ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Παρασκευή 8 Νοέμβρη 2019
Σελ. /24
ΔΙΕΘΝΗ
ΓΑΛΛΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ
«Εγκεφαλικά νεκρό» το ΝΑΤΟ

Σε συνέντευξή του στον «Economist» επικρίνει επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ δέχεται αντιδράσεις

Ο Μακρόν σκεπτικός, στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που έδωσε την Τετάρτη απ' το Πεκίνο
Ο Μακρόν σκεπτικός, στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που έδωσε την Τετάρτη απ' το Πεκίνο
«Αυτό που σήμερα βιώνουμε είναι ο εγκεφαλικός θάνατος του ΝΑΤΟ», εκτίμησε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, που μιλώντας στον «Economist», σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «ο μεγάλος μας σύμμαχος» αλλά «κοιτάζουν αλλού», προς «την Κίνα» και ότι πλέον η Ουάσιγκτον δεν συμμερίζεται «την ιδέα του ευρωπαϊκού σχεδίου». Αναδεικνύοντας σοβαρές αντιθέσεις που βαθαίνουν στο εσωτερικό της βορειοατλαντικής λυκοσυμμαχίας, ο Μακρόν τόνισε ότι πρέπει «τώρα να αποσαφηνιστεί ποιοι είναι οι στρατηγικοί στόχοι του ΝΑΤΟ», επαναλαμβάνοντας τις γνωστές επισημάνσεις του (όπως και των Γερμανών και άλλων Ευρωπαίων) για την «ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας».

Ενα μήνα πριν από την προσεχή Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ (3-4 Δεκέμβρη, Λονδίνο), ο Γάλλος ηγέτης επέκρινε χειρισμούς της λυκοσυμμαχίας και χωριστά ορισμένων μελών της στο θέμα της Συρίας, αναφέροντας: «Δεν υπάρχει κανείς συντονισμός με τους εταίρους του ΝΑΤΟ στη στρατηγική απόφαση των ΗΠΑ (στη Συρία) και είμαστε μάρτυρες μίας επίθεσης από έναν άλλο εταίρο του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, σε μία ζώνη όπου διακυβεύονται τα συμφέροντά μας, χωρίς συντονισμό. Αυτό που συνέβη αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για το ΝΑΤΟ». Χαρακτήρισε «παράδοξο» το ότι ενώ «έχουμε δεσμευτεί να πολεμήσουμε κατά του "Ισλαμικού Κράτους"», τόσο η αμερικανική απόφαση για απόσυρση στρατευμάτων όσο και η τουρκική επιχείρηση στη Βόρεια Συρία «θυσιάζουν τους επί του πεδίου εταίρους μας που πολέμησαν κατά του "Ισλαμικού Κράτους", τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις».

Μάλιστα, ο Μακρόν ουσιαστικά αμφισβήτησε την ισχύ και την αξία του «άρθρου 5» της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, που προβλέπει στρατιωτική συνδρομή σε ένα μέλος της Συμμαχίας από τα υπόλοιπα, αν αυτό δεχτεί επίθεση. «Εάν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ αποφασίσει να απαντήσει στην Τουρκία, θα την συνδράμουμε; Αυτό είναι μία πραγματική ερώτηση», αναρωτήθηκε και εστιάζοντας συνολικά στους όρους συνεργασίας των μελών του ΝΑΤΟ, πρόσθεσε: «Ο Πρόεδρος Τραμπ, στον οποίο τρέφω μεγάλο σεβασμό, θέτει το θέμα του ΝΑΤΟ ως ένα "εμπορικό σχέδιο". Κατά τη γνώμη του, πρόκειται για ένα σχέδιο όπου οι ΗΠΑ διασφαλίζουν ένα είδος γεωπολιτικής ομπρέλας, αλλά, σε αντάλλαγμα, θα πρέπει να έχουν εμπορική αποκλειστικότητα, να υπάρχει ένα κίνητρο για να αγοράσουμε από τις ΗΠΑ. Η Γαλλία (όμως) δεν έχει υπογράψει γι' αυτό».

