ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 8 Σεπτέμβρη 2018 - Κυριακή 9 Σεπτέμβρη 2018
Σελ. /40
ΔΙΕΘΝΗ
ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ
Σταθερά στο στόχαστρο ΕΕ - ΝΑΤΟ

Ο Πρόεδρος της Σερβίας με την επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ στις Βρυξέλλες
Ο Πρόεδρος της Σερβίας με την επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ στις Βρυξέλλες
Με κάθε τρόπο και μέσο προωθούνται οι επικίνδυνοι σχεδιασμοί του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια για τη λεγόμενη «ευρωατλαντική ολοκλήρωση», σε μια επιταχυνόμενη προσπάθεια να περιοριστεί η γεωπολιτική επιρροή της Ρωσίας και άλλων ανταγωνιστών στην περιοχή και ενώ υπάρχουν συνεχείς αναδιατάξεις στις ιμπεριαλιστικές λυκοσυμμαχίες. Πράγμα που προδίδουν οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, της Ανατολικής Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής, αλλά και οι δυσκολίες στις σχέσεις Τουρκίας - ΗΠΑ, την ίδια ώρα που διευρύνεται η συνεργασία με τη Ρωσία και το Ιράν.

Στα Σκόπια παρατηρείται τις τελευταίες μέρες μία αυξημένη παρουσία ΝΑΤΟικών και Δυτικών υψηλόβαθμων αξιωματούχων, με στόχο την έγκριση της συμφωνίας των Πρεσπών ανάμεσα σε ΠΓΔΜ και Ελλάδα, στο δημοψήφισμα της 30ής Σεπτέμβρη. Στις Βρυξέλλες ξεκίνησε την Παρασκευή ένας νέος, πλην άκαρπος γύρος επαφών ανάμεσα στους ηγέτες Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου με την επικεφαλής της ΕΕ για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική, Φεντερίκα Μογκερίνι. Μολονότι δεν υπήρξε απτό αποτέλεσμα λόγω άρνησης του Σέρβου Προέδρου να συμμετάσχει σε τριμερή συνάντηση με τον Θάτσι και την Μογκερίνι, στο παρασκήνιο φαίνεται πως προωθούνται πυρετωδώς τα παζάρια Σέρβων και Κοσσοβάρων Αλβανών για «συμβιβαστική λύση» ή και ανταλλαγές εδαφών ή «διορθώσεις συνόρων». Χρησιμοποιούνται δηλαδή όλα τα μέσα, ώστε να ευδοκιμήσουν τα σχέδια Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου για ένταξη σε ΕΕ ή και ΝΑΤΟ, προκειμένου οι αστικές τάξεις να θωρακίσουν τα συμφέροντά τους.

Το ασταμάτητο πηγαινέλα στα Σκόπια...

Σε αυτό το πλαίσιο σχεδιασμών και αύξησης των πιέσεων, είχαμε τις επισκέψεις των ξένων αξιωματούχων στα Σκόπια. Μόνο από τα μέσα αυτής της βδομάδας μετέβησαν εκεί ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Ζαν Ασελμπορν, ο Αυστριακός καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς και η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ, που μεταβαίνει αυτό το Σάββατο, 8 Σεπτέμβρη.

Ολοι τους καλούν το εκλογικό σώμα της ΠΓΔΜ να προσέλθει στις κάλπες για να συμμετάσχει στο δημοψήφισμα. Κανείς δεν λέει ευθέως στους ψηφοφόρους τι να ψηφίσουν. Εξαπολύουν όμως απειλές, «προειδοποιήσεις» και «νουθεσίες» προς την αστική τάξη της χώρας, καθώς επισημαίνουν πως εάν τυχόν επικρατήσει το «ΟΧΙ», τότε θα ακυρωθούν ταυτόχρονα και τα σχέδια για ένταξη της χώρας σε ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Ο Λουξεμβούργιος υπουργός Εξωτερικών Ζ. Ασελμπορν για παράδειγμα τόνισε στην κυβέρνηση Ζάεφ ότι η επιτυχία του δημοψηφίσματος «θα εξασφαλίσει την ολοκλήρωση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ», αφού το αποτέλεσμα «δεν θα κρίνει μόνο το μέλλον της Μακεδονίας αλλά και της περιοχής».

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ ήταν ακόμη πιο ξεκάθαρος: «Δεν υπάρχει άλλος δρόμος προς το ΝΑΤΟ. Ορισμένοι πιστεύουν ότι αν πουν "όχι" στη συμφωνία για το όνομα, θα μπορούν να πουν "ναι" στο ΝΑΤΟ. Αυτό δεν ισχύει. "Ναι" στη συμφωνία σημαίνει "ναι" στην ένταξη στο ΝΑΤΟ. "Οχι" στη συμφωνία σημαίνει "όχι" στην ένταξη στο ΝΑΤΟ». Και πρόσθεσε με νόημα: «Εμείς είμαστε έτοιμοι, 29 Σύμμαχοι, μαζί και η Ελλάδα. Οι ενταξιακές συνομιλίες ξεκίνησαν, όμως δεν θα ολοκληρωθούν αν δεν επικυρωθεί η συμφωνία».

