ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Κυριακή 9 Οχτώβρη 2016
Σελ. /32
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΡΟΔΟ
Το ψεύδος ως κοινός παρονομαστής

1. Ο καινούργιος δόλος του Τσίπρα είναι η διάδοση της ελπίδας σαν ένα νέο πολιτικό καθήκον μέσα στην πραγματικότητα. Ισως αυτό να γίνει και ο άξονας του συνεδρίου. Εδώ κλονίζεται η λογική: ποιο συνέδριο μπορεί να γίνει χωρίς ανθρώπους; Πάλι δεν καταλαβαίνουν πολλά, γι' αυτό το κόβουν και ράβουν την ελπίδα στα μέτρα τους ανερυθρίαστα.

2. Δεν οδηγήθηκαν τυχαία στον νέο τους δόλο. Μην έχοντας την τόλμη να ψηλαφίσουν την αλήθεια τους, όσο δυσάρεστη κι αν είναι, καταφεύγουν στα πολιτικά συνθήματα του τύπου «τώρα ελπίζουμε», μέσα σε αντιφάσεις και κακεντρέχειες, μέσα στη φρενίτιδα ενός κράτους που δεν έχει και πολλά να κάνει. Τους χαρίζω χωρίς δόλο μια κινέζικη συμβουλή: «Αν δεν ξέρεις πού θέλεις να πας, μπορεί να φτάσεις αλλού».

3. Προσκυνητής, αυτήν την ιδιότητα οφείλει να έχει όποιος επισκέπτεται το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Υπολογίζοντας με γνώμονα το ψεύδος, ο Τσίπρας επανέλαβε την επίσκεψή του στο χώρο και έβγαλε έναν δεκάρικο λόγο. Αλλη μια παρεκτροπή, της οποίας η αιτία είναι, όπως πάντα, πρόσκαιρη. Χωρίς να καταλαβαίνει πού πατά και πού βρίσκεται, ο Σύριζα έχει ανάγκη από τέτοιου είδους θεάματα. Παραφράζοντας τον Αγιο Αυγουστίνο, διαπιστώνουμε πως «η ηλιθιότητα δεν έχει καταγωγή και ως εκ τούτου ούτε αρχή, μέση και τέλος». Ο δήμαρχος Καισαριανής, προστάτης και λάτρης του Σκοπευτηρίου, με δυο κινήσεις για παιδαγωγικούς λόγους, έκανε τον Τσίπρα να νιώσει ότι μπήκε σε μια Ιστορία που δεν χώραγε. Ηταν ζήτημα χρόνου για τον πρωθυπουργό να δείξει τη φθορά του: τη Δευτέρα χτύπησε με δακρυγόνα τους διαδηλωτές συνταξιούχους.

4. Ολον αυτόν τον καιρό σχεδίαζα ένα κείμενο για τους καλλιτέχνες που προσπαθούν να βολευτούν κλείνοντας τα μάτια σε αυτό που συντελείται στη χώρα. Μελετώντας τη βιογραφία της Φρίντας Κάλο (σε μετάφραση Σίσσυς Παπαδάκη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Μελάνι»), έπεσα σ' ένα γράμμα της που τα ψάλλει στους σουρεαλιστές. Ετος 1939, Παρίσι: «Δεν μπορείς να φανταστείς τι άθλιοι τύποι είναι. Να ξερνάς! Παριστάνουν συνέχεια τους σούπερ διανοούμενους, αλλά είναι κάτι μίζερες υπάρξεις. Κάθονται με τις ώρες στα διάφορα καφέ και ζεσταίνουν τα πολύτιμα οπίσθιά τους. Παρλαπιπίζουν περί πολιτισμού, τέχνης και επανάστασης. Ζουν σαν παράσιτα με τα λεφτά των πάμπλουτων χορηγών, οι οποίοι τους θεωρούν καλλιτεχνικές ιδιοφυΐες. Αξιζε τον κόπο να έρθω εδώ, για να δω γιατί παρακμάζει η Ευρώπη. Ολα αυτά τα χαμένα κορμιά... Εξαιτίας τους έχουν τόση επιτυχία ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι».

