ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Παρασκευή 5 Νοέμβρη 2004
Σελ. /40
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τροφοδοτούν τη διαίρεση και την αντιπαράθεση στους λαούς των Βαλκανίων

Η αναγνώριση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας η πρώτη πράξη εξωτερικής πολιτικής του Προέδρου Μπους μετά την επανεκλογή του

Από τη χτεσινή συνάντηση Μολυβιάτη - Μίλερ

Eurokinissi

Από τη χτεσινή συνάντηση Μολυβιάτη - Μίλερ
«Εκάλεσα σήμερα τον πρεσβευτή των ΗΠΑ προς τον οποίον προέβην σε διάβημα διαμαρτυρίας για την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αναγνωρίσει την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας με το όνομα "Δημοκρατία της Μακεδονίας". Πέραν της διαμαρτυρίας επεσήμανα στον Αμερικανό πρεσβευτή τις πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει αυτή η μονομερής απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης».

Με αυτά τα λόγια ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε χτες στους δημοσιογράφους την απόφαση των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας καθώς και την ήπια αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης προς τον «ισχυρό σύμμαχο». Μια απόφαση, η οποία είναι ολοφάνερα ενταγμένη στην ιμπεριαλιστική πολιτική του «διαίρει και βασίλευε», σπρώχνει τους γειτονικούς λαούς, μαζί και τον ελληνικό, σε νέες οξύνσεις και αντιπαραθέσεις, διαμορφώνοντας έτσι τα θεμέλια για νέο πλιάτσικο των ιμπεριαλιστών στα πολύπαθα Βαλκάνια.

Οι προειλημμένες αποφάσεις της Ουάσιγκτον πάντως προκάλεσαν αμηχανία στην ελληνική κυβέρνηση, η οποία αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στη δήλωση του εκπροσώπου του ελληνικού ΥΠΕΞ, ο οποίος, αφού εξηγεί πως η κυβέρνηση της ΝΔ προσπάθησε να βγάλει από το τέλμα τον διάλογο Αθηνών-Σκοπίων και να οδηγήσει την υπόθεση «σε περίοδο έντονης κινητικότητας στο θέμα του ονόματος, οι ΗΠΑ έσπευσαν σήμερα να προχωρήσουν μονομερώς σε αναγνώριση της γείτονος χώρας με το συνταγματικό της όνομα. Η σκοπιμότητα της επίσπευσης αυτής δεν είναι κατανοητή», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών.

Ο αμερικανικός «αιφνιδιασμός» εκδηλώθηκε χτες το πρωί, μια μέρα μετά την επανεκλογή του Τζ. Μπους στο αξίωμα του Προέδρου των ΗΠΑ. Η υπόθεση εξελίχθηκε με διαρροές στο χώρο του Τύπου, οι οποίες ανέφεραν χτες το πρωί ότι οι ΗΠΑ θα προχωρούσαν στην αναγνώριση της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Σύμφωνα με αυτές τις διαρροές, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν, ο Αμερικανός πρέσβης στα Σκόπια ενημέρωσε στις 11 χτες το πρωί την κυβέρνηση της χώρας για την απόφαση της κυβέρνησής του.

Στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών, αφού ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρχηγούς των κομμάτων, προέβη σε διάβημα διαμαρτυρίας προς τον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα, Τόμας Μίλερ, στον οποίο επισήμανε τις «πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις της μονομερούς απόφασης της Ουάσιγκτον». Ταυτόχρονα, η ελληνική κυβέρνηση έδωσε οδηγίες για να υποβληθούν διαβήματα στα Ηνωμένα Εθνη και στον ειδικό διαμεσολαβητή Μάθιου Νίμιτς.

Μετά το διάβημα που υπέβαλε ο Π. Μολυβιάτης στον Αμερικανό πρεσβευτή στην Αθήνα, δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Αμερικανό ομόλογό του, Κ. Πάουελ. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν πηγές του ελληνικού ΥΠΕΞ, ο Αμερικανός υπουργός εξήγησε τους λόγους για τους οποίους πήραν οι ΗΠΑ αυτή την απόφαση και δήλωσε στον Π. Μολυβιάτη ότι δε στρέφεται κατά της Ελλάδας και ότι οι ΗΠΑ γνωρίζουν την ευαισθησία της στο θέμα. Ο Κ. Πάουελ ανέφερε ακόμη ότι μετά από μακρά μελέτη οι ΗΠΑ αποφάσισαν να προχωρήσουν στην αναγνώριση ενόψει του δημοψηφίσματος της 7ης του Νοέμβρη. Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε στον Αμερικανό ομόλογό του ότι η μονομερής ενέργεια των ΗΠΑ έχει ήδη δυσμενείς επιπτώσεις και ανεξάρτητα από τις προθέσεις δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Ο Π. Μολυβιάτης χαρακτήρισε άκαιρη την ενέργεια των ΗΠΑ αφού γίνεται σε μια στιγμή που η Ελλάδα έχει ξεκινήσει πρωτοβουλία για να συζητηθεί το θέμα και να βρεθεί λύση, με αποτέλεσμα αυτή η ενέργεια να δυσκολεύει αυτή την προσπάθεια.

