Με τον νέο Κώδικα ανοίγει ο δρόμος για την επιπλέον πληρωμή για οτιδήποτε παρέχεται από την πλευρά των δήμων και των υπηρεσιών τους

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι στο παρελθόν η «αυτοδιοίκηση» με τη λειτουργία της τιμούσε την έννοια και την ορολογία. Οχι βέβαια. Στην Ελλάδα η «αυτοδιοίκηση» δεν ήταν ποτέ αυτο-κυβέρνηση, δεν ήταν ποτέ δηλαδή ένα πολιτικό καθεστώς συμμετοχής εντός του οποίου η τοπικότητα απολαμβάνει δικαιώματα πολιτικού αυτοπροσδιορισμού.

Για το ελληνικό πολιτικό σύστημα η «αυτοδιοίκηση» ήταν απλά «η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων», ούτε καν η διαχείρισή τους. Ετσι, λειτούργησε ιστορικά ως μια μικρογραφία του κράτους και του κεντρικού πολιτικού συστήματος σε τοπικό επίπεδο, και όχι ως μια διακριτή, πόσο μάλλον εναλλακτική δομή πολιτικής εξουσίας με αρμοδιότητες.

Η συνειδητή υποτίμηση του θεσμού της «αυτοδιοίκησης» και με πολιτικούς και με οικονομικούς όρους δυσχέρανε καθημερινά τη θέση της στο πολιτικό σύστημα, και είχε ως αποτέλεσμα το ουσιαστικό τέλος ενός δυνάμει λαϊκού θεσμού. Στην απαξίωση αυτή δεν είναι άμοιροι ευθυνών και οι αυτοδιοικητικοί.

Στην κατηφόρα αυτή μεγάλη συμβολή έχει και ο Νόμος για τους Δήμους και τις Περιφέρειες με το όνομα ενός σπουδαίου μεταρρυθμιστή της αρχαιότητας, του Κλεισθένη, που δεν εισάγει στην ουσία καμία μεταρρύθμιση. Πρόκειται για μια παρέμβαση πολύ πίσω από τις ανάγκες της κοινωνίας και της «αυτοδιοίκησης», που δεν αποτολμά τη θεσμική επίλυση ζητημάτων που έχουν ωριμάσει στη συλλογική και δημόσια συζήτηση. Μια μεταρρύθμιση - καρμπόν των μεθόδων των χωρών της ΕΕ, όπου ζυμώνονται δεκαετίες οι λεγόμενες «καλές πρακτικές», δηλαδή φτηνοί δήμοι στο κεντρικό κράτος, δήμοι - ανώνυμες εταιρείες που μανατζάρει την περιουσία και τους υποτακτικούς τους, δήμοι - βορά σε εργολάβους και εξυπηρέτησης συμφερόντων.

Επομένως, η κοινή πολιτική δημιουργήθηκε από συνεχόμενες θεσμικές μεταρρυθμίσεις των κυβερνήσεων ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, οι οποίες στηρίχθηκαν και υλοποιήθηκαν από θέσεις διοίκησης, από τους δημάρχους τους και σε επίπεδο κάθε δήμου και Περιφέρειας, αλλά και σε επίπεδο των κεντρικών οργάνων, της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ.

• Η πολιτική ότι η χρηματοδότηση των δήμων θα γίνεται με ίδια έσοδα, δηλαδή με επιπλέον φορολεηλασία του δημότη και με ταυτόχρονη συρρίκνωση των ΚΑΠ, οι οποίοι αποδίδονται με βάση τους φόρους που ήδη πληρώνει ο κόσμος ως ποσοστό στους δήμους.
• Η κρατική χρηματοδότηση λοιπόν συνεχώς μειώνεται - συρρικνώνεται και τα κενά καλύπτονται από την ένταση των ιδίων εσόδων, των ιδίων πόρων, δηλαδή τη βαριά φορολόγηση των δημοτών. Σήμερα από τα 8 δισ. των θεσμοθετημένων πόρων αποδίδονται στους δήμους τα 2,5 δισ. (!), με αποτέλεσμα τις σοβαρές ελλείψεις στις υπηρεσίες των δήμων και τη μειωμένη αποτελεσματικότητα αυτών.
• Η ανταποδοτικότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες, χωρίς να συνδυάζονται οι αρμοδιότητες που δίνονται - ιδιαίτερα στους δήμους - με πόρους και με προσωπικό. Αρα ανοίγει ο δρόμος για την επιπλέον πληρωμή για οτιδήποτε παρέχεται από την πλευρά των δήμων και των υπηρεσιών τους.
• Η στήριξη των επιχειρηματικών σχεδίων όπως αυτά διαμορφώνονται σε κάθε περιοχή μέσα από τα ευρωπαϊκά προγράμματα, μέσα από το μοίρασμα της «πίτας» δηλαδή, το οποίο γίνεται και συνδυάζεται με τους στόχους και τις επιχειρηματικές επιδιώξεις σε κάθε Περιφέρεια και δήμο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η μπίζνα της «πράσινης ανάπτυξης», που πληρώνεται ακριβά από τον λαό. Παραδείγματα επίσης είναι η τσιμεντοποίηση του Αθλητικού Κέντρου του Αγίου Κοσμά, η λεγόμενη «Αττική Ριβιέρα» και άλλα πολλά.
• Η ιδιωτικοποίηση λειτουργιών, υπηρεσιών, τομέων που είναι στην ευθύνη των δήμων, μέσα από τη συρρίκνωση του προσωπικού, μέσα από την άλωση των εργασιακών σχέσεων, μέσα από στρατιές εργαζομένων ορισμένου χρόνου, των συμβασιούχων, οι οποίοι ουσιαστικά εναλλάσσονται κατά διαστήματα, καλύπτοντας προσωρινά ανάγκες και αφήνοντας ουσιαστικά πεδίο επιχειρηματικής δράσης σε ιδιωτικές εταιρείες.
• Η προφανής έλλειψη προσωπικού συμβάλλει στον παραπάνω στόχο.
• Η μεγάλη μπίζνα της διαχείρισης των απορριμμάτων και η προώθηση της καρκινογόνου καύσης τους.
• Η επιβάρυνση των προϋπολογισμών των δήμων με το κόστος των αυξήσεων σε τιμολόγια Ενέργειας και ύδρευσης, αγοράς τροφίμων, με το τέλος ταφής.