Στον ίδιο τόνο και ύφος κινήθηκε την Παρασκευή και ο Αυστριακός καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς, που μετά από τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ, τόνισε: «Η διευθέτηση του ζητήματος για την ονομασία είναι μία μεγάλη ευκαιρία για τη δυναμική της Μακεδονίας και όλης της περιοχής. Καλωσορίζω το συμβιβασμό και καλώ τους πολίτες να συμμετάσχουν στο επικείμενο δημοψήφισμα και να ψηφίσουν "για" τη συμφωνία και "για" την ευρωπαϊκή προοπτική της Μακεδονίας... Η ψήφος στο δημοψήφισμα είναι ατομική απόφαση και δεν πρόκειται εγώ να αποφασίσω για κάποιον άλλον, αλλά ως φίλος της Μακεδονίας και ενεργό μέλος της ΕΕ πιστεύουμε ότι θα ήταν πολύ θετικό εάν υπήρχε μεγάλη συμμετοχή και ένα θετικό αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα... Η ΕΕ δεν θα ήταν ολοκληρωμένη δίχως τη Μακεδονία και τις άλλες χώρες της περιοχής».

Ανάλογο κήρυγμα για το «καλό» των Σκοπίων και την «ευρωπαϊκή τους προοπτική» αναμενόταν το Σάββατο και από την Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ...

«Εμπλοκή» στα παζάρια στις Βρυξέλλες

Το ίδιο διάστημα, κλιμακώνονται οι πιέσεις σε Σέρβους και Κοσσοβάρους Αλβανούς για την εξεύρεση μίας «τελικής λύσης» που θα ομαλοποιεί τις μεταξύ τους σχέσεις, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξή τους στην ΕΕ.

Την Παρασκευή το πρωί επιχειρήθηκε ένας νέος γύρος διαπραγμάτευσης με ξεχωριστές συναντήσεις ανάμεσα στην επικεφαλής της ΕΕ για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική Φεντερίκα Μογκερίνι και τους Προέδρους της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς και Κοσσυφοπεδίου Χασίμ Θάτσι. Στο τραπέζι, κατά τις πληροφορίες ειδησεογραφικών πρακτορείων, ακροθιγώς έπεσαν σχέδια για την εξεύρεση ενός «συμβιβασμού», δίχως να αποκλείονται πιθανές «ανταλλαγές» εδαφών ή «διορθώσεις» συνόρων, παρά τις γνωστές διαφωνίες ανάμεσα σε ΗΠΑ, που δεν λένε πλέον «όχι» σε αλλαγές στους χάρτες της περιοχής, και σε ορισμένες από τις ισχυρότερες χώρες της ΕΕ (π.χ. Γερμανία), που ανησυχούν πως έτσι θα (ξανα)ανοίξει το «Κουτί της Πανδώρας» στα Βαλκάνια για αλλαγές συνόρων και σε άλλες χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας στις οποίες έχουν μεγαλύτερη επιρροή π.χ. Βοσνία.

Ωστόσο, οι ξεχωριστές συναντήσεις της Μογκερίνι με Βούτσιτς και Θάτσι δεν οδήγησαν και σε μία τριμερή, εξαιτίας της έντονης αντίδρασης του Σέρβου Προέδρου στη διαφαινόμενη άρνηση των αρχών του Κοσσυφοπεδίου να μην του επιτρέψουν αυτό το Σαββατοκύριακο την επίσκεψη στις σερβικές περιοχές στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο (που τυπικά εξακολουθεί να είναι επαρχία της Σερβίας) και ειδικά στη λίμνη Γκαζίβοντα. Η λίμνη Γκαζίβοντα δεν βρίσκεται μόνο σε όμορφη, καταπράσινη περιοχή, αλλά είναι ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την υδροδότηση και ηλεκτροδότηση των Σέρβων του βορείου Κοσσυφοπεδίου, λόγω του εκεί υδροηλεκτρικού φράγματος και σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 35 MW. Η επιθυμία του Βούτσιτς να μεταβεί για να εκφωνήσει (όπως είχε προαναγγείλει) τη «σημαντικότερη ομιλία της ζωής του» στη συγκεκριμένη περιοχή, αντί στην Κοσόβσκα Μιτρόβιτσα, όπου πάνε συνήθως οι Σέρβοι ηγέτες, φαίνεται πως εμπλέκεται σε γενικότερους σχεδιασμούς της σερβικής (και όχι μόνο...) ηγεσίας για «ανταλλαγές εδαφών ή διορθώσεις συνόρων». Αυτό ενδεχομένως εξηγεί τις αντιδράσεις των Κοσσοβάρων Αλβανών και την άρνηση του προέδρου της Βουλής τους, Κάντρι Βέσελι, να δεχτεί μεσοβδόμαδα την είσοδο στο προτεκτοράτο του Σέρβου αξιωματούχου που είναι επικεφαλής του Γραφείου για το Κοσσυφοπέδιο, Μάρκο Τζούριτς, εκτοξεύοντας παράλληλα έμμεσες απειλές κατά της σερβικής ηγεσίας.