Η κίνηση των Αμερικανών, πάντως, δεν ήταν τόσο ξαφνική και απρόβλεπτη όσο εμφανίζεται. Χτες έγινε γνωστό ότι ο Π. Μολυβιάτης πριν από τέσσερις μέρες είχε στείλει επιστολή στον Αμερικανό ομόλογό του μετά την υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Σκοπίων, με την οποία διαμαρτυρόταν γιατί η συμφωνία είχε συναφθεί με τη «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Μεταξύ άλλων ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε στην επιστολή του ότι πράξεις σαν αυτές δε βοηθούν να λυθεί το πρόβλημα και αντί να διευκολύνουν επιδεινώνουν την κατάσταση.

Παρ' όλες τις διαμαρτυρίες, πάντως, οι αντιδράσεις της κυβέρνησης χαρακτηρίζονται υποτονικές.

Σε διαφορετικούς τόνους αντέδρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κ. Στεφανόπουλος, ο οποίος στο συγχαρητήριο τηλεγράφημα που απέστειλε στον Τζ. Μπους για την επανεκλογή του αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «ατυχώς, ορισμένα περιστατικά, όπως η αναγνώριση της ΠΓΔΜ υπό το όνομα της Μακεδονίας, με το οποίο η χώρα αυτή προβάλλει αλυτρωτικές επιδιώξεις και ανιστόρητους ισχυρισμούς σε βάρος της χώρας μας, προκαλούν αισθήματα βαθιάς απογοήτευσης εις τον ελληνικό λαό».

Αναζητώντας απαντήσεις στο ερώτημα για ποιο λόγο προχώρησαν οι ΗΠΑ στην αναγνώριση, διπλωματικοί κύκλοι συνδέουν αυτήν την αιφνιδιαστική κίνηση με την προσπάθεια ενίσχυσης της κρατικής οντότητας της ΠΓΔΜ ενόψει του δημοψηφίσματος της Κυριακής σχετικά με τη νομοθεσία η οποία θα παραχωρεί μεγαλύτερες εξουσίες στους Αλβανούς της χώρας. Οπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, με τον τρόπο αυτό η διοίκηση του Τζ. Μπους απέστειλε μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση και ιδιαίτερα στον αλβανικό μεγαλοϊδεατισμό, ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, επιθυμεί τη σταθερότητα της ΠΓΔΜ και αποκλείει, αυτήν την περίοδο, το σενάριο της απόσχισης των Αλβανών, οι οποίοι αποτελούν το 40% του συνολικού πληθυσμού. Οι ερμηνείες αυτές, όμως, δεν απαντούν στο ερώτημα, γιατί οι ΗΠΑ δεν έκαναν το παραμικρό στην κατεύθυνση μιας συμβιβαστικής λύσης μεταξύ ΠΓΔΜ και Ελλάδας, τόσα χρόνια τώρα.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Ασφαιρες αντιαμερικανικές βολές
  • Ανήμπορη να απαντήσει στο «χαστούκι» που δέχτηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση επιδίδεται σε ασκήσεις επικοινωνιακής διαχείρισης του θέματος
  • Με «βέτο» απειλεί την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονία ο Κ. Καραμανλής, που εμφανίζεται ικανοποιημένος από τη «διαφοροποίηση» της ΕΕ

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Του απεσταλμένου μας Παναγιώτη ΚΑΚΑΛΗ).--

Αμήχανη και ανήμπορη να αντιδράσει ουσιαστικά στο «ηχηρό χαστούκι» που δέχτηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση της ΝΔ εξαντλεί την αντίδρασή της είτε στην επικοινωνιακή διαχείριση του θέματος, με στόχο την αποφυγή του πολιτικού κόστους είτε στην «επίδειξη ισχύος» προς τα Σκόπια.

