Κυριακή 18 Νοέμβρη 2001
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 8
ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΟΙ ΛΑΟΙ
Μοιράζοντας την τράπουλα

Οι Ταλιμπάν τρέχουν να «φύγουν», αλλά ο πραγματικός πόλεμος, τόσο εντός του Αφγανιστάν όσο και εκτός, μόλις τώρα θα πρέπει να αρχίζει

οι νεκροί είχαν αφεθεί στους δρόμους της Καμπούλ

Associated Press

οι νεκροί είχαν αφεθεί στους δρόμους της Καμπούλ
Η προέλαση της Βόρειας Συμμαχίας, η αστραπιαία κατάληψη σχεδόν του 50% του εδάφους του Αφγανιστάν και βασικά η πτώση της Καμπούλ έχουν προκαλέσει κυρίως εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και εκτός της αμερικανικής επικράτειας, την εντύπωση ότι αυτός ο πόλεμος που εξαπολύθηκε κατά του Αφγανιστάν και η έναρξή του -επισήμως- στις 7 Οκτωβρίου με την έναρξη των βομβαρδισμών, οδεύει προς το τέλος του και μάλιστα νικηφόρα για τις δυνάμεις που τον εξαπέλυσαν. Τα αμερικανικά ΜΜΕ προχωρούν ένα βήμα ακόμη πιο πέρα, καλλιεργώντας τεχνηέντως την εντύπωση όχι μόνο ότι αυτός ο πόλεμος έχει τελειώσει, αλλά η αλλαγή της ισορροπίας των δυνάμεων εντός του Αφγανιστάν, θα βάλει τελεία στην έκρυθμη κατάσταση, την καταπίεση και τον εμφύλιο που κρατά πάνω από 20 χρόνια.

Ομως αυτή η καλλιεργούμενη άποψη απέχει παρασάγγας από την αλήθεια. Παραφράζοντας τον Γιόγκι Μπέρα, ο πόλεμος δεν τελειώνει μέχρι τη στιγμή που θα τελειώσει. Και οι δηλώσεις των Αμερικανών αξιωματούχων με πρώτες αυτές του αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι, αλλά και του υπουργού Αμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, είναι πολύ χαρακτηριστικές: Ακόμη και η σύλληψη ή η εξόντωση του Μπιν Λάντεν και της Αλ Κάιντα δε θα σημάνει «το τέλος του αόρατου πολέμου». Αυτό θα συνεχίζεται για χρόνια, μας διαβεβαιώνουν εν χορώ όλοι ανεξαιρέτως οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Τέλος πρώτης φάσης;

Αιχμάλωτοι Ταλιμπάν οδηγούνται στη φυλακή

Associated Press

Αιχμάλωτοι Ταλιμπάν οδηγούνται στη φυλακή
Αραγε έχει τελειώσει πράγματι κάτι; Πιθανώς η πρώτη φάση, ο πρώτος κύκλος του πολέμου έχει ολοκληρωθεί. Μια φάση που σημαίνει ότι οι Ταλιμπάν «έχουν μπει στο περιθώριο». Οταν η πόλη - «κλειδί» Μαζάρ ι Σαρίφ έπεσε στα χέρια των Μουτζαχεντίν της Βόρειας Συμμαχίας την προηγούμενη Παρασκευή, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, αλλά και οι σύμμαχοί τους, για πρώτη φορά εκδηλώθηκαν ανοιχτά και επισήμως υπέρ των μαχητών της Βόρειας Συμμαχίας, βλέποντας ότι ίσως είναι ο μοναδικός και πιο ενδεδειγμένος τρόπος, για να επιτύχουν τους στόχους τους, σχετικά σύντομα και με το μικρότερο κόστος από την πλευρά τους. Οταν οι Μουτζαχεντίν κατέλαβαν σχεδόν το 40% της χώρας, αλλά και την Καμπούλ, τα σχόλια ήταν μεν διθυραμβικά ως «προς την ήττα των Ταλιμπάν», ωστόσο ενείχαν το στοιχείο της ανησυχίας, ως προς τις προθέσεις της Βόρειας Συμμαχίας.

