Σάββατο 27 Φλεβάρη 2021 - Κυριακή 28 Φλεβάρη 2021
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 12
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: "ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ"
ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ COVID-19
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΕ
«Ευκαιρία» για ενισχυμένη στήριξη των ομίλων μέσα στην κρίση

Μια ανασκόπηση των μέτρων που παίρνονται σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, στο όνομα της αντιμετώπισης των συνεπειών από τον κορονοϊό

Associated Press

Στο Δεύτερο Κείμενο των Θέσεων της ΚΕ για το 21ο Συνέδριο του ΚΚΕ, στο κεφάλαιο για την κρίση στην ΕΕ και τη διαχείρισή της αναφέρουμε χαρακτηριστικά τα εξής:

«Η ΕΕ αποφάσισε, για πρώτη φορά, να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό για να στηρίξει σχέδια μεγάλης κρατικής παρέμβασης για την ανάκαμψη της καπιταλιστικής οικονομίας σε όλα τα κράτη - μέλη μέσω της συγκρότησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης.

Επίσης, αποφάσισε να αναστείλει την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας την περίοδο 2020 - 2021 και να διαθέσει όχι μόνο δάνεια αλλά και επιχορηγήσεις στα κράτη - μέλη. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ακολουθεί χαλαρή πολιτική και στηρίζει τους τραπεζικούς ομίλους με ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα "ποσοτικής χαλάρωσης".

Η αντοχή του σχετικού συμβιβασμού της Συνόδου Κορυφής θα δοκιμαστεί από την αυξανόμενη απόκλιση συμφερόντων των αστικών τάξεων των κρατών - μελών της ΕΕ.

Η απόφαση της ΕΕ να προχωρήσει, για πρώτη φορά, σε κοινό δανεισμό για να δώσει επιδοτήσεις σε κράτη - μέλη αποτελεί βήμα προς την κατεύθυνση εμβάθυνσης της ενοποίησης της ΕΕ. Η συμφωνία για τη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης εντάσσεται μέσα σε αυτό το πλαίσιο.

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για πορεία σε αντιδραστική κατεύθυνση. Κάθε βήμα που ενισχύει τη συνοχή της ιμπεριαλιστικής συμμαχίας της ΕΕ ενισχύει τον πραγματικό αντίπαλο των εργαζομένων, τη δικτατορία του κεφαλαίου. Εμβάθυνση της ενοποίησης της ΕΕ σημαίνει ενίσχυση των ενιαίων μηχανισμών για την εφαρμογή ενιαίων αντιδραστικών κατευθύνσεων σε βάρος των λαών.


Eurokinissi

Οι διαδικασίες που προβλέπονται για την έγκριση πληρωμών, τόσο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης όσο και στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ), ενισχύουν τους μηχανισμούς εποπτείας και πίεσης για την πλήρη συμμόρφωση των κρατών - μελών με τις κατευθύνσεις της ΕΕ.

Η εποπτεία για υπερχρεωμένα κράτη - μέλη, όπως η Ελλάδα, θα γίνει πολλαπλή. Δίπλα στο "ευρωπαϊκό εξάμηνο" θα προστεθεί ένας μηχανισμός διαρκούς αξιολόγησης του προγράμματος μεταρρυθμίσεων και δεσμεύσεων. Αυτός θα αποφασίζει αν θα αποδεσμεύονται ή θα παγώνουν τα κονδύλια των περιβόητων επιδοτήσεων».

* * *

Γίνεται φανερό, με βάση και τις εξελίξεις, ότι τα διάφορα «αναπτυξιακά ταμεία» και οι μηχανισμοί που στήθηκαν και εξακολουθούν να στήνονται για τη διαχείριση της νέας κρίσης, με καταλυτική την επίδραση της επιδημίας του κορονοϊού, υπερβαίνουν τη σημερινή συγκυρία και εστιάζουν στη θωράκιση των επιχειρηματικών ομίλων και της οικονομίας του κάθε κράτους - μέλους και συνολικά της ΕΕ.

Η πανδημία, δηλαδή, στο έδαφος της νέας συγχρονισμένης κρίσης, αξιοποιείται ως ευκαιρία από την ΕΕ και τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα για μια πρωτοφανή στα μεταπολεμικά χρόνια επιχείρηση στήριξης των μονοπωλιακών ομίλων και των επενδύσεών τους, σε συγκεκριμένους μάλιστα τομείς, που αποτελούν ταυτόχρονα πεδία εκδήλωσης των ανταγωνισμών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ας δούμε πιο συγκεκριμένα τους νέους μηχανισμούς και τα μέτρα στήριξης του κεφαλαίου που θεσμοθετούνται από την ΕΕ, στο όνομα της αντιμετώπισης των συνεπειών στην οικονομία από τα περιοριστικά μέτρα για τη διαχείριση της πανδημίας.

