Παρασκευή 15 Νοέμβρη 2019
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 16
ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (ΤΕΤΡΑΣΕΛΙΔΟ)
ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ
Πρώτα «μίνι Σένγκεν» και μετά ΕΕ

«Δεν υπάρχουν νέες Γιουγκοσλαβίες αλλά μόνο καλύτερη και περισσότερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες», υποστήριξε ο Βούτσιτς σε δηλώσεις που έκανε στην Οχρίδα μαζί με τον Ζάεφ (στη μέση) και τον Ράμα (δεξιά)

AP

«Δεν υπάρχουν νέες Γιουγκοσλαβίες αλλά μόνο καλύτερη και περισσότερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες», υποστήριξε ο Βούτσιτς σε δηλώσεις που έκανε στην Οχρίδα μαζί με τον Ζάεφ (στη μέση) και τον Ράμα (δεξιά)
Σχέδιο δημιουργίας «μίνι Σένγκεν» (ζώνης μεγαλύτερης ελευθερίας κίνησης κεφαλαίων, εμπορευμάτων, αγαθών και πολιτών), με στόχο την προενταξιακή εναρμόνιση πολιτικών και το άνοιγμα νέων αγορών για ντόπια και ξένα μονοπώλια, προωθούν με ταχείς ρυθμούς οι ηγεσίες τουλάχιστον τριών χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, με τις προτροπές και ευλογίες ιμπεριαλιστικών χωρών της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Διόλου τυχαία, η πρωτοβουλία για «μίνι Σένγκεν» μεταξύ Σερβίας, Βόρειας Μακεδονίας και Αλβανίας προωθείται με φόντο την άρνηση ορισμένων από τις ισχυρότερες χώρες της ΕΕ (Γαλλία, Ολλανδία κ.ά.) να δώσουν «πράσινο φως» για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Παράλληλα, οι προσπάθειες αυτές καταβάλλονται σε ένα σύνθετο σκηνικό πολιτικοοικονομικής ρευστότητας σε σημαντικές χώρες της περιοχής, ενώ επίκειται το νέο μεγάλο παζάρι μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας για «συμφωνία ομαλοποίησης σχέσεων» και αμοιβαίας «αναγνώρισης», ώστε να προχωρήσουν (όπου καταστεί δυνατό) οι ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί «ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης». Δεν είναι μυστικό πως η «μίνι Σένγκεν» προωθείται στο φόντο του σφοδρού ανταγωνισμού δυτικών ιμπεριαλιστικών χωρών με ισχυρούς αντιπάλους που δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια στην περιοχή, όπως είναι η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία, αυξάνοντας τη γεωπολιτική και οικονομική επιρροή τους. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δυνάμεις που διαμέλισαν προ 30ετίας την πρώην Γιουγκοσλαβία, δημιουργώντας μικρές και πιο αδύναμες χώρες, πιέζουν για «συσπειρώσεις» και ενώσεις «χωρίς σύνορα», όχι βεβαίως για το καλό των λαών της περιοχής, αλλά για την αύξηση της κερδοφορίας του μεγάλου ντόπιου και ξένου κεφαλαίου...

Σύνθετο παζλ ρευστότητας

Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ζώνης «μίνι Σένγκεν» στα Δυτικά Βαλκάνια έγινε στις 10 Οκτώβρη στο Νόβι Σαντ της Σερβίας, με τη σύνοδο των ηγετών Σερβίας, Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας, σε μία περίοδο που είχε ήδη γίνει σαφές το «όχι» της ΕΕ για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων σε Τίρανα και Σκόπια. Οι τρεις ηγέτες αποφάσισαν τότε να βάλουν μπροστά το σχέδιο «ανοίγματος» των μεταξύ τους συνόρων μεταξύ 2020 - 2021, με την προοπτική να ενταχθούν σύντομα και οι άλλες τρεις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο. Το σχέδιο για «μίνι Σένγκεν» δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», αλλά τακτική που προέκυψε έπειτα από την άρνηση της ΕΕ να ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με Σκόπια και Τίρανα. Αυτό φαίνεται πως λειτούργησε ως επιπρόσθετος «καταλύτης» εξελίξεων, κυρίως προς τη μεριά της κυβέρνησης του Αλβανού πρωθυπουργού Εντι Ράμα, που έδειξε να πείθεται πως ήρθε η ώρα για «συμβιβασμούς» και περιφερειακή συνεργασία με το Βελιγράδι.

