ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 31 Μάρτη 2018 - Κυριακή 1 Απρίλη 2018
Σελ. /40
ΠΑΙΔΕΙΑ
Οι σχολικές εκδρομές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Συνέντευξη με τη Στέλλα Βαλαβάνη, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Γονέων Αττικής

Ο «Ριζοσπάστης» ανοίγει σήμερα το φάκελο «σχολικές εκδρομές», σκύβοντας πάνω σε προβλήματα που παρουσιάζονται σε σχέση με αυτές και επιδιώκοντας να φωτίσει τις διεκδικήσεις που πρέπει να αναπτυχθούν, ώστε οι σχολικές εκδρομές να αναβαθμιστούν και να ενταχθούν καλύτερα στη μορφωτική και τη γενικότερη λειτουργία του σχολείου.

Στο σημερινό μας πρώτο δημοσίευμα εξετάζουμε την κατάσταση που επικρατεί με τις εκδρομές των Δημοτικών Σχολείων, συζητώντας με τη Στέλλα Βαλαβάνη, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Γονέων Αττικής και μέλος του ΔΣ της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Γονέων - Μαθητών Ελλάδας (ΑΣΓΜΕ), ενώ θα ακολουθήσουν δημοσιεύματα για την κατάσταση και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

* * *

-- Ποιο πρόβλημα ιεραρχείτε ως το κυριότερο σήμερα σε σχέση με τις σχολικές εκδρομές;

-- Δεδομένων των οικονομικών συνθηκών της λαϊκής οικογένειας, αυτήν τη στιγμή πρώτο πρέπει να πούμε το κόστος. Τα προηγούμενα χρόνια, μπορεί οι γονείς να μην το ιεραρχούσαν πρώτο, τώρα όμως υπάρχει μια διαφοροποίηση. Επιπλέον, υπάρχει το ζήτημα του περιεχομένου των σχολικών εκδρομών. Δηλαδή, υπάρχει η αγωνία των γονιών για το τι εισπράττουν τα παιδιά τους από την εκπαιδευτική εκδρομή. Γιατί εκ των πραγμάτων ο ελεύθερος χρόνος που περνάμε εμείς οι γονείς με τα παιδιά μας είναι πολύ μειωμένος, οι δυνατότητες που έχει η λαϊκή οικογένεια για να κάνει και μια εξωσχολική δραστηριότητα ή κάτι διαφορετικό, για να εμπλουτίσει λίγο την καθημερινότητα του παιδιού, έχουν περιοριστεί...

Το κόστος είναι μεγάλο. Σχεδόν κάθε μήνα, για τα παιδιά του Δημοτικού υπάρχει μια σχολική εκδρομή που φτάνει να κυμαίνεται ανάμεσα στα 9 και τα 13 ευρώ (!), καθώς περιλαμβάνεται η μετακίνηση με το λεωφορείο και η δραστηριότητα που τα πάνε, π.χ. θέατρο ή κάποιο άλλο κέντρο κ.λπ. Φανταστείτε, λοιπόν, ότι αν ένας γονιός έχει δύο ή τρία παιδιά, το κόστος είναι απαγορευτικό. Συν το γεγονός ότι και ένα παιδί να 'χεις, το να σκας κάθε μήνα 10ευρα, συνδυασμένο και με όλα τα άλλα που αυτήν τη στιγμή πληρώνει ο εργαζόμενος γονιός... Είναι το κρέας του, αν τα βάλεις κάτω.

Μας έχει προβληματίσει πάρα πολύ ως Ομοσπονδία αυτό, και ως ΑΣΓΜΕ, που βλέπουμε σφαιρικά όλη την Ελλάδα, και κάνουμε σκέψεις πώς θα παρέμβουμε συγκεκριμένα.

-- Υπάρχουν φαινόμενα να μη συμμετέχουν παιδιά στις εκδρομές λόγω κόστους; Και τι συνέπειες έχει αυτό;

-- Υπάρχει διαβάθμιση. Δεν μπορείς να βγάλεις ασφαλή στατιστικά στοιχεία. Ακριβώς επειδή είναι κάθε μήνα, μπορεί από τη μία τάξη να μην πάνε τον ένα μήνα κάποια παιδιά, τον επόμενο να υπολογίσουν οι γονείς τα έξοδά τους και να καταφέρουν να πάνε, όμως να λείψουν άλλα παιδιά κ.ο.κ. Συν το γεγονός ότι συχνά δεν έρχεται ολοκληρωμένη εικόνα, γιατί οι οικογένειες δεν λένε εύκολα «δυσκολεύομαι», ενώ υπάρχουν γονείς που δηλώνουν άρρωστα τα παιδιά τους προκειμένου να μην πάνε, με το φόβο να μην «εκτεθεί» το παιδί για την οικονομική αδυναμία που υπάρχει στην οικογένεια.