1. Ταμείο Ανάκαμψης. Προβλέπεται πακτωλός ύψους 750 δισ. ευρώ που ενεργοποιείται στο πλαίσιο του υπό διαμόρφωση πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021 - 2027. Τα προς διανομή κεφάλαια θα έχουν επίκεντρο τη χρηματοδότηση της «πράσινης ανάπτυξης», της ψηφιακής οικονομίας, της έρευνας και της τεχνολογίας, με ταυτόχρονη δέσμευση των κρατών - μελών στη «μεταρρυθμιστική ατζέντα» που υπαγορεύεται από τις ανάγκες του κεφαλαίου. Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί τον «4ο πυλώνα» στήριξης του ευρωπαϊκού κεφαλαίου.

2. Πρόγραμμα SURE: Στο τελευταίο 12μηνο, μεταξύ άλλων, έχει ξεκινήσει η λειτουργία του προγράμματος SURE, ύψους έως και 100 δισ. ευρώ. Με τη μορφή δανείων που χορηγούνται με ευνοϊκούς όρους από την ΕΕ στα κράτη - μέλη, σκοπεύει «να καλύψει το κόστος που συνδέεται απευθείας με τη δημιουργία ή την παράταση των εθνικών προγραμμάτων μερικής απασχόλησης», συμβάλλοντας στην «ανακύκλωση» της ανεργίας, στην απαλλαγή της εργοδοσίας από το μισθολογικό «κόστος», αλλά και στη διατήρηση της ζήτησης σε ένα ορισμένο επίπεδο για να διασφαλιστούν οι τζίροι των επιχειρηματικών ομίλων.

3. Αναβάθμιση ΕSM. Στο τέλος Γενάρη 2021 υπογράφηκε η συμφωνία για την τροποποίηση της ιδρυτικής Συνθήκης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) που εκκρεμούσε εδώ και χρόνια, ενώ απομένει η διαδικασία έγκρισης από τα εθνικά Κοινοβούλια. Μεταξύ άλλων ο αναβαθμισμένος ΕSM σχεδιάζεται να αναλάβει και το ρόλο «διασώστη» «ύστατης καταφυγής» για τράπεζες της Ευρωζώνης που θα βρεθούν αντιμέτωπες με κινδύνους κατάρρευσης, αφού βέβαια προηγουμένως θα έχουν εξαντληθεί τα άλλα διαθέσιμα μέσα (ανακεφαλαιοποιήσεις, «κουρέματα» κ.ά.).

Με τη νέα Συνθήκη, ο ESM θα μπορεί να χορηγεί δάνεια έως 68 δισ. ευρώ στο Ταμείο Εξυγίανσης Τραπεζών για να χρηματοδοτεί την «εξυγίανση» ή εκκαθάριση προβληματικών τραπεζών. Παράλληλα, ο ESM προβλέπεται να αναλάβει αναβαθμισμένο ρόλο στο σχεδιασμό και την παρακολούθηση των προγραμμάτων χρηματοοικονομικής βοήθειας σε κράτη - μέλη, με τα γνωστά «ανταλλάγματα» των μνημονίων διαρκείας για τους λαούς.

4. «Κόκκινα» δάνεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη δρομολόγηση σειράς από νέα αντιλαϊκά μέτρα με αναδιαρθρώσεις στα χρηματοπιστωτικά συστήματα των κρατών της ΕΕ με στόχο τη διαχείριση της μάζας με τα «κόκκινα» δάνεια. Οπως χαρακτηριστικά τονίζεται στη σχετική απόφαση (Δεκέμβρης 2020), «δεδομένου του αντίκτυπου του κορονοϊού στην οικονομία της ΕΕ, ο όγκος των μη εξυπηρετούμενων δανείων αναμένεται να αυξηθεί σε ολόκληρη την ΕΕ, αν και ο χρόνος εκδήλωσης και το μέγεθος αυτής της αύξησης εξακολουθούν να είναι αβέβαια».

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει το «πράσινο φως» για τη συγκρότηση «εθνικών εταιρειών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων», δηλαδή λεγόμενων bad banks («κακών τραπεζών») στις οποίες θα μεταβιβαστούν «κόκκινα» δάνεια και προβληματικά στοιχεία του ενεργητικού των τραπεζικών ομίλων.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να ελαφρύνει τις τράπεζες από τα «βαρίδια», προκειμένου βέβαια να τονωθεί η τραπεζική χρηματοδότηση προς τους επιχειρηματικούς ομίλους, ενώ ταυτόχρονα, με φόντο και τις διεργασίες για την Τραπεζική Ενωση, στρώνεται το χαλί για την επιτάχυνση των πλειστηριασμών για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια.