Η αλλαγή στη στάση του Αλβανού πρωθυπουργού δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητη. Μέχρι πρότινος συνήθιζε να προβάλλει διάφορα προσκόμματα και εμπόδια σε μία ευρύτερη «συνεργασία» στα Δυτικά Βαλκάνια, έχοντας ως προτεραιότητα από το Δεκέμβρη του 2018 την κατάργηση τελωνείων και συνόρων με το Κοσσυφοπέδιο και την εναρμόνιση επίσημων εγγράφων ώστε να αναβιώσει το πλάνο της λεγόμενης «Μεγάλης Αλβανίας», για τις ανάγκες της αλβανικής αστικής τάξης. Η αλλαγή τακτικής του Ράμα εκδηλώνεται επίσης σε μία περίοδο επιδείνωσης των σχέσεών του με τον πρώην πρωθυπουργό του Κοσσυφοπεδίου Ράμους Χαραντινάι, με επιστέγασμα τις κατηγορίες του τελευταίου στην εκπομπή «360 Grade TV» στον αλβανικό τηλεοπτικό σταθμό «Ora News» (17 Οκτώβρη) πως «την τελευταία στιγμή» εμπόδισε το σχέδιο του Ράμα και των ηγετών Κοσόβου και Σερβίας, Θάτσι και Βούτσιτς, για ανταλλαγή εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου. Μέσα από το σχέδιο αυτό οι τρεις ηγέτες φέρεται πως σκόπευαν να έχουν προσωπικά οικονομικά οφέλη ύψους 10 δισ. ευρώ από την αλλαγή του στάτους κβο στην εκμετάλλευση των μεγάλων ορυχείων Trepca, στο βορειοανατολικό Κοσσυφοπέδιο.

Οι καταγγελίες Χαραντινάι οδήγησαν σε μήνυση εναντίον του από τον Ράμα για συκοφαντία, ωστόσο εκδηλώνονται σε μία φάση παρατεταμένης πολιτικής ρευστότητας στο Κοσσυφοπέδιο, όπου ένα μήνα μετά τις εκλογές του Οκτώβρη τα ενδοαστικά παζάρια συνεχίζονται για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης, με πιθανό πρωθυπουργό τον αρχηγό της «Αυτοδιάθεσης» Αλμπιν Κούρτι. Εναν πολιτικό που, ας μην ξεχνάμε, επιδιώκει εδώ και μήνες να ιδρύσει παράρτημα της «Αυτοδιάθεσης» και στην Αλβανία, προκαλώντας ανοιχτά τον σοσιαλδημοκράτη Ράμα ως σύμβολο του κατεστημένου και της διαφθοράς... Είναι φανερό πως οι ενδοαστικές «ζυμώσεις» στο Κοσσυφοπέδιο αφορούν τον επόμενο μεγάλο γύρο διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε Βελιγράδι και Πρίστινα στις Βρυξέλλες, τον οποίο προωθούν - πότε σε συνεννόηση και πότε σε κόντρα μεταξύ τους - ΗΠΑ και ΕΕ, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την εντεινόμενη γεωπολιτική και οικονομική επιρροή ανταγωνιστών τους στα Δυτικά Βαλκάνια.

Σε αυτό το κάδρο περιφερειακών εξελίξεων θα πρέπει να επισημανθεί και η επίσης παρατεταμένη πολιτική ρευστότητα στη γειτονική Βοσνία - Ερζεγοβίνη, όπου αφενός επιτείνεται το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για νέα ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αφετέρου ο λαός υποφέρει από την 25ετή φτώχεια και ανέχεια που επιβάλλουν οι ιμπεριαλιστές ΕΕ και ΗΠΑ μετά τη Συνθήκη του Ντέιτον για τον τερματισμό των συγκρούσεων στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Είναι φανερό πως οι παραπάνω εξελίξεις «δένουν» με τις πιέσεις ΗΠΑ και ΕΕ σε Δυτικά Βαλκάνια για «μεταρρυθμίσεις», στο φόντο ευρύτερων ανταγωνισμών, και για «κλείσιμο εκκρεμοτήτων» στις διμερείς σχέσεις χωρών της περιοχής, όπως έγινε πέρυσι με τη Συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας για να ενταχθεί η δεύτερη στο ευρωατλαντικό πλαίσιο. Αλλωστε, μόλις πριν από λίγες βδομάδες (25 Οκτώβρη) η πρωθυπουργός της Σερβίας Αννα Μπράνμπιτς υπέγραψε στη Μόσχα συμφωνία για ένταξη στην Ευρασιατική Οικονομική Ενωση, αποκτώντας πρόσβαση στις αγορές 183 εκατομμυρίων ανθρώπων σε Ρωσία, Καζακστάν, Κιργιζία, Λευκορωσία και Αρμενία. Αυτά ενώ παζαρεύει αγορές όπλων από ρωσικά μονοπώλια της πολεμικής βιομηχανίας και φλερτάρει με το ΝΑΤΟ, ενισχύοντας τη συνεργασία με το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο στο πλαίσιο του λεγόμενου «Συνεταιρισμού για την Ειρήνη».