Σε αυτήν τη βάση, ο Μακρόν ξεχώρισε πάλι την ανάγκη να ενισχυθεί η «Ευρώπη της Αμυνας, μία Ευρώπη που πρέπει να αποκτήσει μία στρατηγική και λειτουργική αυτονομία σε στρατιωτικό επίπεδο» και την ίδια στιγμή να ξεκινήσει «ένας στρατηγικός διάλογος, χωρίς καθόλου αφέλειες, και που θα πάρει χρόνο, με τη Ρωσία». Ακόμα, ο Γάλλος ηγέτης ανέφερε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα «στο χείλος του γκρεμού», επειδή μεταξύ άλλων «ξέχασε ότι αποτελεί κοινότητα και σταδιακά θεωρεί τον εαυτό της αγορά». Με δεδομένη τη γοργή ισχυροποίηση της Κίνας και τον «κίνδυνο διπολισμού» που «περιθωριοποιεί σαφώς την Ευρώπη», ο Μακρόν υποστήριξε ότι «αν δεν έχουμε ένα ξυπνητήρι για τη συνειδητοποίηση αυτής της κατάστασης και δεν υπάρξει μία απόφαση για την αντιμετώπισή της, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος, μακροπρόθεσμα, να εξαφανιστούμε γεωπολιτικά ή, σε κάθε περίπτωση, να μην είμαστε πλέον κύριοι της τύχης μας».

Ενδιαφέρον είχε και η επιμονή του για μια επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης Ευρώπης - Ρωσίας, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι μακροπρόθεσμα το σχέδιο της Ρωσίας «δεν μπορεί να μην είναι μία σύμπραξη με την Ευρώπη», ότι η Μόσχα θα δυσκολευτεί «να ανασυγκροτηθεί σε δύναμη, μόνη της». Ακόμα, θίγοντας το «μοντέλο» της ρωσο-κινεζικής συνεργασίας, ανέφερε ότι σε αυτό «δεν θα υπάρχει ισορροπία» και ότι επειδή η στρατηγική του (Ρώσου Προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν) δεν είναι «να μετατραπεί σε βασάλο (σ.σ. ευνοούμενος υποτελής) της Κίνας», άρα «τι επιλογές του μένουν; Η επαναφορά μίας πολιτικής ισορροπίας με την Ευρώπη...».

Αντιδράσεις

Στη συνέντευξη Μακρόν αντέδρασε η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ, που είπε - στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον γγ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ - ότι το ΝΑΤΟ «αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας» της Γερμανίας. Σύμφωνα με την «Ντόιτσε Βέλε», είπε ότι το ΝΑΤΟ απέχει πολύ από μια κατάσταση που απαιτεί «μηχανική υποστήριξη», ότι δεν συμφωνεί με τα «καυστικά σχόλια» του Γάλλου Προέδρου και ότι «μια τόσο σαρωτική επίθεση δεν είναι απαραίτητη».

Επίσης, απαντώντας σε ερώτημα για τη συνέντευξη Μακρόν, οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Γερμανίας (σε κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν χτες από το Βερολίνο) συμφώνησαν πως παραμένει «κρίσιμος» και «στρατηγικός» ο ρόλος του Βορειοατλαντικού Σύμφωνου. Ειδικότερα ο Χάικο Μάας είπε πως το ΝΑΤΟ δεν είναι «εγκεφαλικά νεκρό» και υποστήριξε ότι είναι σημαντικός ο ρόλος του για την «ασφάλεια της Γερμανίας και της Ευρώπης» αλλά και για τη διαχείριση «σημαντικών προκλήσεων που έχουν εντεινόμενα διεθνή χαρακτήρα». Ο Αμερικανός Μάικ Πομπέο είπε ότι το ΝΑΤΟ παραμένει «μία από τις πιο κρίσιμες στρατηγικές συμμαχίες που έχει καταγραφεί στην Ιστορία μας». Θύμισε, ωστόσο, τις συχνές αναφορές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στη «δίκαιη κατανομή βαρών» εντός του ΝΑΤΟ. Μεταξύ άλλων, ο Πομπέο δεν παρέλειψε να θυμίσει πόσο «κρίσιμος» ήταν ο ρόλος του ΝΑΤΟ «για την πτώση του τείχους» στο Βερολίνο...