5. Νομισματική χαλάρωση. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εγκαινίασε τον Απρίλη του 2020 το πρόγραμμα έκτακτης χρηματοδότησης, πλάι βέβαια στα προγράμματα νομισματικής πολιτικής που ήδη εφαρμόζονταν για τη στήριξη των επιχειρηματικών ομίλων της Ευρωζώνης. Μετά από τρεις διαδοχικές αποφάσεις για τη διόγκωσή του το εν λόγω πρόγραμμα φτάνει σε 1,85 τρισ. ευρώ, από 750 δισ. όταν ξεκίνησε η εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος, τον Απρίλη του 2020.

Σήμερα αποκαλύπτεται ότι αντικείμενο συζήτησης αποτελεί και η ενσωμάτωση των «μη συμβατικών» μέτρων νομισματικής πολιτικής στη μόνιμη «εργαλειοθήκη» της ΕΚΤ. Ουσιαστικά πρόκειται για τη μονιμοποίηση των έκτακτων μέτρων νομισματικής χαλάρωσης που εφαρμόζει η ΕΚΤ, στη βάση του οποίου διοχετεύονται φτηνά κεφάλαια και ρευστότητα και προς τις ελληνικές τράπεζες και μέσω αυτών στους εγχώριους επιχειρηματικούς ομίλους.

Η εξειδίκευση του «πακέτου» στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η συνεχιζόμενη υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας αποτυπώνεται και στην εξέλιξη των μεγεθών του κρατικού προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία για το 12μηνο του 2020, το πρωτογενές αποτέλεσμα εμφανίζει έλλειμμα 18,2 δισ. ευρώ, ενώ το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού (μαζί με δαπάνες για τόκους) εκτοξεύει το έλλειμμα στα 22,8 δισ. ευρώ.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μέσω του οποίου διενεργούνται παρεμβάσεις στήριξης της εργοδοσίας, έφτασαν το 2020 στα 10,6 δισ. (από 5,6 δισ. το 2019), κυρίως λόγω των δαπανών για την «αποζημίωση ειδικού σκοπού» επιχειρήσεων, για την επιδότηση τόκων επιχειρηματικών δανείων, για το μέτρο της ενίσχυσης των επιχειρήσεων με τη μορφή της επιστρεπτέας προκαταβολής κ.ά.

Πρόκειται για μέτρα από τα οποία ωφελούνται οι μεγάλοι κυρίως επιχειρηματικοί όμιλοι, ενώ το όποιο μερίδιο καταλήγει σε βιοπαλαιστές ΕΒΕ δεν είναι ικανό να αντιστρέψει τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης και της πανδημίας, ούτε βέβαια να ελαφρύνει τα συσσωρευμένα βάρη για την πλειοψηφία των μικρών επιχειρηματιών.

Πλάι σε αυτά, η ρευστότητα που διοχετεύτηκε το 2020 σε ελληνικές επιχειρήσεις υπολογίζεται σε 12,2 δισ. ευρώ.

Σε ό,τι αφορά τα «κόκκινα» δάνεια, καθώς και τα χρέη ιδιωτών προς το κράτος, επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι οι βαριές επιπτώσεις δεν έχουν έρθει ακόμη στην επιφάνεια και αυτό λόγω των «διευκολύνσεων» που ισχύουν σήμερα, όπως είναι οι αναστολές πληρωμών, η διοχέτευση ρευστότητας και οι άλλες παρεμβάσεις στήριξης της εργοδοσίας.

Την ίδια ώρα, στην Ευρωζώνη, το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα θα εκτοξευθεί από 0,6% του ΑΕΠ το 2019 σε περίπου 8,8% το 2020, ενώ η μάζα με τα κρατικά χρέη από 85,9% του ΑΕΠ το 2019 εκτοξεύεται σε 101,7% το 2020 και 102,6% το 2022.


Ανδρέας ΣΑΚΑΡΕΛΟΣ

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
Δρομολογεί «κακές τράπεζες» με μπαράζ πλειστηριασμών(17/12/2020)
«Ψαλίδι» στις προσδοκίες ανάκαμψης με διαδοχικά πακέτα στο κεφάλαιο(5/11/2020)
Διαχειριστικά ζόρια και νέα αντιλαϊκά μέτρα στα «σκαριά»(17/6/2020)
Ανοίγουν κι άλλο οι «κρουνοί» για τις μεγάλες επιχειρήσεις(19/3/2020)
«Πεσκέσι» οι άνεργοι στους επιχειρηματικούς ομίλους(29/6/2013)
Κόντρες και όροι για το εύρος του «κουρέματος»(15/10/2011)

Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org