ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τρίτη 8 Οχτώβρη 2019
Σελ. /24
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2020
Φορτώνουν στα λαϊκά στρώματα τις φοροελαφρύνσεις και τα προνόμια του κεφαλαίου

Κατά 800 εκατ. ευρώ αυξάνονται οι άμεσοι και έμμεσοι φόροι, από τους οποίους οι επιχειρηματικοί όμιλοι πληρώνουν μόνο το 7,6%!

Με νέες «παρεμβάσεις», φοροελαφρύνσεις και άλλα μέτρα για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρηματικών ομίλων, σε συνδυασμό με σειρά από «αντίμετρα» που φορτώνονται στις λαϊκές πλάτες, κατατέθηκε χτες στη Βουλή το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2020, επιβεβαιώνοντας ότι ο λαός δεν έχει να περιμένει τίποτα από την ανάπτυξη για λογαριασμό του κεφαλαίου.

Σε αυτό το πλαίσιο, και ενώ ο προβλεπόμενος ρυθμός ανάκαμψης διαμορφώνεται στο 2,8%, το συνολικό πακέτο των φοροελαφρύνσεων, μαζί με τις κάθε είδους παρεμβάσεις για το κεφάλαιο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου αντισταθμίζεται πλήρως με την επιστράτευση ισοδύναμων αντιλαϊκών μέτρων, ύψους 1,231 δισ. ευρώ, πλάι φυσικά σε όλη την υπόλοιπη φοροληστεία, που διατηρείται «στο ύψος της», και στη διατήρηση και επέκταση των περικοπών σε κονδύλια ακόμα και για βασικές λαϊκές ανάγκες σε Παιδεία, Υγεία, Πρόνοια, υποδομές.

Οι βασικές προβλέψεις

Σε ό,τι αφορά τις βασικές προβλέψεις του προϋπολογισμού, αυτές έχουν ως εξής:

Ο ρυθμός ανάκαμψης του ΑΕΠ προβλέπεται στο 2,8% (από 2% φέτος). Η ανάκαμψη αυτή, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, στηρίζεται στις συνιστώσες του ΑΕΠ που αφορούν τις νέες επενδύσεις («ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου»), με άνοδο σε ποσοστό 13,4%, ως αποτέλεσμα των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων και της κρατικής χρηματοδότησης επιχειρηματικών ομίλων μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι νέες επενδύσεις εκτιμώνται στο 13,1% του ΑΕΠ για το 2020 (από περίπου 12% φέτος). Την ανάκαμψη του κεφαλαίου αποτυπώνει και η εκτίμηση για αύξηση των εξαγωγών κατά 5,1%.

Σε ονομαστικούς όρους, το ΑΕΠ για το 2020 εκτιμάται στα 197,315 δισ., από 190 δισ. φέτος.

Τα πρωτογενή πλεονάσματα, ως αποτέλεσμα των αντιλαϊκών μέτρων και των ισοδύναμων - σε όρους ενισχυμένης εποπτείας - διαμορφώνονται στα 7,026 δισ. ευρώ ή στο 3,56% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από το στόχο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις διαμόρφωσης «δημοσιονομικού χώρου» για τις παρεμβάσεις στήριξης των επιχειρηματικών ομίλων.

Το ποσοστό της επίσημης ανεργίας αναμένεται στο 15,6% (από 17,4% φέτος), με δεδομένη πάντα τη γενίκευση της «ευελιξίας», που σπάει κόκαλα.

Φοροελαφρύνσεις στους επιχειρηματικούς ομίλους...

Στο προσχέδιο ενσωματώνονται και οι νέες φοροελαφρύνσεις προς τους επιχειρηματικούς ομίλους οι οποίες θα έρθουν στη συνέχεια στη Βουλή, με το φορολογικό νομοσχέδιο.