Από την άλλη, υπάρχουν και πάρα πολλοί εκπαιδευτικοί που καλύπτουν έξοδα εκδρομών για να μη δημιουργήσουν πρόβλημα. Γιατί είναι πολύ λεπτό ζήτημα, όταν δημιουργείται μια διαφοροποίηση των παιδιών μεταξύ τους, και είναι πάρα πολύ δύσκολο. Ειδικά στις πιο μεγάλες τάξεις του Δημοτικού, που τα παιδιά καταλαβαίνουν καλύτερα, νιώθουν πάρα πολύ άσχημα να διαφοροποιούνται, γιατί δεν έχει η οικογένειά τους τα χρήματα, και να αποκόβονται από την ομάδα, από μια δραστηριότητα της τάξης τους.

Υπάρχουν περιθώρια για να μην επιβαρύνεται η λαϊκή οικογένεια

Επειδή αυτή είναι η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι γονείς, συμβαίνει το εξής: Υπάρχουν για παράδειγμα σύλλογοι που πιέζουν τους δασκάλους - οι οποίοι επιλέγουν πού θα γίνει η εκδρομή - να διαλέγουν μέρη που είναι δωρεάν, όπως τα μουσεία, που τα προηγούμενα χρόνια ήταν και λίγο υποτιμημένα, να μην έχουν θέατρο κάθε μήνα, που είναι πιο ακριβό, κ.ο.κ. Αντίστοιχα, πιέζουν και να μην υπάρχει μεταφορά με κάποιο μέσο. Για παράδειγμα, αν πας το σχολείο στο κοντινό πάρκο με τα πόδια και κάνεις κάποια δραστηριότητα εκεί, αυτό δεν έχει κόστος... Οι σχολικοί περίπατοι, που υπήρχαν παλιότερα και ήταν μια διέξοδος για τα παιδιά, έχουν καταργηθεί στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Αυτό το πρόβλημα υπάρχουν πολλοί Σύλλογοι Γονέων που το αναδεικνύουν, πιέζουν και διεκδικούν. Επίσης, υπάρχουν δυνατότητες που μπορούν να ψάχνουν και να αξιοποιούν οι εκπαιδευτικοί.

Φυσικά, την ευθύνη την έχει το κράτος και εμείς θεωρούμε ότι πρέπει κεντρικά να δοθεί μια κατεύθυνση για το θέμα των εκδρομών, και το ίδιο το κράτος να καλύπτει βεβαίως το κόστος μεταφοράς.

-- Και τι συμβαίνει με το περιεχόμενο των σχολικών εκδρομών, το οποίο όπως είπατε το βλέπουν συνδυασμένα με το κόστος οι γονείς και εκφράζουν την αγωνία τους;

-- Υπάρχουν σχολεία που επιλέγουν να κάνουν τις σχολικές εκδρομές για το σύνολο των τάξεών τους. Και εκεί πολλοί γονείς αντιδρούν. Μπορούν να παρακολουθήσουν με ενδιαφέρον όλα τα παιδιά, από 6 έως 12 ετών, την ίδια θεατρική παράσταση; Οχι. Εχουν όλα τα τμήματα την ίδια δυνατότητα; Διότι πρέπει μια εκδρομή να συνδυάζει και το μαθησιακό στοιχείο, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο της τάξης, το πού καλύτερα μπορεί μια τάξη να λειτουργήσει για να βοηθηθεί το σύνολο των παιδιών της, να προχωρήσει τα παιδιά ένα βήμα παραπέρα, να τους εξάψει τη φαντασία κ.λπ.

Ιδιωτικοί χώροι δημιουργήθηκαν και ζουν από τις σχολικές εκδρομές!

Από την άλλη, έχει δημιουργηθεί και μια επιχειρηματική μπίζνα, υπάρχουν χώροι που δημιουργήθηκαν και ζουν από τις σχολικές εκδρομές. Μόλις ανοίγει λίγο ο καιρός, όλα αυτά τα ιδιωτικά αθλητικά camp γεμίζουν από τις σχολικές εκδρομές επί πληρωμή, στο όνομα τού να αθληθεί το παιδί. Αν και πρέπει να πούμε ότι αθλητικοί χώροι υπάρχουν, το θέμα είναι να τους διεκδικήσουμε να λειτουργούν σωστά και δωρεάν, προς όφελος της λαϊκής οικογένειας και της νεολαίας. Αντ' αυτού, δημιουργούνται αυτοί οι ιδιωτικοί χώροι, όπου βάζεις και τη συμμετοχή και μπορεί να υπάρχει και σίτιση μέσα, και «σπάει» ο χώρος ανά δραστηριότητες... Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, με το «Survivor», ήρθε και ολόκληρο «κύμα» προς αυτήν την κατεύθυνση, κάποιοι επιχειρηματίες βγάζουν υπέρογκα ποσά από αυτήν τη δραστηριότητα και έχουν και έτοιμο πελατολόγιο.

Αντίστοιχα, έχουν ανοίξει μια σειρά κτήματα που κάνουν προγράμματα, π.χ. στα Μεσόγεια με το σταφύλι, αλλού με τις ελιές, με τη μελισσοκομεία κ.λπ., που και πάλι είναι μια μπίζνα που πληρώνουν οι γονείς.

