Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στη Μέση Ανατολή έρχεται να οξύνει ακόμα περισσότερο τους καπιταλιστικούς ανταγωνισμούς για την Ενέργεια, βάζοντας «φωτιά» στις διεθνείς ροές και τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, εξέλιξη που με τη σειρά της αυξάνει τους κινδύνους για ξέσπασμα νέας διεθνούς καπιταλιστικής κρίσης.

Σε ένα τέτοιο φόντο, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) αποφάσισε ομόφωνα χτες την απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών, για να αντιμετωπιστούν οι σοβαρές διαταραχές που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απελευθέρωση πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα στην ιστορία του οργανισμού, ωστόσο όπως ομολογούν χαρακτηριστικά και αστικά επιτελεία, αποτελεί μόνο μια βραχυπρόθεσμη «απάντηση», η οποία αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες από μία μακρόχρονη συνέχιση του πολέμου.

Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι η απόφαση αφορά υπερδιπλάσια ποσότητα από τα 182 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που τα κράτη - μέλη της ΙΕΑ απελευθέρωσαν στην αγορά σε δύο στάδια το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η τωρινή πρόταση της ΙΕΑ παρουσιάστηκε την Τρίτη στο Παρίσι σε έκτακτη συνεδρίαση αξιωματούχων Ενέργειας των 32 κρατών - μελών του οργανισμού (ανάμεσά τους οι περισσότερες χώρες της ΕΕ, όπως η Ελλάδα) και επιβεβαιώθηκε χτες με ανακοίνωση του επικεφαλής του οργανισμού Φατίχ Μπιρόλ, που είχε προηγουμένως επιβεβαιώσει πως τα κράτη - μέλη διαθέτουν συνολικά πάνω από 1,2 δισ. βαρέλια πετρελαίου.

Ηδη ωστόσο χτες, μια σειρά αναλυτές αντιμετώπισαν επιφυλακτικά την πρόταση της IEA και τον αντίκτυπό της στις τιμές του πετρελαίου, με τον Σάβρο Σαρκάρ της εταιρείας DBS να επισημαίνει: «Το πώς θα εξελιχθούν οι τιμές του πετρελαίου θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν».

Αντίστοιχα, η Σάσα Φος από την εταιρεία αναλύσεων «Marex» επισήμανε πως καταλυτικό ρόλο στην υπόθεση παίζει η διάρκεια του πολέμου και ότι συνεπώς η απελευθέρωση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα της IEA «εξασφαλίζει ανακούφιση για μερικές ημέρες, αλλά στην πραγματικότητα, όλα εξαρτώνται από το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ».

Θέση στο «γαϊτανάκι» πήρε χτες και ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, που δήλωσε πως η χρήση μέρους των κρατικών αποθεματικών πετρελαίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αντιμετωπίσει ένα «προσωρινό πρόβλημα» που προκαλεί άνοδο στην τιμή πετρελαίου όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις στο Ιράν.

Χθες πάντως, παρά τις ανακοινώσεις της ΙΕΑ και αρκετών κρατών, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ διαπραγματευόταν υψηλότερα κατά 0,7%, φτάνοντας στα 88,39 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό τύπου West Texas κινούνταν υψηλότερα κατά 1,2%, στα 84,43 δολάρια το βαρέλι.

Είχε προηγηθεί εκ νέου η προειδοποίηση του εκπροσώπου της διοίκησης του ιρανικού στρατού στην Τεχεράνη, Εμπραχίμ Ζολφακαρί, πως η κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων έναντι των ΗΠΑ θα τις καταστήσει ανίκανες να ελέγξουν τις τιμές του πετρελαίου.

