Σάββατο 8 Μάη 2021 - Κυριακή 9 Μάη 2021
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 41
ΠΟΙΚΙΛΗΣ ΥΛΗΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Πλανήτης με δύο άστρα

Μόλις πριν από λίγες δεκαετίες η ύπαρξη εξωπλανητών, πολύ περισσότερο η ύπαρξη πλανητών που έχουν δύο ήλιους στον ουρανό τους, ήταν απλώς επιστημονική εικασία. Ο πρώτος εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990 και ο πρώτος πλανήτης που περιφέρεται γύρω από διπλό αστρικό σύστημα εντοπίστηκε το 2005. Ηταν ένας πλανήτης μεγέθους ανάλογου με του Δία και από τα δύο άστρα αυτού του πλανητικού συστήματος το ένα έμοιαζε με τον Ηλιο, ενώ το άλλο ήταν ένας καφέ νάνος (αστέρας λιγότερο λαμπρός και με χαμηλότερη θερμοκρασία).

Τώρα αστρονόμοι που επεξεργάστηκαν τα δεδομένα από τον δορυφόρο TESS (από τα αρχικά στα αγγλικά της ονομασίας Δορυφόρος Επιθεώρησης Διαβατικών Εξωπλανητών) ανακάλυψαν τον πρώτο πλανήτη της αποστολής, που περιφέρεται γύρω από δύο άστρα. Καλλιτεχνική αναπαράσταση του συστήματος αυτού είναι αυτή η εικόνα. Ο πλανήτης, που ονομάστηκε TOI 1338b, είναι 6,9 φορές μεγαλύτερος από τη Γη, δηλαδή έχει μέγεθος μεταξύ του Ποσειδώνα και του Κρόνου και απέχει 1.300 έτη φωτός από τη Γη. Βρίσκεται στον νότιο αστερισμό του Οκρίβα, που είναι κατά το ήμισυ ορατός από την Ελλάδα.

Τα άστρα του συστήματος κινούνται στο ίδιο επίπεδο με τη Γη, με αποτέλεσμα κατά διαστήματα να προκαλείται έκλειψη του μεγαλύτερου άστρου, καθώς το μικρότερο μπαίνει ανάμεσα σε αυτό και τη Γη. Το μεγάλο άστρο έχει μάζα μεγαλύτερη κατά 10% από του Ηλιου, ενώ το μικρότερο έχει μόνο το ένα τρίτο της μάζας του και είναι λιγότερο λαμπρό και πιο κρύο. Οι διαβάσεις του εξωπλανήτη TOI 1338b μπροστά από το μεγάλο άστρο γίνονται κάθε 93 έως 95 μέρες, λόγω των μεταβολών στην τροχιά του, που προκαλεί η περιφορά των δύο άστρων του ενός γύρω από το άλλο. Το TESS μπορεί να δει μόνο τις διαβάσεις του πλανήτη μπροστά από το μεγάλο άστρο, επειδή οι διαβάσεις μπροστά από το μικρότερο μεταβάλλουν πολύ λίγο τη φωτεινότητα του συστήματος, ώστε να μπορέσουν να ανιχνευτούν. Οι επιστήμονες κατέληξαν πάντως ότι η τροχιά του TOI 1338b θα είναι σταθερή για τουλάχιστον τα επόμενα 10 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο η κλίση της τροχιάς του σε σχέση με το επίπεδο των άστρων του είναι τέτοια που οι διαβάσεις θα πάψουν να εκδηλώνονται από τον Νοέμβρη του 2023 και μετά και θα ξαναρχίσουν οχτώ χρόνια αργότερα.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org