Ακούσαμε πάλι τη ρητορική περί «εκσυγχρονισμού», «διαφάνειας», «δημοκρατίας» κ.λπ., με ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ να συμφωνούν στα βασικά και να κάνουν βολική κριτική.

Με πρόσχημα - όπως πάντα - την εξοικονόμηση πόρων, η κυβέρνηση ουσιαστικά επιχειρεί να καθιερώσει ένα ακόμα εργαλείο αλλοίωσης της ψήφου και άρα του εκλογικού αποτελέσματος, χειραγώγησης των ψηφοφόρων και ευτελισμού της εκλογικής διαδικασίας μέσω ψηφοδελτίων multiple choice. Επιπλέον, είναι δεδομένο ότι ο συγκεκριμένος τρόπος ψηφοφορίας με τη διπλή επιλογή θα αξιοποιηθεί από το πολιτικό σύστημα και τους μηχανισμούς του, στη λογική της «πολιτικής σταθερότητας» και της λεγόμενης «κουλτούρας συνεργασιών».

Με τον Κώδικα καταργείται ο δεύτερος γύρος των εκλογών και εισάγεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου. Προωθείται η αντιδραστική λογική της «δεύτερης επιλογής» συνδυασμού στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που θα πάρει 42% και 1 ψήφο. Σε διαφορετική περίπτωση, στους δύο πρώτους συνδυασμούς προσμετρούνται και οι «εναλλακτικές ψήφοι» από τους υπόλοιπους συνδυασμούς, προκειμένου να αναδειχθεί ο επικρατών που θα λαμβάνει τα 3/5 των εδρών.

Μιλάμε για έναν απίστευτο εκβιασμό, στο όνομα μάλιστα των «περισσότερων επιλογών», που σύμφωνα με το υπουργείο γίνεται για να μειωθεί το κόστος από τη διεξαγωγή του δεύτερου γύρου. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι υπό τον εκβιασμό της «κυβερνησιμότητας» και της «πολιτικής σταθερότητας» οι ψηφοφόροι δεν θα καλούνται να επιλέξουν τον έναν και μοναδικό εκπρόσωπό τους σε Περιφέρειες και δήμους, αλλά - προαιρετικά - θα καλούνται να επιλέξουν και έναν δεύτερο, να αποδεχτούν δηλαδή σώνει και καλά ότι υπάρχει κι άλλος καλός για τα συμφέροντά μου.

• Ο Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης ενσωματώνει την εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση δημόσιων υπηρεσιών, την αύξηση φόρων και τελών για τους πολίτες, καθώς και τον περιορισμό της δημοκρατικής λειτουργίας των δήμων και Περιφερειών.
• Η κρατική χρηματοδότηση των δήμων έχει μειωθεί κατά 32% από το 2009, ενώ επιβαρύνονται οι δημότες με παλιά και νέα τέλη.
• Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης μπορεί να αντικαθιστά το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, αλλά σε υψηλότερο επίπεδο.
• Οι δημότες καλούνται να πληρώσουν τις απαλλοτριώσεις για κοινόχρηστους χώρους.
• Διατηρείται και ενισχύεται η διάταξη Βορίδη που προβλέπει την υποχρεωτική άσκηση έφεσης εναντίον πρωτόδικης απόφασης υπέρ εργαζομένων όχι πλέον από τη δημοτική αρχή, αλλά από τον δήμαρχο προσωπικά. Μάλιστα προβλέπεται ότι πρόσθετα ως διάδικοι παρίστανται υποχρεωτικά τα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών, ακόμα και για ασφαλιστικά μέτρα.

Στον άλλο δίσκο βρίσκονται η εκάστοτε δημοτική αρχή και οι αντιστάσεις της στις παραπάνω κατευθύνσεις. Η δημοτική αρχή που στέκεται εμπόδιο σε αντιδραστικές αλλαγές, όπως η υποχρηματοδότηση και η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση της δημόσιας Υγείας και των υπηρεσιών της. Που αρνείται να φορτώσει τον λαό και τους εργαζόμενους, παρά την οικονομική ανέχεια, με επιπλέον χαράτσια στις υπηρεσίες που προσφέρει. Που αντιστέκεται στους μηχανισμούς επιβολής πολιτικών εναντίον των εργαζομένων, όπως ο λεγόμενος νόμος Βορίδη.

Από την υιοθέτηση μιας τέτοιας δυναμικής θα κριθούν και θα αξιολογηθούν και οι εκάστοτε δημοτικές αρχές. Η πολιτική που εφαρμόζεται διακομματικά στους δήμους και στις Περιφέρειες χρειάζεται να καταδικαστεί στη συνείδηση του λαού.