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΟΖ
Επεσαν οι υπογραφές για «εκμετάλλευση» του «Αφροδίτη»

Στέλεχος της αμερικανικής «Noble Energy» χαρακτήρισε «συναρπαστική» την περίοδο για την ανάπτυξη της Ενέργειας σε όλη τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο

ΛΕΥΚΩΣΙΑ.--

Η κυπριακή κυβέρνηση υπέγραψε χτες με τις εταιρείες «Noble Energy» (αμερικανική), «Shell» (βρετανική) και «Delek» (ισραηλινή) συμβόλαιο για την έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη» («οικόπεδο» 12) το 2025. Οπως ανακοίνωσε ο υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, «το ενεργειακό μας πρόγραμμα περνά στην επόμενή του φάση», μετά την έρευνα και την ανακάλυψη, ξεκινά πλέον η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων που εντοπίστηκαν. Οι υπογραφές έπεσαν παρουσία των πρέσβεων ΗΠΑ, Βρετανίας και Ισραήλ, με επισημάνσεις για το πόσο «συναρπαστική» είναι αυτή η περίοδος όσον αφορά όλη τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, την ανάπτυξη του φυσικού αερίου που υπάρχει σε αυτήν και το πολλά υποσχόμενο μέλλον που έχει ειδικά ο τομέας της Ενέργειας, όπως ανέφερε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της «Noble Energy», Κιθ Ελιοτ.

Η συμφωνία προβλέπει μεταφορά φυσικού αερίου από το «Αφροδίτη» μέχρι τον τερματικό σταθμό υγροποίησης στο Ιντκου της Αιγύπτου, μέσω απευθείας υποθαλάσσιου αγωγού. Από εκεί θα εξάγεται ως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στην Ευρώπη και άλλες διεθνείς αγορές.

Η συμφωνία προβλέπει (προς το παρόν) εκμετάλλευση του «Αφροδίτη» για την επόμενη 25ετία. Εκτιμάται ότι θα αποφέρει στην Κυπριακή Δημοκρατία 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια συνολικά για μια περίοδο 18 ετών. Βέβαια, πίσω από τις μεγαλόστομες υποσχέσεις για «ανάπτυξη προς όφελος όλων» και «δημιουργία νέων θέσεων εργασίας» κ.τ.λ. γίνεται μια τεράστια προσπάθεια να κρυφτεί η όξυνση σκληρών αντιλαϊκών ανταγωνισμών γύρω από το αέριο της περιοχής και όχι μόνο.

Και ενώ χτες περίσσευαν τα «πανηγύρια» για την «αξιοποίηση του "Αφροδίτη"», πέρασε στα ψιλά η νέα πρόκληση των ΗΠΑ, που επιμένουν να «καταδικάζουν» μεν κινήσεις της Τουρκίας στην περιοχή (με την οποία εντείνουν ένα σκληρό παζάρι σε πολλά μέτωπα), αλλά την ίδια στιγμή δεν σταματούν να «αλείφουν βούτυρο στο ψωμί» της προκλητικότητάς της. Ετσι, από την Αθήνα, όπου είχε σειρά συναντήσεων, ο βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάθιου Πάλμερ, μίλησε μεν για «παράνομες» γεωτρήσεις που κάνει η Τουρκία, προσδιόρισε δε τις αντίστοιχες περιοχές ως «περιοχές που η Κύπρος θεωρεί ότι αποτελούν μέρος της ΑΟΖ της». Μάλιστα, ο Πάλμερ εξέφρασε ανησυχία και για το ενδεχόμενο η Τουρκία να διευρύνει τις γεωτρήσεις «σε περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί μέρος της υφαλοκρηπίδας της ή της ΑΟΖ της, όπως στο Αιγαίο», πριμοδοτώντας και πάλι την επιθετικότητα της Τουρκίας, η οποία αμφισβητεί ευθέως ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα με το επιχείρημα ακριβώς ότι εκείνη «θεωρεί δικές της» περιοχές που ανήκουν σε Ελλάδα και Κύπρο.