Η τακτική της κυβέρνησης υπαγορεύεται από την επιλογή της να διατηρήσει την εικόνα του «καλού συμμάχου» έναντι των ΗΠΑ και από την αποφυγή μιας «ταπεινωτικής ήττας» στο Σκοπιανό, με αρνητικό αντίκτυπο σε όλα τα ανοιχτά θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Η ειρωνεία είναι ότι το «χτύπημα» από την Ουάσιγκτον ήρθε λίγο μετά το συγχαρητήριο τηλεγράφημα του Κ. Καραμανλή προς τον Πρόεδρο Μπους, όπου εγκωμίαζε τις στέρεες βάσεις των ελληνοαμερικανικών σχέσεων!

Το χειρότερο είναι ότι κυβερνητική πηγή στις Βρυξέλλες παραδεχόταν ότι η κυβέρνηση Μπους είχε προϊδεάσει την ελληνική κυβέρνηση πως θα προχωρούσαν στην αναγνώριση της ΠΓΔΜ, ωστόσο θεωρούσαν αδιανόητο να αντιδράσουν προκαταβολικά στους υπερατλαντικούς «συμμάχους».

Ο Κ. Καραμανλής έθεσε χτες στις Βρυξέλλες το θέμα στον προεδρεύοντα πρωθυπουργό της Ολλανδίας, ενώ είχε σκοπό να ενημερώσει και τους ηγέτες της ΕΕ στο χτεσινοβραδινό δείπνο.

Ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με τους συνεργάτες του, θα τόνιζε ότι πρόκειται για ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τη «σταθερότητα» στα Βαλκάνια.

Η ελληνική κυβέρνηση θα διαβεβαίωνε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειες για εξεύρεση αποδεκτής λύσης με την ελπίδα πως η κίνηση των ΗΠΑ δε θα οδηγήσει τη γειτονική χώρα σε πιο αδιάλλακτη θέση. Παράλληλα, θα έθετε έμμεσα και «βέτο» στο ενδεχόμενο ένταξης της ΠΓΔΜ στην ΕΕ προτού επιτευχθεί αμοιβαία αποδεκτή λύση.

Κυβερνητικές πηγές έδειχναν ικανοποιημένες από τη στάση της ΕΕ, όπως αυτή εκφράστηκε από τον Ολλανδό προεδρεύοντα.

Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Γιαν Πέτερ Μπαλκενέγκε δήλωσε ότι η ΕΕ δεν αναγνωρίζει την ΠΓΔΜ με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

«Η ΕΕ έχει μια θέση για το όνομα που είναι Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας», δήλωσε, συμπληρώνοντας, ωστόσο, ότι «πιστεύω μέχρι στιγμής μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την ονομασία». Παράλληλα, ανέφερε ότι η ΕΕ θα εξετάσει τις επιπτώσεις από την κίνηση των ΗΠΑ.

Είχε προηγηθεί, στις 2 του μήνα, δήλωση της προεδρίας της ΕΕ, ενόψει του δημοψηφίσματος στα Σκόπια, με το οποίο εκφραζόταν η υποστήριξη της ΕΕ στην «πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας - πλαισίου της Οχρίδας», προειδοποιώντας μάλιστα ότι «οποιαδήποτε καθυστέρηση της μεταρρύθμισης για την αποκέντρωση ενδέχεται να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την πορεία προς την ΕΕ».

Κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι έχουν δοθεί οδηγίες, για να γίνει διάβημα στον ΟΗΕ και τον ειδικό διαμεσολαβητή Μάθιου Μίμιτς, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τηλεφώνησε στον Ελληνα ΥΠΕΞ Π. Μολυβιάτη.

Ο Κ. Πάουελ δήλωσε ωμά στον Ελληνα ομόλογό του ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε να προχωρήσει στην αναγνώριση, ενόψει του δημοψηφίσματος στα Σκόπια, παρ' όλο που γνώριζε την «ευαισθησία της Ελλάδας» στο θέμα.

Από την πλευρά του, ο Π. Μολυβιάτης περιορίστηκε να χαρακτηρίσει άκαιρη (!) την ενέργεια των ΗΠΑ, επειδή έγινε σε μια στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη διάλογος μεταξύ των δύο χωρών υπό τον ΟΗΕ.