Επίσης, υπάρχει η λεγόμενη εταιρική κοινωνική ευθύνη, στο όνομα της οποίας κάποιες εταιρείες είτε χορηγούν τα χρήματα για να γίνει δωρεάν μια σχολική εκδρομή, είτε φτιάχνουν εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, δέχονται σχολικές εκδρομές στο χώρο τους και αυτοδιαφημίζονται! Μάλιστα, και αυτές οι εκδρομές συνήθως είναι δωρεάν ή μπορεί και να συνοδεύονται με «δωράκια» στους γονείς και τα παιδιά, και όλοι να τις χειροκροτούν, αλλά από πίσω κρύβει δράκο η ιστορία...

Ομως, υπάρχουν τόσες άλλες δυνατότητες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν... Για παράδειγμα, ένα Δημοτικό στο Αιγάλεω έκανε μια δραστηριότητα με ποδηλατοδρομία, με θέμα «Γνωρίζουμε την πόλη μας», και ο διευθυντής τους έκανε στάσεις σε κάθε μνημείο της πόλης ή σε ιστορικά κτίρια και τους μιλούσε γι' αυτά! Ηταν μια πάρα πολύ όμορφη πρωτοβουλία! Τα σχολεία μπορούν να κάνουν και πολλά άλλα πράγματα, όπως να πάνε π.χ. σε ένα τυπογραφείο και να μάθουν πώς τυπώνεται ένα βιβλίο, να πάνε σε μια βιομηχανική μονάδα και να δούνε πώς παράγεται κάτι κ.λπ.

-- Τι δράσεις αναλαμβάνουν οι Σύλλογοι Γονέων γύρω από αυτό το θέμα των σχολικών εκδρομών;

-- Υπάρχουν μια σειρά Σύλλογοι που μέσα από κάποιες δραστηριότητές τους, π.χ. ένα μπαζάρ, μια λαχειοφόρο, χαρίζουν τα έσοδα ως κίνηση αλληλεγγύης για να καλυφθεί το κόστος δύο - τριών εκδρομών για όλα τα παιδιά. 'Η υπάρχουν Σύλλογοι που παίρνουν μια επίσης καλή πρωτοβουλία: Εχουν βρει θέατρα που μετακινούνται και μπορούν να παίξουν μέσα στο χώρο του σχολείου, οπότε εκεί είναι και χαμηλότερο το κόστος και μπορούν να το καλύψουν οι ίδιοι οι Σύλλογοι.

Οι Σύλλογοι να διεκδικήσουν να καλύπτεται από το κράτος το κόστος της μετακίνησης

Από την άλλη, υπάρχουν Σύλλογοι - και αυτό είναι που πρέπει να γίνεται - που διεκδικούν αγωνιστικά από τους δήμους. Από τη στιγμή που - για εμάς κακώς, αλλά - έχουν περάσει τα σχολεία στους δήμους μετά τον «Καλλικράτη», Σύλλογοι έχουν πιέσει και έχουν διεκδικήσει η μεταφορά των σχολικών εκδρομών να καλύπτεται από τις Σχολικές Επιτροπές των δήμων. Ακόμα καλύτερα, και με δεδομένο ότι έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια η επιχορήγηση των Σχολικών Επιτροπών, υπάρχουν και οι Περιφέρειες, που εμπλέκονται με τη μεταφορά μαθητών και θα μπορούσαμε να στραφούμε προς αυτές και να διεκδικήσουμε να καλύπτουν το κόστος μετακίνησης των εκδρομών. Και αυτό νομίζω ότι είναι ένα βήμα να προχωρήσουμε παραπάνω σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, να καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και το υπουργείο Παιδείας, για να έχει και μια καθολική ευθύνη για ό,τι γίνεται.

Γιατί πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και το εξής: Υπάρχει διαβάθμιση από περιοχή σε περιοχή και από δυνατότητα σε δυνατότητα, είναι διαφορετική η οικονομική δυνατότητα που έχουν οι οικογένειες σε μια περιοχή και σε άλλη, και όπως είπαμε παραπάνω, αυτή η ταξική διαφοροποίηση εκφράζεται και μέσα στο ίδιο το σχολείο και μέσα στην ίδια τάξη. Κι έρχεται και η εκδρομή να ενισχύσει τις ταξικές διαφορές. Δεν υπάρχει το καθολικό στοιχείο. Γιατί, για παράδειγμα, να μην έχουν πάει όλα τα Δημοτικά της Αττικής στο Αρχαιολογικό Μουσείο; Γιατί όλα τα Δημοτικά της Αττικής και ειδικότερα η Δ' τάξη, που κάνει και την αρχαία Ελλάδα, να μην έχουν επισκεφτεί την Ακρόπολη ή αντίστοιχα η Ε' τάξη το Βυζαντινό Μουσείο; Αντίστοιχα, υπάρχουν μουσεία που το θέμα τους συνδυάζεται με το περιεχόμενο των μαθημάτων των παιδιών σε διάφορες τάξεις και ηλικίες, και μέσα από τέτοιες εκδρομές τα παιδιά βλέπουν στην πράξη αυτό που διδάσκονται στο σχολείο, συνδυάζουν θεωρία και πράξη και καταλαβαίνουν καλύτερα ό,τι μαθαίνουν.


Γ. Σ.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org