Σάββατο 27 Φλεβάρη 2021 - Κυριακή 28 Φλεβάρη 2021
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 31
ΔΙΕΘΝΗ
ΗΠΑ - ΙΡΑΝ
Πιέσεις για νέα διευρυμένα παζάρια

Σιγά σιγά αλλά μεθοδικά στήνεται το νέο σκηνικό για την επαναδιαπραγμάτευση της διεθνούς συμφωνίας του 2015 για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Οι πιέσεις που ασκούνται στην ιρανική πλευρά αναδεικνύουν ως σχεδόν ξεπερασμένη τη συμφωνία που εφαρμόστηκε μέχρις ότου ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε την άμεση, μονομερή αποχώρηση το Μάη του 2018, εφαρμόζοντας ασφυκτικές οικονομικές κυρώσεις με στόχο την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.

Ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε παρά τον οικονομικό στραγγαλισμό που υπέστη το Ιράν και την ακύρωση συμφωνιών με δυτικά μονοπώλια μετά την ευφορία που είχε δημιουργηθεί το καλοκαίρι του 2015. Σήμερα η ιρανική ηγεσία κάνει τον απολογισμό της και διαπιστώνει πως δεν αποδίδει τα αναμενόμενα η τακτική της υπομονής απέναντι στη Δύση. Τόσο σε ό,τι αφορά τις προκλητικές κυρώσεις και πιέσεις των ΗΠΑ, που παραμένουν, όσο και την αδυναμία της ΕΕ να επιβάλει την προώθηση των συμφερόντων της, ξέχωρα από αυτά των συμμάχων της. Ας μην ξεχνάμε το φιάσκο του μηχανισμού INSTEX που έφτιαξαν Γερμανοί, Γάλλοι και Βρετανοί για τη δήθεν παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων που αφορούσαν τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συναλλαγές του Ιράν.

Προς το παρόν η ιρανική πλευρά επιχειρεί να κερδίσει χρόνο μέχρι να φανούν περισσότερα «χαρτιά» στο τραπέζι του σκληρού πόκερ που στήνουν απέναντί της ΗΠΑ, ΕΕ και λιγότερο (για διαφορετικούς λόγους και για διαφορετικά συμφέροντα) Ρωσία και Κίνα.

Η επιλογή της ιρανικής ηγεσίας να προχωρήσει την Κυριακή 21 Φλεβάρη σε τρίμηνη συμφωνία με τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι, είναι ενδεικτική προθέσεων. Καθυστερεί και επιχειρεί την αποτροπή αιφνιδιαστικής όξυνσης με αφορμή την απόφασή της να περιορίσει τις επιθεωρήσεις ελεγκτών της ΙΑΕΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις από τις 23 Φλεβάρη. Αυτό γιατί στο πλαίσιο της τρίμηνης συμφωνίας με τον Γκρόσι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις (ακόμη και αυτές στις οποίες δεν θα έχουν πλέον πρόσβαση οι ελεγκτές της ΙΑΕΑ) θα βιντεοσκοπούνται. Το υλικό βιντεοσκόπησης θα είναι διαθέσιμο για έρευνα ώστε να ελεγχθούν τυχόν «ύποπτες» ή «επιλήψιμες» κινήσεις από τη μεριά του Ιράν.

Επιπλέον, η τρίμηνη συμφωνία Ιράν - ΙΑΕΑ φέρνει την ηγεσία της χώρας μια ανάσα πριν από τις προεδρικές εκλογές της 18ης Ιούνη. Εως τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι το παζάρι θα συνεχίζεται στο παρασκήνιο.

Οι ΗΠΑ, από τη μεριά τους, στις 18 Φλεβάρη ανακοίνωσαν πως θα αποδεχθούν το ρόλο μεσολάβησης της ΕΕ, η οποία είχε έτσι κι αλλιώς ρόλο «συντονιστή» στη συμφωνία του 2015. Ακύρωσαν τις ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και περιορισμούς σε Ιρανούς διπλωμάτες στον ΟΗΕ και στη Ν. Υόρκη που είχε επιβάλει ο Τραμπ αλλά συνεχίζουν τις απαιτήσεις από το Ιράν να επιστρέψει πρώτο στη συμφωνία του 2015, λες και εκείνο την είχε εγκαταλείψει... Επαναλαμβάνουν ότι η διαπραγμάτευση θα πρέπει να περιλάβει και «άλλα θέματα», όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα και τη γεωπολιτική περιφερειακή επιρροή και δράση... Η αμερικανική κυβέρνηση είναι ανοιχτή και σε «διεύρυνση» της ατζέντας των διαπραγματεύσεων, μιας που δέχεται έντονες πιέσεις από το Ισραήλ και μοναρχίες του Κόλπου να συμμετάσχει αυτήν τη φορά στο παζάρι.

Αναδιατάξεις στις ...συμμαχίες του Ισραήλ

Η τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Νετανιάχου και τον πρωθυπουργό, διάδοχο του θρόνου στο Μπαχρέιν, Σαλμάν μπιν Χαμάντ αλ Χαλίφα, την περασμένη Πέμπτη, ήταν χαρακτηριστική. Οι δυο τους (μετά τη συμφωνία εξομάλυνσης των μεταξύ τους σχέσεων, τον περασμένο Σεπτέμβρη, στο πλαίσιο των «συμφωνιών του Αβραάμ») συμφώνησαν ότι μια νέα διαπραγμάτευση για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να γίνει με εκπροσώπηση και συμμετοχή χωρών της περιοχής. Φαίνεται επίσης να συζήτησαν το ενδεχόμενο συγκρότησης μιας... τετραμερούς «αμυντικής συμμαχίας» με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, μολονότι η τελευταία δεν έχει συνάψει συμφωνία εξομάλυνσης σχέσεων όπως έχουν κάνει οι άλλες δύο μοναρχίες του Κόλπου.

Βέβαια, από την άλλη, οι Νετανιάχου και Χαλίφα δεν είπαν λέξη για το «μυστικό» πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ και τις πάνω από 80 πυρηνικές κεφαλές που λέγεται πως διαθέτει σε υπόγειες εγκαταστάσεις στην έρημο Νέγκεβ, κοντά στην πόλη Ντιμόνα. Ο διεθνής Τύπος έχει αρχίσει και βοά για τη νέα επέκταση των (υπόγειων και μη) εγκαταστάσεων κοντά στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών «Σιμόν Πέρες».

Το Ισραήλ, που θεωρείται μία από τις εννιά χώρες στον κόσμο που διαθέτουν πυρηνικό οπλοστάσιο (δίχως ούτε να το διαψεύδει ούτε να το επιβεβαιώνει), φυσικά και δεν ανησυχεί τους Ευρωατλαντικούς συμμάχους, ενώ έχει την ανοχή και της Ρωσίας.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org