5. Μήπως τελικά το μέλλον του Σύριζα είναι θεολογικής φύσεως, γιατί όχι ιδεολογία αλλά ούτε ιδεολόγημα δεν προκύπτει! Αυτό που παίζεται από τον Φίλη και την Ιερά Σύνοδο είναι τόσο εξόφθαλμα στημένο, που τα χάνεις. Σαν μικρό παιδί, ο υπουργός διαλέγει τραγουδάκια που αγάπησε και τα στέλνει στην Ιερά Σύνοδο. Με τη σειρά της εκείνη, αφού γελάσει με την ψυχή της, μακιγιάρεται σε εχθρός του Φίλη. Ποτέ άλλοτε δυο αντιμαχόμενες πλευρές δεν χτυπήθηκαν με βάση το ψεύδος. Αν επιθυμούσαν οι Συριζαίοι, θα έθεταν σε δημόσιο διάλογο μία και μόνη απαίτηση: Το χωρισμό της εκκλησίας από το κράτος. Ας αφήσουν και οι δύο πλευρές τους λεονταρισμούς, που τελικά δεν ενδιαφέρουν κανέναν.


Του
Γιώργου ΚΑΚΟΥΛΙΔΗ

ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ
«Ενα ποίημα για τον αγώνα μας και τη νίκη που έρχεται»

Ο Κόκκινος Στρατός σπάει την πολιορκία του Λένινγκραντ
Ο Κόκκινος Στρατός σπάει την πολιορκία του Λένινγκραντ
Από το Σεπτέμβρη του 1941 έως το Γενάρη του 1944, επί 900 μέρες οι ναζί πολιορκούν λυσσασμένα το Λένινγκραντ. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, ρίχνουν 107.000 βόμβες και 159.000 βαριά βλήματα. Στις μάχες και τους βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν 16.647 άνθρωποι, 38.702 τραυματίστηκαν, ενώ από την πείνα πέθαναν 641.803 κάτοικοι του Λένινγκραντ. Ομως η πόλη του Λένιν άντεξε και στις 27 Γενάρη του 1944, μετά από ισχυρή αντεπίθεση των σοβιετικών στρατευμάτων, η πολιορκία λύθηκε!

Ο Σοστακόβιτς την εποχή εκείνη, έως το Δεκέμβρη του 1941, γράφει την κολοσσιαία «Εβδομη Συμφωνία», επονομαζόμενη «του Λένινγκραντ». Η μουσική του φτάνει στο απόγειο και στρατεύεται για να υμνήσει την ηρωική αντίσταση του σοβιετικού λαού. «Η 7η Συμφωνία είναι ένα ποίημα για τον αγώνα μας και τη νίκη που έρχεται»...

«Ο καθένας από εμάς εκτελεί το στρατιωτικό του καθήκον»

Χαρακτηριστικά είναι όσα περιγράφει για το πώς έγραψε τη Συμφωνία, όπως καταγράφονται στο βιβλίο «Ντμίτρι Σοστακόβιτς για τον ίδιο και την εποχή του», που κυκλοφορεί από τη «Σύγχρονη Εποχή».

«Πριν από μια ώρα τελείωσα το δεύτερο μέρος του νέου μου συμφωνικού έργου. Αν όλα πάνε καλά και καταφέρω να γράψω το τρίτο και το τέταρτο μέρος, θα έχω κάνει την Εβδομη Συμφωνία μου. Γιατί σας τα λέω αυτά; Σας τα λέω για να μπορέσουν να μάθουν οι κάτοικοι του Λένινγκραντ που με ακούν τώρα ότι η ζωή στην πόλη μας εξακολουθεί να συνεχίζεται. Ο καθένας από μας εκτελεί το στρατιωτικό του καθήκον. Οι εργαζόμενοι στον τομέα του Πολιτισμού εκπληρώνουν το καθήκον τους με τιμή και ανιδιοτέλεια, όπως και όλοι οι Λενινγκραντινοί (...)