Ειδικότερα, οι «απώλειες φορολογικών εσόδων» από τις νέες φοροαπαλλαγές, που θα έρθουν να «αυγατίσουν» τα επιχειρηματικά κέρδη, αναμένονται ως εξής:

-- Στα 566 εκατ. ευρώ από τη μείωση του φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη στο 24% από 28%.

-- Στα 69 εκατ. ευρώ από τη μείωση της φορολογίας στα διανεμόμενα μερίσματα στο 5% από 10%.

Ετσι, από αυτές τις δύο κατηγορίες οι πρόσθετες φοροελαφρύνσεις στις επιχειρήσεις φτάνουν τα 635 εκατ., ενώ από την αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές για 3 έτη προβλέπονται απώλειες 26 εκατ.

Ενας ακόμη πυλώνας για την ανάκαμψη των εγχώριων επιχειρηματικών ομίλων είναι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, από το οποίο προβλέπονται επιδοτήσεις συνολικού ύψους 6,75 δισ. ευρώ, από τα οποία 6 δισ. αφορούν τη συγχρηματοδότηση από τα ταμεία της ΕΕ και τα 750 εκατ. αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό.

...εμπαιγμός στο λαό με μπαράζ από «ισοδύναμα»...

Στο προσχέδιο συνυπάρχει η μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή, από το 22% στο 9% για εισοδήματα μέχρι 10.000 ευρώ, με εφαρμογή από 1η Γενάρη 2020, για το επίδομα γέννησης κ.λπ., τα οποία και αντισταθμίζονται με ισοδύναμες αντιλαϊκές παρεμβάσεις τόσο από το σκέλος της φορολογίας όσο και από αυτό των κρατικών δαπανών.

Ειδικότερα, μετά το όργιο φοροληστείας απέναντι στο λαϊκό εισόδημα η προβλεπόμενη «ελάφρυνση» από την «αναμόρφωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων με εισαγωγικό συντελεστή 9% και αύξηση του αφορολόγητου για κάθε τέκνο» αναμένεται στα 281 εκατ. ευρώ, ενώ προβάλλει μέτρα όπως το επίδομα γέννησης (2.000 ευρώ) για τα παιδιά που θα γεννηθούν από το 2020, με «κόστος» 123 εκατ., τη μετάπτωση στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ (13%) για βρεφικά είδη και κράνη ασφαλείας (12 εκατ.).

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση, έχοντας «τσουβαλιάσει» τα ποσά των ελαφρύνσεων στις ισχυρές επιχειρήσεις μαζί αυτές στα εκατοντάδες χιλιάδες λαϊκά νοικοκυριά (συνολικά 1,2 δισ.), προχωρά στην προαναγγελία των ισοδύναμων αντιλαϊκών μέτρων ύψους 1,23 δισ. ευρώ, με τα οποία «από την άλλη τσέπη» παίρνει τα ίδια κι ακόμα περισσότερα από το λαό.

Μεταξύ αυτών το προσχέδιο προβλέπει:

  • Οριζόντια αύξηση του ορίου πληρωμών με πλαστικό χρήμα στο 30% του ετήσιου εισοδήματος, προκειμένου να κατοχυρωθεί το αφορολόγητο όριο, μισθωτών - συνταξιούχων. Σήμερα ίσχυαν τρεις διαφορετικοί συντελεστές σε συνάρτηση με το ύψος του εισοδήματος (10% για εισόδημα έως 10.000 ευρώ, 15% για εισόδημα από 10.000 έως 30.000 ευρώ και 20% για εισόδημα πάνω από 30.000 ευρώ). Σε αυτό το πλαίσιο, το ακάλυπτο ποσό θα χαρατσώνεται με τον εισαγωγικό συντελεστή της φορολογικής κλίμακας (9%).
  • «Αναμόρφωση» και επέκταση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, που αποτελούν τη βάση υπολογισμού για τα χαράτσια του ΕΝΦΙΑ, καθώς και μια σειρά από ανατιμήσεις σε άλλα χαράτσια που συνδέονται με αυτές, όπως οι φόροι σε γονικές παροχές, κληρονομιές, μεταβιβάσεις, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) που πληρώνεται μαζί με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ κ.ά. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών με βάση τις πραγματικές αξίες θα συμβάλει στην αύξηση της εισπραξιμότητας σε ιδιοκτησίες συγκεκριμένων περιοχών της χώρας όπου τώρα το επίπεδο των αντικειμενικών αξιών είναι αρκετά χαμηλότερο έναντι της εμπορικής αξίας».