Από το Νόβι Σαντ στην Οχρίδα

Στο συγκεκριμένο πολυσύνθετο περιφερειακό περιβάλλον, αποφασίστηκε να δοθεί μεγαλύτερη ώθηση στο σχέδιο «μίνι Σένγκεν», το περασμένο Σαββατοκύριακο (9 και 10 Νοέμβρη), κατά τη συνάντηση των πρωθυπουργών Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ και Αλβανίας Εντι Ράμα με τον Πρόεδρο της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην Οχρίδα. Δεν ήταν μόνοι, καθώς στη συνάντηση παρέστησαν ο προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης, Ντένις Ζβίζντι, και η υπουργός Οικονομίας του Μαυροβουνίου, Ντράγκιτσα Σεκούλιτς, που αντιμετώπισε επιφυλακτικά την πρωτοβουλία για «μίνι Σένγκεν», θεωρώντας πως «θα ήταν σπατάλη ενέργειας, μια που το Μαυροβούνιο έχει ήδη ανοίξει τα σύνορα και κατάργησε όλα τα εμπόδια στο εμπόριο με τις γειτονικές χώρες». Αυτή της η δήλωση ωστόσο προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Σέρβου Προέδρου, που επισήμανε ότι το Μαυροβούνιο έχει ανοίξει τα σύνορά του «για όλους πλην της Σερβίας» και ότι οι καθυστερήσεις που εξακολουθούν στα μεθοριακά περάσματα των δύο χωρών «δεν ωφελούν κανέναν»... Επιπλέον, αισθητή ήταν από τη συνάντηση της Οχρίδας η απουσία του Κοσοβάρου ηγέτη Χασίμ Θάτσι, ο οποίος σε ανάρτηση στο Facebook δικαιολόγησε την απόφασή του λέγοντας ότι «προτεραιότητα» για την Πρίστινα «παραμένει η ένταξη στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ».

Παρά τις αντιδράσεις αυτές και έχοντας έκδηλη στήριξη από Βερολίνο, Βρυξέλλες, Παρίσι και Ουάσιγκτον, οι τρεις ηγέτες αποφάσισαν μεγαλύτερη ελευθερία στη μετακίνηση των πολιτών με τη σταδιακή χρήση αστυνομικής ταυτότητας αντί διαβατηρίου, από τον ερχόμενο Δεκέμβρη ή μέχρι το πρώτο πεντάμηνο του 2020, πριν από τη νέα Σύνοδο Κορυφής ΕΕ - Δυτικών Βαλκανίων, που θα γίνει στο Ζάγκρεμπ τον επόμενο Μάη. Επιπλέον αποφάσισαν:

  • Μεγαλύτερη ελευθερία στην κίνηση κεφαλαίων, υπηρεσιών και αγαθών.
  • Την υιοθέτηση κοινών κριτηρίων για τη διέλευση εμπορευμάτων και οχημάτων, την αναγνώριση κρατικών εγγράφων, τίτλων σπουδών και επαγγελματικών δικαιωμάτων, τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας στους μεθοριακούς σταθμούς και στα τελωνεία.
  • Την προώθηση νευραλγικών νομοθετικών μεταρρυθμίσεων σε νομολογία, φορολογία.
  • Κοινά ερευνητικά προγράμματα για τη συνεργασία πανεπιστημίων και την ανταλλαγή φοιτητών.
  • Σχέδια για νέες επενδύσεις και «αναπτυξιακά» έργα που θα ωφελήσουν ευρύτερα τα Δυτικά Βαλκάνια.
  • Συνοριακή συνεργασία στην καταπολέμηση «του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας».

Οι σχεδιασμοί αυτοί προωθούνται με γοργούς ρυθμούς, δείχνοντας τη σύγκλιση συμφερόντων και αναγκών ανάμεσα στις αστικές τάξεις χωρών της περιοχής, ως ένα ενδιάμεσο στάδιο πριν από τη διαπραγμάτευση ή την επίτευξη των στόχων για «ευρωατλαντική ολοκλήρωση». Η απόφαση των τριών ηγετών να προγραμματίσουν την επόμενη σύνοδο στις 21 Δεκέμβρη στο Δυρράχιο της Αλβανίας προδίδει σπουδή για επιτάχυνση των διαδικασιών υλοποίησης των σχεδίων για τη «μίνι Σένγκεν». Αν αυτό θα ευοδωθεί, μένει να φανεί. Σε συνθήκες σφοδρού ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, πάντως, δεν θα πρέπει να αποκλείονται καθυστερήσεις ή και αλλαγές σχεδίων.


Δ. Ο.


Κορυφή σελίδας
Ευρωεκλογές Ιούνη 2024
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