This content is subject to cop

Δούλευα γοργά και εντατικά. Ηθελα να συνθέσω ένα έργο για το σήμερα, για τη ζωή μας και τον ηρωικό λαό μας που μαχόταν και νικούσε τον εχθρό. Ενόσω δούλευα τη συμφωνία, σκεφτόμουν τη μεγαλοσύνη και τον ηρωισμό της χώρας μας, τα μεγάλα ιδανικά της ανθρωπότητας, τις πιο εξαίρετες ανθρώπινες ιδιότητες, σκεφτόμουν το όμορφο τοπίο της χώρας μας, τον ανθρωπισμό και την ομορφιά. Στο όνομα όλων αυτών που δίνουμε αυτόν τον σκληρό πόλεμο...».

«Για την ευτυχισμένη ζωή των ανθρώπων του λαού μας, τη σιγουριά που είχαν για τον εαυτό τους και την εμπιστοσύνη για το μέλλον τους, δηλαδή για τη ζωή εκείνη που πριν τον πόλεμο ζούσαν χιλιάδες Λενινγκραντινοί», μιλά σύμφωνα με τον δημιουργό και το πρώτο μέρος της Συμφωνίας που θα παρουσιαστεί την Κυριακή 16 Οκτώβρη στον Περισσό, όπου κεντρική θέση κατέχει ένα πένθιμο εμβατήριο με το οποίο οι Σοβιετικοί τιμούν τη μνήμη των ηρώων τους. «Μετά το ρέκβιεμ, έρχεται ένα άλλο επεισόδιο ακόμα πιο τραγικό. Τη μουσική του δεν μπορώ ούτε καν να την περιγράψω. Θα έλεγα ίσως πως περικλείνει τα δάκρυα μιας μητέρας, ή ακόμα, εκείνο το αίσθημα που σε κατέχει, όταν ο πόνος είναι τόσο μεγάλος που δεν σου έχουν απομείνει δάκρυα... Υστερα έρχεται η φωτεινή, λυρική κατακλείδα (...). Μόνο στο τέλος - τέλος αυτού του μέρους ακούγεται από κάπου μακριά το μουσικό θέμα του πολέμου, θυμίζοντάς μας τον αγώνα που έχουμε ακόμα μπροστά μας».

Η 7η Συμφωνία ηχεί με μεγάφωνα σε όλη την πολιορκημένη πόλη

Η 7η Συμφωνία ολοκληρώθηκε το Δεκέμβρη του 1941. Η επίσημη πρεμιέρα της δόθηκε στις 5 Μάρτη 1942, στο Κουίμπιτσεφ από την ορχήστρα του θεάτρου Μπολσόι. Μεταδόθηκε από όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς της ΕΣΣΔ, κάτι που γινόταν μόνο για τις σπουδαιότερες κυβερνητικές ανακοινώσεις. Στις 29 και 30 Μάρτη δόθηκε η συναυλία της στη Μόσχα.

Ταυτόχρονα, πάρθηκε η απόφαση να πραγματοποιηθεί συναυλία της 7ης Συμφωνίας και στην πολιορκημένη πόλη του Λένινγκραντ!

Η παρτιτούρα μεταφέρθηκε στην πόλη με μια βραδινή πτήση για τον ανεφοδιασμό της πόλης. Για να εμπλουτισθεί η σύνθεση της μοναδικής ορχήστρας που είχε απομείνει στην πόλη, της Ορχήστρας Ραδιοφωνίας, η Στρατιωτική Διοίκηση ανακάλεσε επαγγελματίες μουσικούς από το μέτωπο.

