ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Παρασκευή 6 Ιούλη 2018
Σελ. /24
ΠΕΡΣΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ
Ενας χρόνος μετά την κρίση στις σχέσεις του Κατάρ με άλλες μοναρχίες της περιοχής

Εντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις καταβάλλονται μεταξύ των χωρών - μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και τις ΗΠΑ, ώστε να εκτονωθεί η ένταση στις σχέσεις με το Κατάρ...
Εντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις καταβάλλονται μεταξύ των χωρών - μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και τις ΗΠΑ, ώστε να εκτονωθεί η ένταση στις σχέσεις με το Κατάρ...
Με σημαντικές αλλαγές στο ρευστό πολιτικοοικονομικό σκηνικό του Περσικού Κόλπου συμπίπτει η πρώτη επέτειος από την έναρξη της κρίσης στις σχέσεις του Κατάρ με τρεις μοναρχίες του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) και την Αίγυπτο.

Η κρίση, που ξέσπασε στις 5 Ιούνη του 2017, με τις κατηγορίες σε βάρος του Εμιράτου μεταξύ άλλων για υποστήριξη της «ισλαμικής τρομοκρατίας» και «προσπάθεια αποσταθεροποίησης» της περιοχής λόγω των στενότερων σχέσεων με το σιιτικό Ιράν, δημιούργησε νέα δεδομένα.

Θυμίζουμε ότι στην κορύφωση της κρίσης, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προχώρησαν σε αποκλεισμό και εμπάργκο του Κατάρ, επιδίδοντας ταυτόχρονα στην Ντόχα τελεσίγραφο με 13 όρους, προκειμένου να αποκατασταθούν ξανά οι σχέσεις τους.

Μεταξύ άλλων, απαιτούσαν το κλείσιμο του τηλεοπτικού δικτύου «Al Jazeera», την παύση των σχέσεων με το Ιράν, να αποχωρήσουν οι Τούρκοι στρατιώτες που έσπευσε να στείλει η Αγκυρα στο πλαίσιο των καλών σχέσεων με το Κατάρ, να διακόψει τις σχέσεις με τους «Αδελφούς Μουσουλμάνους» στην Αίγυπτο και με τη «Χαμάς».

Εξαιτίας του γεγονότος ότι οι σχέσεις μεταξύ των κρατών του Κόλπου επιδρούν άμεσα στο συσχετισμό και στις γενικότερες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το τελευταίο διάστημα, με την «ενθάρρυνση» και την «εποπτεία» των ΗΠΑ, εντείνονται τα παζάρια στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο για τον επαναπροσδιορισμό των σχέσεων του Κατάρ με τις τρεις μοναρχίες και την Αίγυπτο, με βασικό διαμεσολαβητή το Κουβέιτ.

Ο Κουβεϊτιανός υφυπουργός Εξωτερικών Χάλεντ αλ Τζαράλα επιβεβαίωσε πρόσφατα τις έντονες διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο, ανακοινώνοντας ότι οι «τελευταίες ιδέες» θα παρουσιαστούν τον ερχόμενο Σεπτέμβρη στη Σύνοδο Κόλπου - ΗΠΑ «ώστε να ξεπεραστεί η κρίση».

Ενδεικτικό των έντονων ζυμώσεων και διαβουλεύσεων είναι το γεγονός πως η Σύνοδος Κόλπου - ΗΠΑ είχε προγραμματιστεί αρχικά για τον περασμένο Απρίλη, αλλά αναβλήθηκε με την προσδοκία πως έως τότε θα έχουν καρποφορήσει οι προσπάθειες για εκτόνωση της έντασης.

Ο Πρόεδρος Τραμπ από την περασμένη άνοιξη φαίνεται πως επικοινωνεί τακτικά και με τον Καταριανό εμίρη αλ Θάνι και με τον Σαουδάραβα βασιλιά Σαλμάν, παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε υποστηρίξει την κρίση στις σχέσεις του Κατάρ με τις άλλες χώρες του Κόλπου, όλες συμμάχους των ΗΠΑ...

Σύσφιξη των σχέσεων με ΗΠΑ - ΝΑΤΟ

Το διάστημα που μεσολάβησε από πέρυσι, η καταριανή κυβέρνηση του εμίρη Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ Θάνι αξιοποίησε την τεράστια αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ, όπου φιλοξενούνται οι περισσότεροι (από οπουδήποτε αλλού στην περιοχή) Αμερικανοί στρατιωτικοί, για να αναπτύξει στενότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

Το Γενάρη του τρέχοντος έτους, ΝΑΤΟ και Κατάρ υπέγραψαν συμφωνία «ασφαλείας» για την ανταλλαγή απόρρητων πληροφοριών. Στις 7 Μάρτη 2018 ΝΑΤΟ και Κατάρ υπέγραψαν στρατιωτική συμφωνία που θα επιτρέψει σε ΝΑΤΟικές δυνάμεις να μπουν και να κάνουν στάση στη βάση Ουντέιντ και ενδεχομένως και άλλες περιοχές του Κατάρ.