Πάντως, ο Πάλμερ δεν παρέλειψε να καλέσει κι αυτός σε ένταση του παζαριού, αναφέροντας ότι «η επίλυση του Κυπριακού θα βοηθήσει στην εμπέδωση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή», εκφράζοντας προσδοκίες και για θετικά αποτελέσματα στην άτυπη συνάντηση που θα γίνει στις 25/11 στο Βερολίνο, ανάμεσα στον γγ του ΟΗΕ, Α. Γκουτέρες, και τους Ν. Αναστασιάδη και Μ. Ακιντζί.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Πλούσια η ατζέντα συναντήσεων του Πομπέο

ΒΕΡΟΛΙΝΟ.--

Οι στρατηγικές σχέσεις ΗΠΑ - Γερμανίας, οι συγκλίσεις και οι κόντρες συμφερόντων εντός και εκτός της ΝΑΤΟικής λυκοσυμμαχίας και οι «τριβές» των δύο χωρών σε καίρια διεθνή και περιφερειακά ζητήματα κυριαρχούν στην ατζέντα συναντήσεων που πραγματοποιεί στο πλαίσιο τριήμερης επίσημης επίσκεψης από το βράδυ της Τετάρτης στη Γερμανία ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο.

Ο Πομπέο επέλεξε να ξεκινήσει την επίσκεψή του στα παλιά σύνορα Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας, με αφορμή την 30ή επέτειο από την «πτώση του τείχους» του Βερολίνου, καθώς τη δεκαετία του '80, πριν από τη γερμανική ενοποίηση, ήταν διοικητής αμερικανικής μονάδας τεθωρακισμένων στα σύνορα Δυτικής - Ανατολικής Γερμανίας.

Η ατζέντα των θεμάτων συζήτησης με τον Γερμανό ομόλογό του, Χάικο Μάας, ήταν εκτενής. Συμπεριελάμβανε, εκτός από τις διμερείς σχέσεις και τη συνεργασία τους στο ΝΑΤΟ, τις εξελίξεις στην Ανατολική Ουκρανία, τις σχέσεις με τη Ρωσία και την Τουρκία, τους πολέμους σε Υεμένη, Συρία, Αφγανιστάν, τις εξελίξεις σε Ιράκ και Λίβανο.

Ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε στην 30ή επέτειο από την «πτώση του τείχους», εκφράζοντας στη συνέχεια «βαθιά εκτίμηση» για τη Γερμανία, χαρακτηρίζοντάς την «πολύτιμο, σημαντικό εταίρο».

Ο Μάας τόνισε ότι οι ΗΠΑ «παραμένουν ο πιο σημαντικός εταίρος της Γερμανίας εκτός ΕΕ» και ότι οι «πολλές διαφωνίες» με την Ουάσιγκτον μπορούν να λυθούν με «περισσότερο, εντατικό διάλογο». «Η ασφάλεια εξακολουθεί να είναι ζήτημα για την Ευρώπη», πρόσθεσε.

Σήμερα ο Πομπέο αναμένεται να συναντήσει την καγκελάριο, Αγκελα Μέρκελ, τον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών, Ολαφ Σολτς, και την υπουργό Αμυνας, Ανεγκρετ Κραμπ - Καρενμπάουερ.




Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org