Η ημερομηνία της συναυλίας ορίστηκε για τις 9 Αυγούστου 1942, η ημερομηνία που είχαν προγραμματίσει οι ναζί να κυριεύσουν την πόλη. Παρά τις συνθήκες που επικρατούσαν, παγωνιά και πείνα, η αίθουσα της Φιλαρμονικής ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Προς γενική κατάπληξη, ο ήδη οικείος ήχος των κανονιοβολισμών κατασίγασε. Δεν αποκαλύφθηκε παρά αργότερα, ότι ο Διοικητής του μετώπου του Λένινγκραντ είχε διατάξει το πυροβολικό να αναγκάσει τα εχθρικά πυροβολεία να σιωπήσουν...

Αντί επιλόγου, με τα δικά του λόγια...

«Το καθήκον που τώρα μπαίνει εμπρός μας, είναι να δημιουργήσουμε μουσική για το παρόν, για τα σπουδαία γεγονότα που τώρα συμβαίνουν. Πρέπει να είναι έργα επίκαιρα, εύστοχα και σαγηνευτικά. Αλλά το να είναι ένα έργο επίκαιρο, δε σημαίνει ότι θα έχει και χαμηλότερη καλλιτεχνική αξία...

Σ' αυτή τη σύνθεση έβαλα πολλή από τη δύναμη και την ενεργητικότητά μου. Ποτέ ως τώρα δε δούλεψα με τέτοιο ενθουσιασμό. Υπάρχει ένα γνωστό ρητό που λέει: "Οταν μουγκρίζουν τα κανόνια, η μούσα σωπαίνει". Αυτό ισχύει για τα όπλα εκείνα που το μουγκρητό τους καταπνίγει τη ζωή, την ευτυχία και την κουλτούρα. Εμείς πολεμάμε για τη νίκη της λογικής πάνω στο σκοταδισμό, της δικαιοσύνης πάνω στη βαρβαρότητα. Δεν μπορεί να υπάρξει καθήκον πιο υψηλό και πιο ευγενικό απ' αυτό που μας εμψυχώνει ενάντια στην απαίσια δύναμη του ναζισμού.

Σήμερα έμαθα ότι η τελευταία συμφωνία μου τιμήθηκε με την υψηλότερη διάκριση, το βραβείο Στάλιν. Αυτό μου δίνει καινούρια δύναμη».

Το πρόγραμμα των διήμερων εκδηλώσεων

Το Σαββατοκύριακο 15 - 16 Οκτώβρη το διήμερο της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ

Οι εκδηλώσεις με τίτλο «Συνθέτης της μεγάλης εποχής του» ξεκινούν στις 18.00. Θα πραγματοποιηθούν στην Αίθουσα Συνεδρίων της ΚΕ του ΚΚΕ, στον Περισσό, με ελεύθερη είσοδο.

Σάββατο 15 Οκτώβρη

  • Βίντεο για τη ζωή του Σοστακόβιτς.
  • Θα μιλήσει η Βαγγελιώ Πλατανιά, μέλος της Επιτροπής Περιοχής της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ και του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ.

Θα παρουσιαστούν:

  • Το Κουαρτέτο Νο. 8, σε Ντο ελάσσονα, op 111, από το Κουαρτέτο Εγχόρδων του Δημοτικού Ωδείου Πατρών.
  • Μουσική που έγραψε για κινηματογραφικές ταινίες. Θα ερμηνεύσουν λυρικοί τραγουδιστές. Στο πιάνο ο Φρίξος Μόρτζος.

Κυριακή 16 Οκτώβρη

  • Θα μιλήσει ο Λουκάς Αναστασόπουλος, μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ και του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ.

Θα παρουσιαστούν:

  • Το πρώτο μέρος από την 7η Συμφωνία, σε Ντο μείζονα, op 60, (η επονομαζόμενη «Συμφωνία του Λένινγκραντ»). Μεταγραφή σε πιάνο για τέσσερα χέρια Levon Atomyan. Ερμηνεύουν: Παρή Παπαδοπούλου και Κριστίν Τοκατλιάν.
  • Η 5η Συμφωνία, σε Ρε ελάσσονα, op 47. Ερμηνεύει η Παιδική - Νεανική Συμφωνική Ορχήστρα, υπό τη διεύθυνση της Νίνας Πατρικίδου.



Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org