Σύμφωνα με το προσχέδιο, τα δύο παραπάνω μέτρα θα αποφέρουν 784 εκατ. ευρώ στα κρατικά ταμεία και θα καλύψουν έτσι το μεγαλύτερο μέρος από το «δημοσιονομικό κόστος» ύψους 1,2 δισ.

  • Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει δρομολογήσει την επέκταση της «αξιολόγησης» των δαπανών σε όλα τα υπουργεία και στους κρατικούς φορείς, ενώ ψαλιδίζονται και οι «οροφές δαπανών» που έχουν υποβάλει τα υπουργεία. Σχεδιάζεται επίσης η κατάρτιση ειδικών δεικτών για την παρακολούθηση της «αποδοτικότητας των δαπανών». Από το σχετικό κονδύλι προβλέπονται εξοικονομήσεις ύψους 500 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρεται στο προσχέδιο προϋπολογισμού.

Οπως χαρακτηριστικά τονίζεται: «Η επισκόπηση δαπανών και εσόδων καλύπτει περισσότερες από 20 ειδικές δράσεις που αφορούν τομείς όπως η εισιτηριοδιαφυγή, η βελτιστοποίηση μεθόδων είσπραξης δημοτικών εσόδων, η εξοικονόμηση Ενέργειας, η ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων, η αξιοποίηση δημόσιων κτιρίων κ.λπ.», ενώ «βελτιώνεται η αποτελεσματικότητα των δαπανών και προγραμμάτων του ΟΑΕΔ» (βλέπε σχετικό θέμα).

Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται η «συζήτηση» κυβέρνησης και ευρωπαϊκών «θεσμών» αναφορικά με την πλήρη εξάλειψη του «δημοσιονομικού κενού» για το 2020, με βάση και τις διαφορετικές «προσεγγίσεις» γύρω από το βαθμό απόδοσης των ισοδύναμων αντιλαϊκών μέτρων.

...και απογείωση της φοροληστείας

Εξάλλου, η αύξηση της μάζας των φορολογικών εσόδων από μισθούς, συντάξεις και άλλα λαϊκά εισοδήματα, καθώς και από τους έμμεσους φόρους και τα άλλα χαράτσια, συνθέτουν το ενισχυμένο πλέγμα της φοροληστείας και για την επόμενη χρονιά, όπως αυτό αποτυπώνεται στο προσχέδιο:

-- Τα ποσά φόρων θα απογειωθούν κατά περίπου 800 εκατ. Ειδικότερα, από 51 δισ. φέτος, προβλέπεται να φτάσουν τα 51,8 δισ. το 2020.

-- Μεταξύ άλλων, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων θα φτάσει στα 11,29 δισ. (από 11 δισ. φέτος), αύξηση 300 εκατ. ευρώ.

-- Ο ΦΠΑ που φορτώνεται στη λαϊκή κατανάλωση θα «πιάσει» τα 18,26 δισ. (από 17,76 δισ.), αύξηση κατά 500 εκατ., και οι «ειδικοί φόροι κατανάλωσης» τα 7,2 δισ.

Στην άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος, ο φόρος εισοδήματος σε «νομικά πρόσωπα» (κάθε είδους εταιρείες) υποχωρεί σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το 2019. Συγκεκριμένα, θα διαμορφωθεί στα 3,94 δισ. (από 4,4 δισ. φέτος), μείωση 460 εκατ. (11,7%), και αυτό παρά την ανάκαμψη και την αναμενόμενη διόγκωση των επιχειρηματικών κερδών την επόμενη χρονιά.

