Η Ρώσικη Πρωτοπορία - οι κοσμοϊστορικές αλλαγές που συντελούνται στην Τέχνη στη Ρωσία από τα προεπαναστατικά χρόνια και κορυφώνονται τα πρώτα χρόνια μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση - οι βασικοί εκπρόσωποί της, η συνταρακτική εποχή μέσα στην οποία γεννήθηκε, φωτίστηκαν με μια μοναδική εκδήλωση που πραγματοποίησαν το Τμήμα Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ και ο Τομέας Καλλιτεχνών της ΚΟ Αττικής.

Στο πάντα φιλόξενο Θέατρο «Τζένη Καρέζη», το απόγευμα της Παρασκευής παρουσιάστηκαν τα επιτεύγματα της Ρώσικης Πρωτοπορίας σε όλα τα είδη της Τέχνης. Από τα μοναδικά πλάνα των τρομερών Σοβιετικών κινηματογραφιστών όπως του Τζίγκα Βερτόφ και του Σεργκέι Αϊζενστάιν που υποδέχονταν το κοινό στο φουαγιέ του θεάτρου και την ξεχωριστή παράσταση που πραγματοποιήθηκε στην έναρξη της εκδήλωσης εμπνευσμένη από τη Συμφωνία των Σειρήνων (1922) του Αρσένι Αβράαμοφ, ίσως του χαρακτηριστικότερου παραδείγματος της Ρώσικης Πρωτοπορίας στον τομέα της μουσικής, έως προβολές σπουδαίων δημιουργημάτων των εικαστικών τεχνών, του βιβλίου, της αρχιτεκτονικής, της γραφιστικής, του φωτομοντάζ, του θεάτρου και του μπαλέτου, μπορούσε ο καθένας να κατανοήσει τον τίτλο της εκδήλωσης: «Ρώσικη Πρωτοπορία - Η έφοδος της Τέχνης στον ουρανό».

Το ενδιαφέρον για αυτό το μοναδικό καλλιτεχνικό γεγονός που συνδέθηκε με την Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση ήταν πολύ μεγάλο. Ανθρωποι κάθε ηλικίας γέμισαν ασφυκτικά τον χώρο του θεάτρου, ανάμεσά τους άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών από τους χώρους των πανεπιστημίων, πολλοί καλλιτέχνες, καθώς και σπουδαστές των αντίστοιχων σχολών. Παρευρέθηκαν και τα μέλη του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκος Σοφιανός και Θοδωρής Χιώνης, Γραμματέας της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ.

Στη ζωντανή και πλούσια με στοιχεία και συμπεράσματα ομιλία της η Ελένη Μηλιαρονικολάκη, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνη του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ, απάντησε σε δύο βασικά θέματα της ιδεολογικής διαπάλης στον χώρο του πολιτισμού γύρω από το φαινόμενο της Ρώσικης Πρωτοπορίας. Ζητήματα που γεννούν ερωτήματα στους επισκέπτες της Εκθεσης για τη Ρώσικη Πρωτοπορία, η οποία φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη έως τα τέλη Σεπτέμβρη.

Το πρώτο ερώτημα είναι αν υπάρχει σχέση των ρευμάτων της Ρώσικης Πρωτοπορίας με την Οκτωβριανή Επανάσταση και το δεύτερο για ποιο λόγο ανακόπηκε η εξέλιξη και ανάδειξη της Ρώσικης Πρωτοπορίας.

Στο πρώτο ερώτημα η Ελ. Μηλιαρονικολάκη μέσα από την παρουσίαση των βασικών ρευμάτων της Ρώσικης Πρωτοπορίας (κυβοφουτουρισμός, σουπρεματισμός, κονστρουκτιβισμός), του ιδεολογικού τους υποβάθρου, που συνοδεύονταν με την προβολή πολλών εικόνων από τα έργα, φωτογραφιών και βίντεο, κατέδειξε τη στενή σχέση των έργων που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια πριν την Επανάσταση και μετά από αυτή με το συγκλονιστικό, ιστορικό γεγονός της νίκης και της επικράτησής της.

Στο δεύτερο ερώτημα, στάθηκε στις αντιφάσεις που αναπτύχθηκαν στα καλλιτεχνικά ρεύματα, αλλά και στον προβληματικό τρόπο που αντιμετωπίστηκαν αυτές οι αντιφάσεις από τη σοβιετική εξουσία. Συμπεράσματα που έχουν προκύψει από τις σύγχρονες επεξεργασίες του ΚΚΕ στον τομέα της Αισθητικής και της Τέχνης.

Ομως, όπως τόνισε: «Παρ' όλες αυτές τις προβληματικές καταστάσεις στην πρώην ΕΣΣΔ, όχι εντελώς αδικαιολόγητες ειδικά για το πεδίο της Αισθητικής, η Ρώσικη Πρωτοπορία έχοντας αφήσει μέσα από τους πειραματισμούς της μια μεγάλη παρακαταθήκη γνώσεων, επεξεργασμένων τεχνικών, επινοήσεων, τεχνοτροπιών, που έως τις μέρες μας επηρεάζουν τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις ακόμη και την επιστημονική έρευνα, εξακολουθεί να ανήκει στο μέλλον.

