Σάββατο 30 Νοέμβρη 2019 - Κυριακή 1 Δεκέμβρη 2019
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 35
ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Ανάγλυφο του κρατήρα «Ismenia Patera»
Ανάγλυφο του κρατήρα «Ismenia Patera»
Τοπογραφικό της περιοχής «Arabia Terra» του Αρη, με τον κρατήρα «Ismenia Patera» περίπου στο κέντρο. Με μπλε χρώμα αποδίδονται τα χαμηλότερα σημεία και κόκκινο τα ψηλότερα
Τοπογραφικό της περιοχής «Arabia Terra» του Αρη, με τον κρατήρα «Ismenia Patera» περίπου στο κέντρο. Με μπλε χρώμα αποδίδονται τα χαμηλότερα σημεία και κόκκινο τα ψηλότερα

Κρατήρας - αίνιγμα

Μια από τις πιο πιθανές τοποθεσίες για τη λήψη δειγμάτων εδάφους από τα ρόβερ της τριπλής αποστολής που συζητούν ESA και NASA είναι ο κρατήρας «Ismenia Patera», στην περιοχή «Arabia Terra» («Γη της Αραβίας»), εκεί που οι ομαλές περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου του Αρη συναντούν τις πιο άγριες και ορεινές περιοχές του νότιου. Patera είναι η λατινική ονομασία της ρηχής φιάλης, με την οποία οι αρχαίοι Ελληνες και στη συνέχεια οι Ρωμαίοι και άλλοι λαοί έκαναν σπονδές στους θεούς (έριχναν από ένα άλλο σκεύος κρασί, λάδι, γάλα ή νερό μέσα στη φιάλη και στη συνέχεια έχυναν μέρος του στο έδαφος πίνοντας το υπόλοιπο). Η φιάλη είχε συνήθως στο κέντρο από κάτω της ένα βαθούλωμα για να διευκολύνει το κράτημα και συχνά ήταν διακοσμημένη με σχέδια, έχοντας συνολικά όψη στην οποία μοιάζει ο υπό συζήτηση κρατήρας στον κόκκινο πλανήτη. Οσον αφορά το πρώτο μέρος του ονόματός του, ενδεχομένως αναφέρεται στον Ισμηνία, ηγέτη της Θήβας αμέσως μετά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, αλλά μπορεί να προέρχεται και από το γυναικείο όνομα Ισμήνια, που σημαίνει «μεγάλος θησαυρός» και συναντάται πιο πολύ στις ισπανόφωνες χώρες.

Ο κρατήρας «Ismenia Patera» έχει διάμετρο 75 χιλιομέτρων και εκείνο που τον κάνει να ξεχωρίζει είναι ότι δεν περιβάλλεται από συντρίμμια, όπως συνήθως συμβαίνει με κρατήρες που έχουν προκύψει από πρόσκρουση μετεωρίτη. Γι' αυτό, κάποιοι επιστήμονες πιθανολογούν ότι πρόκειται για καλντέρα υπερηφαιστείου, που μετά την τεράστια έκρηξή του, ο θάλαμος μάγματος που το τροφοδοτούσε κατέρρευσε. Είτε προήλθε από πρόσκρουση μικρού αστεροειδούς, είτε από υπερηφαίστειο, τα πολύπλοκα εσωτερικά χαρακτηριστικά του «Ismenia Patera» μπορεί να προκλήθηκαν από τον συνδυασμό ρωγμών που άφησε ο αρχικός σχηματισμός, ροών πάγου και ιζημάτων που ακολούθησαν και από συντρίμμια από δευτερεύουσες προσκρούσεις μικρών μετεωριτών μέσα στον κρατήρα.

Η αμφισβητούμενη θεωρία για το υπερηφαίστειο στηρίζεται στα ακανόνιστα χαρακτηριστικά και στο χαμηλό τοπογραφικό ανάγλυφο, χωρίς συντρίμμια στο χείλος του κρατήρα. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα πάρουν κάποιες απαντήσεις για την ύπαρξη θαλάμου μάγματος κάτω από το κοίλωμα, με τη βοήθεια σκαφών που είναι σε τροχιά γύρω από τον Αρη, αλλά και με τη βοήθεια των σεισμογραφικών μελετών της αποστολής «InSight» της NASA. Ομως η λήψη δειγμάτων από κατάλληλα σημεία του κρατήρα θα έδινε τις πιο πλήρεις και αδιαμφισβήτητες απαντήσεις.


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org