Αναβίωση εθνικισμού (;)

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση δείχνει να ανέχεται αν όχι να υποθάλπει, τις εθνικιστικού χαρακτήρα αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν από ορισμένα στελέχη της, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα. Παράλληλα, εκφράστηκε και μια οργή κατά των ΗΠΑ. Ο Μ. Εβερτ, για παράδειγμα, επέκρινε την κυβέρνηση Μπους, γιατί συμπεριφέρεται σαν «καουμπόης», πουλώντας νταβατζιλίκι στον κόσμο. Ο Γ. Βαρβιτσιώτης μίλησε για ολίσθημα των ΗΠΑ, ενώ ο συνεργαζόμενος βουλευτής Στ. Παπαθεμελής έκανε λόγο για εχθρική ενέργεια και πισώπλατη μαχαιριά των ΗΠΑ σε βάρος της Ελλάδας.

Ο Θ. Ρουσόπουλος

Αντικείμενο δικομματικού καυγά αποτέλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, η χτεσινή εξέλιξη στο Σκοπιανό, με τους δύο μονομάχους να μεταθέτουν ο ένας τις ευθύνες στον άλλο, ρίχνοντας ταυτόχρονα στάχτη στα μάτια του κόσμου.

Ο Θ. Ρουσόπουλος χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα, απαντώντας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ενώ δε δίστασε να αφήσει αιχμές για το πόσο είναι πατριωτική η στάση του. Σε δηλώσεις που έκανε από τις Βρυξέλλες, κατηγόρησε τον Γ. Παπανδρέου ότι ολισθαίνει σε ένα δρόμο επιζήμιο για τη χώρα, το δρόμο της μικροπολιτικής όξυνσης. «Πού ήταν ο κ. Παπανδρέου όταν 130 χώρες - μέλη μεταξύ των οποίων η Ρωσία και η Κίνα αναγνώρισαν την ΠΓΔΜ με το συνταγματικό της όνομα;», αναρωτήθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, περνώντας στην αντεπίθεση για το Κυπριακό.

«Οσον αφορά στο Κυπριακό, δεν ντρέπεται ο κ. Παπανδρέου γιατί ήρθε αντιμέτωπος με το 65% του κυπριακού λαού που είπε "όχι" στο σχέδιο Ανάν;», πρόσθεσε.

Για να μην ξεχνάμε...

Επειδή από χτες οι πρώην (δια)χειριστές της υπόθεσης των Σκοπίων, οι αξιωματούχοι των προηγούμενων κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, ξεκίνησαν την επιχείρηση αποκόμισης πολιτικών κερδών από την αμερικανική αναγνώριση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, επιβάλλονται κάποιες υπενθυμίσεις.

Κατ' αρχήν κανείς δεν πρέπει να ξεχνά πως ως αντιπολίτευση το 1992 αξιοποίησε το πρόβλημα για να ροκανίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, πλειοδοτώντας σε πατριωτικές προσφορές. Το ΠΑΣΟΚ ήταν ανάμεσα σε αυτούς που ξεσήκωσαν τα πλήθη στα συλλαλητήρια. Το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που στη συνέχεια αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση της χώρας παρέδωσε την υπόθεση στα χέρια των Αμερικανών.

Οι κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου, δεν αναζήτησαν μια συμβιβαστική λύση, αλλά με την τριτεγγύηση των ΗΠΑ προσπάθησαν να «παρκάρουν» το θέμα. Υπέγραψαν την ενδιάμεση συμφωνία το 1995, που αποτελεί προϊόν της αμερικανικής διαμεσολάβησης και συνέχισαν να «παίζουν κρυφτό» με το ενδεχόμενο οριστικής και τελεσίδικης λύσης η οποία θα ρύθμιζε μια για πάντα την εκκρεμότητα, αφήνοντας την υπόθεση στα χέρια αμερικανικών δικηγορικών γραφείων.

Το θέμα προφανώς δεν επιλύθηκε. Η ΠΓΔΜ αναγνωρίστηκε σταδιακά από 138 χώρες του κόσμου ως δημοκρατία της Μακεδονίας, κατακτώντας βαθμιαία τη θέση της στο διεθνές προσκήνιο. Ταυτόχρονα οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ακολουθώντας την τακτική της στρουθοκαμήλου συνέχιζαν να αναπτύσσουν σχέσεις με το βόρειο γείτονα αρνούμενες να συζητήσουν για συμβιβαστική λύση. Παρέδωσαν λοιπόν το «γραμμάτιο» στους επόμενους, της ΝΔ, οι οποίοι προφανώς και δεν είναι «αναμάρτητοι» σε ό,τι αφορά σε αυτήν την ιστορία...




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org