«Δεν θα επιτρέψουμε ούτε ένα λίτρο πετρελαίου να φτάσει στις ΗΠΑ, στους Σιωνιστές και τους εταίρους τους. Κάθε πλοίο ή τάνκερ που κατευθύνεται προς αυτούς θα είναι νόμιμος στόχος» ανέφερε ο Ζολφακαρί, επαναλαμβάνοντας την προειδοποίηση - απειλή πως το βαρέλι πετρελαίου θα φτάσει στα 200 δολάρια επειδή οι ΗΠΑ και το Ισραήλ «αποσταθεροποίησαν την περιφερειακή ασφάλεια από την οποία εξαρτάται η τιμή του πετρελαίου».

Παράλληλα με τις αποφάσεις της ΙΕΑ, διάφορες χώρες άρχισαν κατά περίπτωση τις ανακοινώσεις για αποδεσμεύσεις μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων τους σε πετρέλαιο.

Η Γερμανίδα υπουργός Οικονομίας, Καταρίνα Ράιχε, ανακοίνωσε την αποδέσμευση μέρους των κρατικών αποθεμάτων της χώρας σε πετρέλαιο, με την πρόεδρο του γερμανικού «Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων», Μόνικα Σνίτσερ, να δηλώνει πως τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου της Ομάδας των Επτά (G7) δημιουργήθηκαν για τέτοιες περιστάσεις.

Στη συνέχεια ωστόσο η Σνίτσερ προειδοποίησε σε συνέντευξή της στο δίκτυο RND για τον κίνδυνο να δημιουργηθούν «ψευδείς ελπίδες», τονίζοντας ότι με την απελευθέρωση αποθεμάτων «μπορεί να έχουμε μόνο την αντιστάθμιση των βραχυπρόθεσμων αυξήσεων των τιμών και όχι την εξουδετέρωση μιας μακροπρόθεσμης αύξησης των τιμών».

Την πρόθεσή τους να ακολουθήσουν τη σύσταση της ΙΕΑ εξέφρασαν χτες δημοσίως μεταξύ άλλων η Ιαπωνία, η Ισπανία και η Αυστρία.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τέθηκε στο επίκεντρο της τηλεδιάσκεψης των ηγετών του G7, με τον προεδρεύοντα Εμ. Μακρόν να επισημαίνει ότι η τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι συνέπειες του πολέμου στην αγορά πετρελαίου δεν δικαιολογούν την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας - κάτι που έχει βάλει στο τραπέζι η αμερικανική κυβέρνηση.

Ο ίδιος δήλωσε ότι με αυτό συμφώνησαν στη συνέχεια και οι άλλοι ηγέτες.

Ο Μακρόν ανέφερε επίσης πως η απόφαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ) να αποδεσμεύσει 400 εκατ. βαρέλια πετρελαίου στις αγορές αντιστοιχεί σε 14,5 εκατ. βαρέλια για τη Γαλλία.

Τέλος, ζήτησε επιτακτικά από όλες τις άλλες χώρες να αποφύγουν οποιουσδήποτε περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ούτως ώστε να μην αποσταθεροποιηθούν περαιτέρω οι αγορές.

Στην ίδια τηλεδιάσκεψη η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν, τόνισε ότι ένα πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου θα συμβάλει στον περιορισμό των εσόδων της Ρωσίας. Και αυτή υποστήριξε πως τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Αξιωματούχοι και αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΕ κάνουν σχέδια αντιμετώπισης της ανόδου των τιμών και στο φυσικό αέριο, μελετώντας μεταξύ άλλων το ενδεχόμενο να επιβληθεί ένα πλαφόν στην ανώτατη τιμή του.

Μιλώντας σε ευρωβουλευτές στο Στρασβούργο η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε «κρίσιμο θέμα» τη μείωση της επίπτωσης του κόστους του φυσικού αερίου στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η καλύτερη αξιοποίηση συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, κρατικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις τιμών φυσικού αερίου.

Σε κάθε περίπτωση, οι 27 ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν την επόμενη βδομάδα και θα συζητήσουν πιο συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση των τιμών βραχυπρόθεσμα.