Οι ανησυχίες διογκώθηκαν όταν η Βόρεια Συμμαχία σχημάτισε προσωρινή κυβέρνηση, καταγγέλθηκε πολλαπλώς από τον ΟΗΕ και άλλες κυβερνήσεις για ωμότητες και βιαιοπραγίες, ενώ πια τα δυτικά ΜΜΕ, δε φείδονται να παρουσιάζουν τα έργα και τις ημέρες της Βόρειας Συμμαχίας. Αξίζει κανείς να μνημονεύσει το πρωτοσέλιδο των Νιου Γιορκ Τάιμς, με τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τις ωμές δολοφονίες που διέπραξαν κατά των Ταλιμπάν, οι μαχητές του Αμπντούλ Ρασίντ Ντόστουμ κατά την εισβολή και κατάληψης της Μαζάρ ι Σαρίφ. Και όμως ο Ντόστουμ, είναι ο άνθρωπος που έλαβε το «χρίσμα» από τους Δυτικούς, αφού η κατάληψη της Μαζάρ ι Σαρίφ έγινε με τη βοήθεια 20 Αμερικανών συμβούλων, ενώ είναι και η πόλη που επιλέγουν να πάνε και οι βρετανικές και γαλλικές ειδικές δυνάμεις.

Το ερωτηματικό των Ταλιμπάν

Μέχρι αυτή τη στιγμή, πλείστα ερωτήματα έχουν γεννηθεί με τις καταιγιστικές και βίαιες εξελίξεις και κυρίως με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, καθώς ουδείς εξ αυτών που εξαπέλυσε τον πόλεμο κατά του Αφγανιστάν δε φάνηκε έτοιμος να έχει την πρόταση της επόμενης μέρας, παρά τις προσπάθειες.

Το πρώτο, όμως, ερώτημα που προκύπτει, είναι εάν πράγματι οι Ταλιμπάν «υποχωρούν ατάκτως» σε ένδειξη πανικού ή απλά είναι ακόμη ένα στρατηγικό σχέδιο. Πιθανώς, η απάντηση ενέχει και τα δύο στοιχεία. Για τον Βρετανό στρατιωτικό αναλυτή Τζον Κίγκαν οι Ταλιμπάν κατέρρευσαν εξαιτίας της πολιτικής, θρησκευτικής και στρατιωτικής αδυναμίας του κινήματός τους. Από την άλλη πλευρά, όσο και ικανοί μαχητές είναι οι Ταλιμπάν, για την άνοδό τους στην εξουσία χρειάστηκαν την αμέριστη στήριξη, πολιτική και οικονομική των ίδιων των ΗΠΑ αλλά και άλλων χωρών, κυρίως του Πακιστάν, που τώρα έχουν στραφεί εναντίον τους. Πώς μπορεί κανείς να ξεχάσει τη διθυραμβική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, το 1996, όταν οι Ταλιμπάν είχαν κατατροπώσει τους αντιπάλους τους;

Από την άλλη πλευρά, η αναδίπλωση μπορεί να εμπεριέχει κάποιο στρατηγικό σχέδιο, αφού όπως τονίζει ο Κιμ Σενγκούπτα στο βρετανικό Ιντιπέντετ, «οι Ταλιμπάν ευελπιστούν ότι θα λάβουν ενισχύσεις τόσο μέσα από το Πακιστάν, όσο και από οργισμένους της φυλής των Παστούν, αλλά και άλλους μουσουλμάνους από όλο τον κόσμο». Σε αυτή τη λογική φαίνεται να κινείται και η ανάλυση του Στράφορντ, μία εταιρία στρατηγικών αναλύσεων, όπου υποστηρίζει ότι «η ξαφνική αυτή αλλαγή της στρατηγικής των Ταλιμπάν, ουσιαστικά θα μεταλλάξει το ρυθμό, αλλά και την τακτική του πολέμου στο Αφγανιστάν, καθώς και τη δομή του θεάτρου των επιχειρήσεων. Καθώς προετοιμάζεται η πολυεθνική δύναμη ειρηνευτικών στρατευμάτων να εισέλθει στη χώρα, θα πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει ανταρτοπόλεμο, που ενδέχεται όχι μόνο να κρατήσει χρόνια, αλλά να διαχυθεί και στις γειτονικές χώρες με απρόβλεπτες συνέπειες».