Και τα έργα της συνεχίζουν να ακτινοβολούν για να μας υπενθυμίζουν πόσο μεγάλος είναι ο άνθρωπος, πόσα σπουδαία πράγματα είναι ικανός να κάνει όταν δονείται από μεγάλες ιδέες και συγκινήσεις, πόσο σπουδαία πράγματα είμαστε ικανοί να κάνουμε κι εμείς, σε πείσμα όσων θέλουν τη σκέψη μας καρφωμένη στη γη της σαθρής και μίζερης καπιταλιστικής πραγματικότητας, χωρίς ιδανικό, όνειρο και πίστη ότι έχουμε τη δύναμη να την αλλάξουμε».

Με έμπνευση από τη Συμφωνία των Σειρήνων στην έναρξη της εκδήλωσης παρουσιάστηκε ένα ξεχωριστό καλλιτεχνικό δρώμενο. Μια «περιήγηση» στο χθες, το σήμερα και το αύριο.

Συντελεστές: Σκηνοθεσία - Δανάη Κατσαμένη, Μουσική επιμέλεια - Γιώργος Θεοφάνους, Ενδυματολόγος - Αλεξάνδρα Πετροπούλου.

Συμμετείχε ο ηθοποιός Αντώνης Γουγής και η οπερατέρ Μαρίνα Κάππου.

Στη χορωδία συμμετείχαν οι Λήδα - Καλλιόπη Αγγέλου, Νίκος Δαλιάνης, Κατερίνα Καραμπίλα, Ζώρζη Κασίμη, Ευτυχία Μπίμη, Νεκτάριος Σαμαρτζής, Αμέρισσα Φτούλη και Μίνα Ψυχιά. Οι κρουστοί Δημήτρης Γιαννούχος, Φώτης Κόλλιας και Βάιος Τσατσαλίδης.

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή η συναυλία που διοργάνωσε η Τομεακή Επιτροπή Αρτας, με τίτλο «Εγώ δεν ζω γονατιστός», προς τιμή του μεγάλου λαϊκού τραγουδιστή Στέλιου Καζαντζίδη. Στο αφιέρωμα συμμετείχαν οι Γιώργος Μαργαρίτης, Δημήτρης Μπάσης, Βίκυ Καρατζόγλου και Χριστίνα Γαλιάτσου.

Πολλές χιλιάδες λαού και νεολαίας γέμισαν το Εκθεσιακό Κέντρο Αρτας από νωρίς και τραγούδησαν, μαζί με τους καλλιτέχνες, τραγούδια που σφράγισαν ολόκληρες γενιές.

Την εκδήλωση άνοιξε με σύντομο χαιρετισμό εκ μέρους της Τομεακής Επιτροπής Αρτας η Αρτεμις Παππά, η οποία σημείωσε μεταξύ άλλων: «Το λαϊκό τραγούδι αποκτά τον πιο δημοφιλή βάρδο του, γύρω στο 1950, σε μια περίοδο με νωπές τις μνήμες της Κατοχής και της Αντίστασης, του αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού. Στο ξεχωριστό ηχόχρωμα της φωνής του Στέλιου συμπυκνώνονταν το κοινό παράπονο, η αγωνία των μεροκαματιάρηδων για επιβίωση, αλλά και οι αγώνες εναντίον της αυθαιρεσίας και της κοινωνικής αδικίας. Και είναι γεγονός ότι πολλά μυστικά νήματα ένωναν τις ερμηνείες του με χιλιάδες ψυχές, με αποτέλεσμα ο Στ. Καζαντζίδης να αποτελέσει λαϊκό θρύλο για το μεγαλύτερο κομμάτι των Ελλήνων. Για πενήντα χρόνια ο Στέλιος Καζαντζίδης δίνει μεγάλες ερμηνείες σε τραγούδια που αγαπήθηκαν και συγκίνησαν.

Γι' αυτό το λαϊκό τραγούδι, που για δεκαετίες υπηρέτησε, είχε γράψει παλιότερα: "Το λαϊκό τραγούδι εκφράζει τους καημούς, τα παράπονα, τις αγωνίες, τις χαρές και τις λύπες, τα όνειρα του απλού ανθρώπου για μια καλύτερη ζωή. Εχει τη δύναμη να ξυπνά συνειδήσεις και να αφυπνίζει τον κόσμο. Σε κάποιους δεν αρέσουν η αλήθεια και τα μηνύματα που μεταφέρει και γι' αυτό σκόπιμα προσπαθούν να μειώσουν την αξία, το κύρος και τον ρόλο του στην πολιτισμική ζωή του τόπου μας"».

Αναφέρθηκε ακόμα και στην προσφορά του ΚΚΕ στον Πολιτισμό λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ο κόσμος ξέρει πως το ΚΚΕ με τις ιδέες και τους αγώνες του ενέπνευσε πολλούς από τους σημαντικότερους ανθρώπους του πολιτισμού. Γιατί ο κόσμος βλέπει πως το ΚΚΕ με τις μοναδικές πολιτιστικές εκδηλώσεις του συμβάλλει στη διάδοση του κοινωνικά χρήσιμου έργου, επιβεβαιώνοντας μέσα και από τον Πολιτισμό τον ριζικά διαφορετικό χαρακτήρα του Κόμματός μας από όλα τα άλλα κόμματα που αντιμετωπίζουν τον πολιτισμό ως εμπόρευμα! Για εμάς, η πρωτοπόρα Τέχνη είναι δύναμη ανατρεπτική, επαναστατική! Είναι μια δύναμη που μπορεί να ανυψώσει, να μεταπλάσει τους ανθρώπους, αυτούς που τελικά θα αλλάξουν τον κόσμο!».

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με έντεχνο και λαϊκό πρόγραμμα από τους Calabortzi Brotherz.