Συνεχίζεται το σκληρό παζάρι ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν, καθώς η Ουάσιγκτον εντείνει την πίεση στο τραπέζι της έμμεσης διαπραγμάτευσης. Σε αυτό το πλαίσιο ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να επιδίδεται σε παλινωδίες από μέρα σε μέρα και από ώρα σε ώρα, προβλέποντας χτες ως «πιθανή» μια συμφωνία «από την επόμενη βδομάδα».

Ωστόσο οι προσπάθειες των ΗΠΑ για ασφυκτική πίεση και εκβιασμούς φαίνεται ότι συναντούν εντεινόμενες δυσκολίες.

Η ιρανική ηγεσία δεν υποχωρεί, ούτε βιάζεται να κλείσει συμφωνία με κάθε τίμημα. Αντιλαμβάνεται την άμεση σύνδεση της αμερικανοϊσραηλινής ιμπεριαλιστικής επίθεσης με τις εντεινόμενες επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, και προσπαθεί να επιβάλει ντε φάκτο τη διαμόρφωση μιας συμφωνίας που θα καλύπτει «όλα τα μέτωπα», παρά τις προσπάθειες του Ισραήλ να επιβάλει το αντίθετο - δηλαδή τον διαχωρισμό των πολέμων, ώστε να υλοποιήσει το σχέδιο κατοχής του νότιου και ανατολικού Λιβάνου.

Η απειλή της Τεχεράνης για ανάσχεση των έμμεσων διαπραγματεύσεων λόγω του ασταμάτητου μακελειού από το Ισραήλ στον Λίβανο φάνηκε να αναγκάζει τον Τραμπ σε άσκηση «πίεσης» προς τη μεριά του Ισραήλ, χωρίς απτό αποτέλεσμα (βλ. το θέμα της διπλανής σελίδας).

Σε αυτό το πλέγμα εξελίξεων, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καταθέτοντας χτες το απόγευμα στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ, δεν αμφισβήτησε αυτήν τη φορά την ύπαρξη του Ιρανού ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, για τον οποίο ανέφερε ότι είναι «ζωντανός» και ότι «εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο» στη διακυβέρνηση της χώρας. Ο Ρούμπιο είπε στους γερουσιαστές πως το Ιράν έχει συμφωνήσει να διαπραγματευτεί ορισμένες πλευρές του πυρηνικού προγράμματός του, το οποίο αρνιόταν προηγουμένως να συζητήσει. Υποστήριξε ωστόσο πως δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν. Η κορυφαία προϋπόθεση - σημείωσε - είναι να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να διαπραγματευτεί το Ιράν την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει.

Στο φόντο αυτό ο υποδιοικητής της κεντρικής διοίκησης των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Μοχάμεντ Τζαφάρ Ασαντί, προειδοποίησε χτες ότι είναι «αναπόφευκτη η επανάληψη των εχθροπραξιών» με τις ΗΠΑ χωρίς την παράδοση του Ιράν. Κρίνοντας ότι η παράδοση είναι αδύνατη, εκτίμησε πως είναι θέμα χρόνου η επανάληψη των συγκρούσεων, παρά την προφανή προσπάθεια των ΗΠΑ στην παρούσα φάση να τις αναβάλουν.

Παράλληλα ο Χοσεΐν Μοχεμπί, ταξίαρχος - εκπρόσωπος των «Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης», προειδοποίησε ότι οι ιρανικές Ενοπλες Δυνάμεις «είναι πιο έτοιμες από ποτέ» για οποιαδήποτε μελλοντική εξέλιξη, διαθέτοντας «χαρτιά» που δεν έχουν αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα. «Αν ο εχθρός επιστρέψει στη στρατιωτική αρένα, η φύση των επιχειρήσεων, η γεωγραφία των πεδίων μάχης, ακόμα και οι τύποι των όπλων θα είναι διαφορετικοί. Οι Φρουροί είναι πλήρως έτοιμοι για όλα τα πιθανά σενάρια», διεμήνυσε την 1η Ιούνη, όπως μετέδωσε το ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο «Press TV».

Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι το Ιράν αξιοποίησε πλήρως την περίοδο της εύθραυστης εκεχειρίας που ξεκίνησε στις 7 Απρίλη, προκειμένου να αναπληρώσει πολεμοφόδια και να αποκαταστήσει ζημιές που προκλήθηκαν από τις απρόκλητες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φλεβάρη. «Η πραγματικότητα είναι ότι οι στρατιωτικές και επιχειρησιακές μας δυνατότητες αυξήθηκαν στη διάρκεια της εκεχειρίας», τόνισε ο Μοχεμπί, επισημαίνοντας πως όλο αυτό το διάστημα οι ΗΠΑ «απέτυχαν να αναλάβουν» τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, παρά τις «εκτεταμένες στρατιωτικές δυνατότητες».

Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ιρανοί «Φρουροί» ανακοίνωσαν ότι μέσα στο τελευταίο 24ωρο πέρασαν με τις οδηγίες των ιρανικών αρχών άλλα 24 ξένα εμπορικά πλοία από τα Στενά του Ορμούζ, κάνοντας λόγο για «έξυπνο έλεγχο» του στρατηγικού περάσματος. Επανέλαβαν δε πως «τα εχθρικά στοιχεία δεν έχουν καμία θέση στον Περσικό Κόλπο και στο στρατηγικό πέρασμα», εννοώντας πλοία των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Στο φόντο της προπαγάνδας που διασπείρουν «δυτικά» και σαουδαραβικά ΜΜΕ, τη Δευτέρα κυκλοφόρησε ανυπόστατη φήμη περί «ξαφνικής παραίτησης» του Ιρανού Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν. Ο στόχος αυτού είναι γνωστός εδώ και καιρό: Να δημιουργήσουν την εντύπωση «ρήγματος» στην ιρανική ηγεσία και να καλλιεργηθεί το έδαφος για ενδεχόμενη «αλλαγή καθεστώτος». Η ίδια τακτική είχε ακολουθηθεί και μετά τις πολύνεκρες αντικυβερνητικές λαϊκές διαδηλώσεις στο Ιράν τον περασμένο Δεκέμβρη - Γενάρη λόγω της οικονομικής κρίσης, απόρροιας τόσο των «δυτικών» κυρώσεων όσο και της φιλομονοπωλιακής πολιτικής που εφαρμόζεται.

Στο μεταξύ η συνέχιση της σύγκρουσης αυξάνει τις δυσκολίες ειδικά για τα λαϊκά στρώματα. Εκθεση της ιρανικής Κεντρικής Τράπεζας προχθές Δευτέρα αναφέρει ότι ο ετήσιος πληθωρισμός τον Μάη έφτασε σε επίπεδα πρωτοφανή από την εποχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Η σημαντική υποτίμηση του ιρανικού νομίσματος, ριάλ, εξανεμίζει συνεχώς τα εισοδήματα των Ιρανών εργαζομένων, με την ακρίβεια σε βασικά αγαθά, μεταφορές και άλλες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την έκθεση της ιρανικής Κεντρικής Τράπεζας, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή που μετρά το κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών έφτασε στο 77,2% τον Μάη σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Ανάμεσα σε Απρίλη και Μάη αυξήθηκε κατά 8,5%. Ο πληθωρισμός ανάμεσα στον Μάη του 2025 και στον Μάη του 2026 εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 113,8%, που είναι ο μεγαλύτερος πληθωρισμός στο Ιράν από το 1942.

Η ιρανική «δεξαμενή σκέψης» «Bamdad Institute of Economic Studies» σχετικά με τον πληθωρισμό επισημαίνει τις συνέπειες του πολέμου των ΗΠΑ - Ισραήλ στην ιρανική οικονομία και στην υποτίμηση του ριάλ, που ενώ πριν 10 χρόνια η ισοτιμία του με το δολάριο ήταν 1 δολάριο προς 32.000 ριάλ, σήμερα έχει διαμορφωθεί σε 1 δολάριο προς 1,7 εκατομμύρια ριάλ.

Στο μεταξύ, χτες η εφημερίδα «Wall Street Journal» ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί έντονες πιέσεις στο σουλτανάτο του Ομάν να εγκαταλείψει τη θέση ουδετερότητας που τηρεί επί δεκαετίες, παίζοντας συχνά τον ρόλο διπλωματικού μεσολαβητή για την επίλυση διμερών και περιφερειακών κρίσεων και διενέξεων.