Οπως προκύπτει, ο φόρος που αναλογεί στις κάθε είδους εταιρείες αποτελεί μόλις το 7,6% της συνολικής μάζας των φόρων! Ολο το υπόλοιπο θα συνεχίσει να το πληρώνει ο λαός.

Ματωμένα πλεονάσματα και σε ασφαλιστικά ταμεία - ΟΑΕΔ - ΕΟΠΥΥ

Ματωμένο πλεόνασμα που φτάνει τα 1,843 δισ. ευρώ και αποτυπώνει τις τεράστιες περικοπές στις συντάξεις και τις μέχρι τώρα ανατροπές στην Κοινωνική Ασφάλιση δείχνει για το 2020 το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού στο σκέλος του για τα ασφαλιστικά ταμεία, τον ΟΑΕΔ, τον ΟΠΕΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ.

Το πλεόνασμα αυτό είναι ακόμα μεγαλύτερο από το φετινό, κατά 174 εκατ. ευρώ (το φετινό εκτιμάται στο 1,669 δισ. ευρώ). Επιπλέον, με τα μέχρι τώρα δεδομένα ο προϋπολογισμός δεν περιλαμβάνει κανένα ποσό για επιστροφή αναδρομικών προς τους συνταξιούχους για περικοπές που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές.

Τα συνολικά έσοδα των φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 43,338 δισ. ευρώ και τα έξοδα τα 41,495 δισ. ευρώ.

Το κονδύλι για τις συντάξεις μειώνεται κατά 211 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη φετινή δαπάνη.

Παρά το μεγάλο πλεόνασμα και την αύξηση των εσόδων του «κοινωνικού προϋπολογισμού», οι κρατικές χρηματοδοτήσεις προς τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης μειώνονται κατά 550 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη διαρκή μείωση της κρατικής στήριξης στην Κοινωνική Ασφάλιση. Η μείωση αυτή «αναπληρώνεται» από τα ποσά που θα πληρώσει το κράτος ως εργοδότης για τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς για πρώτη χρονιά μετά την ψήφιση του 4387/2016 το κράτος θα πληρώσει ποσοστό εργοδοτικών εισφορών ίδιο με αυτό που ισχύει για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα (13,33%). Υπενθυμίζεται ότι τα προηγούμενα χρόνια, το κράτος ως εργοδότης πλήρωνε μικρότερο ποσοστό ασφαλιστικών εισφορών προς τον ΕΦΚΑ.

Τέλος, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργοδοτών, κατά μία μονάδα, από τα μέσα του επόμενου έτους, θα απαλλάξει τις επιχειρήσεις από το ποσό των 123 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2020 και τα επόμενα χρόνια θα αυξάνεται σταδιακά, φτάνοντας μέχρι τις 5 μονάδες (25% του συνολικού κόστους).

«Εξοδος» στις χρηματαγορές

Σε «άνοιγμα» του 10ετούς κρατικού ομολόγου που είχε εκδοθεί τον Μάρτη του 2019 προχωρά τις επόμενες μέρες ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ο ΟΔΔΗΧ ανέθεσε στις τράπεζες BNP Paribas, Citi, Goldman Sachs, HSBC και JP Morgan να «τρέξουν» τη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, ο πήχης για την άντληση κεφαλαίων από τις διεθνείς χρηματαγορές μπαίνει στο 1,5 δισ. ευρώ.

Σήμερα, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου στη δευτερογενή αγορά διαμορφώνεται στο 1,4% έναντι 3,9% που «έκλεισε» στη δημοπρασία του Μάρτη, ενώ η μείωση των δαπανών για την αποπληρωμή τόκων του κρατικού χρέους έρχεται να απελευθερώσει «δημοσιονομικό χώρο» στον άξονα της ανταγωνιστικότητας των επιχειρηματικών ομίλων.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org