Επιδιώκοντας να διατηρήσει και να διευρύνει τα ερείσματά της στην περιοχή, αξιοποιώντας και την αναβάθμιση των σχέσεων με το Ιράν, η Ρωσία προσπάθησε να αναπτύξει αντίρροπη δράση στην αμερικανοΝΑΤΟική παρέμβαση, προκαλώντας άμεσες αντιδράσεις.

Ετσι, στις 26 του περασμένου Μάρτη ο εμίρης αλ Θάνι συνάντησε τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μόσχα, μήνες αφότου άρχισαν τα παζάρια για την αγορά ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων «S-400», τα οποία έχουν ανακοινώσει πως θέλουν να αγοράσουν και η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος...

Το διάστημα της συνάντησης αλ Θάνι - Πούτιν ανακοινώθηκε η αγορά μειοψηφικού πακέτου μετοχών του τρίτου (σε επιβατική κίνηση) αεροδρομίου της Μόσχας Βνούκοβο από την καταριανή αεροπορική εταιρεία «Qatar Airways».

Παρ' όλα αυτά, στις αρχές του περασμένου Ιούνη η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ», επικαλούμενη απόρρητη επιστολή του Σαουδάραβα βασιλιά Σαλμάν προς τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, μετέφερε τις προσπάθειες του πρώτου να πείσει το Παρίσι να πιέσει τη Ρωσία να μην πουλήσει τους «S-400» στο Κατάρ.

Στην ίδια επιστολή ο Σαουδάραβας μονάρχης, σε μία προσπάθεια να γίνει πιο πιστευτός, απείλησε ακόμη και με στρατιωτική επίθεση το Κατάρ, σε περίπτωση που δεν αποτραπεί η πώληση των «S-400».

Ξέφρενη κούρσα εξοπλισμών στον Κόλπο

Ανεξάρτητα από την εξέλιξη των μεταξύ τους σχέσεων, αυτό που καταγράφεται ως αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα είναι η αύξηση των εξοπλισμών συνολικά από τις χώρες του Κόλπου, αποτέλεσμα της συνολικότερες όξυνσης των ανταγωνισμών στην περιοχή.

Σε περσινή έκθεση του σουηδικού Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη (SIPRI: Stockholm International Peace Research Institute) επισημαίνεται πως η Σαουδική Αραβία εισήγαγε την τελευταία πενταετία 212% περισσότερα όπλα από το αντίστοιχο προηγούμενο διάστημα, ανεβάζοντάς την από την 11η στη 2η θέση της παγκόσμιας κατάταξης της περιόδου 2007 - '11.

Το Κατάρ αύξησε τις αγορές όπλων το ίδιο διάστημα κατά 245%, το Κουβέιτ κατά 175% και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατά 63%. Οι εξοπλισμοί εντάθηκαν εξαιτίας και της ιμπεριαλιστικής επέμβασης που ξεκίνησαν το Μάρτη του 2015 στην Υεμένη οι περισσότερες χώρες του Κόλπου και άλλες μουσουλμανικές χώρες, που αποτελούν το λεγόμενο «αραβικό ΝΑΤΟ».

Το τελευταίο διάστημα, το Κατάρ έχει εξασφαλίσει συμφωνία για ενίσχυση της Πολεμικής του Αεροπορίας (που κάποτε περιοριζόταν σε 12 γαλλικά μαχητικά «Μιράζ 2000») με 36 αμερικανικά «F-15 E Strike Eagle» της «Boeing» έναντι 6 δισ. δολαρίων. Εχει επίσης υπογράψει συμφωνία για την αγορά 36 γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών «Rafale» έναντι περίπου 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τον περασμένο Δεκέμβρη, έκλεισε επίσης συμφωνία για την αγορά 24 βρετανικών μαχητικών «Typhoon eurofighters» έναντι περίπου 8 δισ. δολαρίων. Τον περασμένο Μάρτη, ανακοίνωσε ότι θα αγοράσει έξι τουρκικά οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου «Bayraktar TB2», συμπεριλαμβανομένων συστημάτων ελέγχου εδάφους, λοιπό εξοπλισμό και προσομοιωτή εκπαίδευσης, ενώ η τουρκική εταιρεία ΒMC ετοιμάζεται να πουλήσει και 50 τουρκικά οχήματα τύπου «BMC Kirpi» και άλλα 35 ελαφρά τεθωρακισμένα τετρακίνητα οχήματα τύπου «BMC Amazon».

Από τις μελλοντικές ενισχύσεις του καταριανού οπλοστασίου δεν λείπουν ούτε τα κινεζικά όπλα. Τον περασμένο Δεκέμβρη, το Κατάρ επιβεβαίωσε την απόκτηση κινεζικού συστήματος βαλλιστικών πυραύλων εδάφους - εδάφους «SY-400». Από την Ιταλία τέλος το Κατάρ έχει παραγγείλει 7 πολεμικά πλοία, εκ των οποίων 4 μεγάλες κορβέτες και ένα αμφίβιο αποβατικό πλοίο, συνολικής αξίας περίπου 6 δισ. δολαρίων.


Δ. Ο.





Τετρασέλιδα του «Ρ»
Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org