Σύμφωνα με το συγκεκριμένο ρεπορτάζ οι ΗΠΑ πιέζουν το Ομάν να συστρατευτεί μαζί τους και να πάρει άμεσα αποστάσεις από το Ιράν, διακόπτοντας τις διπλωματικές σχέσεις. Η εφημερίδα θύμισε και τη δήλωση που έκανε την περασμένη βδομάδα ο Τραμπ, απειλώντας «να τινάξει στον αέρα» το σουλτανάτο του Ομάν επειδή διαπραγματεύεται με το Ιράν μια συμφωνία συνδιαχείρισης των Στενών του Ορμούζ.

Επίσης, την περασμένη Πέμπτη ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απείλησε το Ομάν με κυρώσεις σε περίπτωση που συνεργαστεί με το Ιράν στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Οι αμερικανικές απειλές καταδικάστηκαν άμεσα από το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, που επεσήμανε ότι πρόκειται για άλλη μια περίπτωση κατά την οποία οι ΗΠΑ εκβιάζουν ένα ανεξάρτητο μέλος του ΟΗΕ, ενώ χαρακτήρισε την εξέλιξη «νέα απόδειξη της ηθικής χρεοκοπίας του αμερικανικού συστήματος διακυβέρνησης».

Δεκατετραμελής ομάδα ειδικών εισηγητών του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων η ειδική εισηγήτρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην κατεχόμενη Παλαιστίνη Φραντσέσκα Αλμπανέζε και η ειδική εισηγήτρια Πολιτιστικών Δικαιωμάτων Αλεξάνδρα Σταθάκη, σε ανακοίνωση που εξέδωσαν την 1η Ιούνη, προειδοποιούν για την ανησυχητική αύξηση των άγριων επιθέσεων που εξαπολύουν σχεδόν καθημερινά ορδές Εβραίων εποίκων υπό την προστασία του ισραηλινού στρατού στη Δυτική Οχθη.

Επισημαίνουν πως οι επιθέσεις συνιστούν «καθημερινή τρομοκρατία» σε βάρος της ζωής των Παλαιστινίων που έχουν «την υποστήριξη και τη συναίνεση του ισραηλινού κράτους», επισημαίνοντας πως προκαλούν μεταξύ άλλων τον εκτοπισμό ιθαγενούς πληθυσμού. «Η κλιμακούμενη βία που εξαπολύεται με πλήρη ατιμωρησία λειτουργεί ως όργανο καταναγκασμού στα χέρια της κατοχικής δύναμης διευκολύνοντας την εθνοκάθαρση», αναφέρουν χαρακτηριστικά προσθέτοντας πως η βία των εποίκων έχει αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα ειδικά από την αρχή του 2026. Προσθέτει πως από τον περασμένο Ιανουάριο Εβραίοι έποικοι δολοφόνησαν πάνω από 13 Παλαιστίνιους και τραυμάτισαν άλλους 500.

Μόνο χτες αναφέρθηκαν οι εμπρησμοί χωραφιών Παλαιστινίων δυτικά της Χεβρώνας και νότια της Ναμπλούς με δράστες ορδές Εβραίων εποίκων. Ανακοινώθηκαν επίσης κατεδαφίσεις σπιτιών στα περίχωρα της κατεχόμενης Ιερουσαλήμ, απαγόρευση κυκλοφορίας δυτικά της Βηθλεέμ, εισβολή στρατού και κατ' οίκον «έρευνες» σε χωριό βορειοανατολικά της Ραμάλας, συλλήψεις 31 Παλαιστινίων μεταξύ των οποίων και 4 φοιτητές του πανεπιστημίου Μπιρζεΐτ.

Το ίδιο διάστημα, αυξάνονται και οι επιθέσεις του ισραηλινού στρατού κατοχής της Λωρίδας της Γάζας. Από τη Δευτέρα έως και χτες ο ισραηλινός στρατός σκότωσε τουλάχιστον πέντε Παλαιστίνιους και τραυμάτισε άλλους τρεις στο Ντέιρ αλ Μπάλαχ.

Ο νέος συλλογικός απολογισμός των παλαιστινιακών αρχών για τα θύματα των ισραηλινών επιθέσεων στη Γάζα ανέφερε πάνω από 72.942 νεκρούς και 172.907 τραυματίες.