«Κρυμμένοι άσοι»

Αποτελεί, άραγε, επιβεβαίωση αυτής της ανάλυσης και πρόβλεψης το γεγονός, ότι μόλις την Παρασκευή, ο μουλάς Ομάρ, δέχτηκε να παραδώσει το Κανταχάρ και μάλιστα εντός 24 ωρών, σε δύο εκ των τοπικών ηγετών της φυλής των Παστούν, τον μουλά Νατζιμπουλάχ και το Χατζί Μπασέρ, που έφτασαν από το Πακιστάν, προκειμένου να διαπραγματευτούν με τους Ταλιμπάν για την αλλαγή των σκήπτρων της εξουσίας; Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ειδικότερα ο Ράμσφελντ, σύμφωνα με πληροφορίες, είχαν εξοργιστεί γι' αυτή την πρωτοβουλία των Παστούν, που ούτε τη γνώριζαν και πιθανώς ξεφεύγει από τον έλεγχό τους, ειδικά εάν αναλογιστεί κανείς τις καλές σχέσεις που οι εν λόγω ηγέτες διατηρούν με το Πακιστάν και τα συναισθήματα του Πακιστάν, που οργίστηκε και ένιωσε «προδομένο» απ' την αλλαγή πλεύσης των ΗΠΑ που στήριξαν και επέτρεψαν την προέλαση της Βόρειας Συμμαχίας.

Από την άλλη πλευρά, αποτελεί έκπληξη(;) μεγατόνων, ότι καμία από τις χώρες, που φέρονται να εμπλέκονται άμεσα, όπως το Ιράν, η Ινδία και η Ρωσία επισήμως δεν έχουν κάνει δηλώσεις ούτε σχόλια καν για την προέλαση της Βόρειας Συμμαχίας. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η Βόρεια Συμμαχία, συνίσταται από διάφορες φατρίες που ηγούνται από διάφορους πολέμαρχους, που κατά το δοκούν βρίσκονται υπό τη σκέπη κάποιας δύναμης. Δεν πουλιούνται ποτέ, ενοικιάζονται όμως πολύ συχνά. Ετσι, αποκτά εξαιρετικό ενδιαφέρον η επίσκεψη της ρωσικής αντιπροσωπείας -από μέλη του υπουργείου Αμυνας, Εξωτερικών και Εκτάκτων Αναγκών- στην Καμπούλ προκειμένου να συναντηθούν με τον «πρωθυπουργό» Μπουρχουαντίν Ραμπανί και τη «νόμιμη κυβέρνηση του Αφγανιστάν», τη στιγμή που ο ΟΗΕ τρέχει να προλάβει, ώστε να «σχηματίσει μία μεταβατική κυβέρνηση ευρείας αποδοχής», όπου θα συμμετάσχουν όλες οι φυλές του Αφγανιστάν.

Η τράπουλα έχει αρχίσει να μοιράζεται. Το παιχνίδι όμως μόλις αρχινά, ενώ δεν αποκλείεται να χωριστούν οι «παίκτες σε δύο ή και περισσότερα τραπέζια», όπως κάποτε είχε προβλέψει, ως άλλη «Πυθία», ο αμερικανός υπουργός Αμύνης.


Χριστίνα ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ


Κορυφή σελίδας

Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org