαρέσκειας δοκιμάζονται και «νέες» ενδεχόμενες λύσεις, με την κατά περίπτωση στήριξη και από επιχειρηματικούς ομίλους και αξιοποιώντας πολιτικά στελέχη που έχουν διαγράψει διαδρομή σε άλλα σχήματα μέχρι πρότινος. Τέτοιο παράδειγμα είναι η δημιουργία νέου πολιτικού σχήματος υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα, με διακηρύξεις που ανατροφοδοτούν τη δημιουργία αυταπατών φιλολαϊκής διαχείρισης του καπιταλισμού. Αντίστοιχα ισχύει και για άλλες διεργασίες, όπως η συγκρότηση κόμματος από την Μ. Καρυστιανού, και για το ενδεχόμενο συγκρότησης νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό Αντ. Σαμαρά.

(...)

Η διαδικασία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, οι απόπειρες «φτιασιδώματός» του με «παλιά» και «νέα» υλικά, δεν μπορεί να προχωρήσει επιτυχώς για την αστική τάξη, αν δεν αποτραπεί η ριζοσπαστικοποίηση εργατικών - λαϊκών συνειδήσεων που τα τελευταία χρόνια αρχίζουν και μετατοπίζονται έως έναν βαθμό, αμφισβητώντας την κυρίαρχη πολιτική. Αυτή η βασική τους επιδίωξη αντικειμενικά στρέφεται ενάντια στο ΚΚΕ, το οποίο θέτουν στο στόχαστρο, ακριβώς γιατί είναι η δράση του Κόμματος όλα τα προηγούμενα χρόνια και σήμερα, με οδηγό το Πρόγραμμά του, που αποκρυσταλλώνεται στα θετικά βήματα ενίσχυσης αυτής της τάσης ριζοσπαστικοποίησης και αμφισβήτησης, που αποτυπώνεται και στα βήματα που γίνονται προκειμένου να αλλάξει ο συσχετισμός υπέρ των ταξικών δυνάμεων από τα κάτω, μέσα στο εργατικό - λαϊκό κίνημα.

(...)

Ολα αυτά δείχνουν τη δυναμική της προοπτικής διαμόρφωσης ενός πανελλαδικού κινήματος αντεπίθεσης, διεκδίκησης, που μέσα από την πείρα και τη δουλειά των κομμουνιστών θα κατευθύνει τα πυρά του στο ίδιο το σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, στην εξουσία του κεφαλαίου, στις κυβερνήσεις και στα κόμματά του, στις διεθνείς τους συμμαχίες. Επιβεβαιώνουν την ανάγκη, αλλά και τη δυνατότητα, στις σημερινές συνθήκες «να φέρουμε και στο επίκεντρο της συζήτησης, στην καθημερινή μας δουλειά τι κίνημα και κοινωνική συμμαχία με αντικαπιταλιστικό - αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό σε πανελλαδικό επίπεδο χρειάζεται για να ανατραπεί η επιρροή της σοσιαλδημοκρατίας και του αστικού εκσυγχρονισμού, να κυριαρχήσει η ταξική ιδεολογική - πολιτική χειραφέτηση απέναντι στους μηχανισμούς της καπιταλιστικής εξουσίας, να συνειδητοποιηθούν η αναγκαιότητα και οι προϋποθέσεις της σοσιαλιστικής επανάστασης. Αυτό απαιτεί διαρκή και συστηματική προσπάθεια, σε καθημερινή βάση, με αφετηρία τα κρίσιμα ζητήματα της ταξικής πάλης και της πείρας της», όπως τονίζει η Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ.


Κορυφή σελίδας
Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