Το βαρύ κλίμα από τη μεριά του Βελιγραδίου φαίνεται πως συμπλήρωσε η εντολή που έδωσε νωρίτερα την Παρασκευή ο Σέρβος Πρόεδρος στην κυβέρνησή του, στο στρατό, στην αστυνομία και τις μυστικές υπηρεσίες να διακόψουν «κάθε επαφή» με Κοσσοβάρους Αλβανούς και εκπροσώπους «της διεθνούς κοινότητας» στο Κοσσυφοπέδιο (κατοχικών δυνάμεων), μεταξύ των οποίων η ΝΑΤΟική δύναμη ΚFOR, η αποστολή του ΟΗΕ UNMIK και η αποστολή της ΕΕ, EULEX.

Η Μογκερίνι πάντως, μετά τη ματαίωση της τριμερούς συνάντησης με τους Βούτσιτς και Θάτσι, παραδέχτηκε ότι «παρά τις δυσκολίες που παραμένουν θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις και τους επόμενους μήνες». Εξέφρασε μάλιστα την ελπίδα πως οι δύο ηγέτες θα καταλήξουν σε μία «νομικώς δεσμευτική συμφωνία για την ομαλοποίηση των μεταξύ τους σχέσεων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου». Η ίδια ανήγγειλε ως πιθανή μία νέα προσπάθεια για τριμερή συνάντηση πριν το τέλος του μήνα, τονίζοντας ότι η ίδια θα προεδρεύσει και πάλι...

Διαβουλεύσεις σε Ν. Υόρκη, Πεκίνο...

Σε κάθε περίπτωση, ο νέος γύρος διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες αναμένεται να διαρκέσει σε βάθος χρόνου, καθώς τα παζάρια δεν θα περιοριστούν μόνο στην έδρα της ΕΕ. Αναμένεται να μεταφερθούν τις επόμενες λίγες βδομάδες και στην έδρα του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη, στο περιθώριο των διμερών και πολυμερών συναντήσεων μεταξύ υψηλόβαθμων αξιωματούχων που θα συμμετάσχουν στη Γενική Συνέλευση του διεθνούς Οργανισμού.

Οι διαβουλεύσεις για την τύχη των σχέσεων Σερβίας - Κοσσυφοπεδίου θα μεταφερθούν τις επόμενες μέρες ακόμη και στο Πεκίνο, όπου ο Σέρβος Πρόεδρος Αλ. Βούτσιτς θα μεταβεί για να συμμετάσχει σε φόρουμ, πραγματοποιώντας σειρά επαφών με σημαντικούς Κινέζους αξιωματούχους, τη στήριξη των οποίων θέλει σε περίπτωση που θα πρέπει να αναζητήσει τρόπους αποτροπής της ένταξης του Κοσσυφοπεδίου στον ΟΗΕ, εάν καταλήξει σε μία μη ικανοποιητική για τη χώρα του συμφωνία.

Βεβαίως, μέσα σε αυτό το κλίμα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την επίσκεψη που θα πραγματοποιήσει τις επόμενες μέρες σε Σαράγεβο και Μπάνια Λούκα ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, αλλά και την επίσκεψη που σχεδιάζεται να πραγματοποιήσει στο Βελιγράδι (για τέταρτη φορά μέσα στα τελευταία 17 χρόνια) ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Η επίσκεψη σχεδιάζεται να γίνει πιθανώς τον ερχόμενο Οκτώβρη ή Νοέμβρη για την προώθηση των ρωσικών σχεδιασμών που θέλουν να ανακόψουν την «ευρωατλαντική ολοκλήρωση».

Γεγονός είναι πάντως πως η όξυνση του ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, στον οποίο είναι μπλεγμένη και η Ελλάδα με ευθύνη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, που εμφανίζεται ως σημαιοφόρος των αμερικανοΝΑΤΟικών και ευρωενωσιακών σχεδίων, πολλαπλασιάζει τους κινδύνους για γενικευμένη «ανάφλεξη». Οι εξελίξεις στη «γειτονιά» μας απαιτούν μεγαλύτερη επαγρύπνηση από τους λαούς.


Δ. ΟΡΦ.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org