ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Κυριακή 29 Μάη 2005
Σελ. /32
ΠΑΙΔΕΙΑ
Πατριδογνωμόνιο
Αγραφος στ' Αγραφα

Θέλω. Και δεν μπορώ. Να γράψω εδώ για τον Χαρίλαο. Τι να γράψω εγώ γι' αυτόν που με ορμήνεψε «αφού γράφεις καλά, να γράφεις κι απλά, να καταλαβαίνει κι ο κόσμος ο πολύς, αυτό έχει σημασία». Είναι πολύ μεγάλο το απλό. Δυσθεώρητο. Τεράστιο. Το πιο δύσκολο πάνω στη γη. Πόσο μάλλον, ορέ παππού μας, όταν το 'χεις καταφέρει να μοιάζει αφάνταστα απλό κι αξιοσέβαστο απ' τους εχθρούς, να έχεις ζήσει, πολεμήσει, αναπνεύσει, σκεφτεί, φυλακιστεί, φοβηθεί, αντρειέψει, γιατρέψει, ερωτευτεί, ξυπνήσει και κοιμηθεί για το λαό και το κόμμα του. Και να μην το έχεις εσύ ο ίδιος θεωρήσει τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από το φυσικό μιας επιλογής στα 15 σου, που κράτησε ως σήμερα, ως αύριο κι ως πάντα, όπως αντιλαμβανόμαστε το κόκκινο του αίματος που ζει και χύνεται για δίκαιο σκοπό.

Το μόνο που μπορώ να γράψω εγώ στα τόσα που έχουν κρατημένα στα φυλλοκάρδια τους για σένα οι τοτινές, οι τωρινές κι οι μελλοντικές γενιές των κομμουνιστών είναι πώς ένιωσα βλέποντάς τους στην κηδεία.

Ενιωσα το πραγματικό πένθος για το οριστικό ταξίδι του Αγραφου με μελάνι και γραμμένου με αίμα και θυσίες βίου στ' Αγραφα. Κάτι σαν εκκωφαντική σιωπή, που βγαίνει από τα έγκατα άδολης ψυχής, περνάει από το θυσιαστήριο της υποκρισίας των ταξικών εχθρών και γίνεται τραγούδι των πουλιών - πού βρέθηκαν τόσα πολλά σε σύναξη στην αυλή του Περισσού, θα έχω ν' αναρωτιέμαι στα γεράματα - από τη μια και υπόκλιση στο κλάμα του κλαρίνου από την άλλη.

Το πραγματικό αυτό λαϊκό πένθος έχει εκείνη την άφθαστη αισθητική του απέριττου. Είναι όμως απαρηγόρητο. Και γι' αυτό αυστηρό. Μοιάζει με διαδήλωση. Μ' εκδήλωση χαράς κι αποδοχής του αναπόφευκτου σκοταδιού, που διαλύεται από το φως μιας πορείας ζωής που δεν ξεχνιέται και δε θολώνει διαδρομές.

Πάλι περίπλοκα τα λέω, θα μουρμουράς. Αλλά καλέ μου άγραφε-γραμμένε καπετάνιε, τα αισθήματα των συντρόφων σου ανέμιζαν σα μυριάδες παντιέρες που καβαλάνε τον άνεμο και δεν τον ακολουθούν. Και τα ένιωσα να γίνονται κάτι σα φόβος του εχθρού που μάζεψε όλα τα τιμημένα του λόγια για τη στιγμή που ήξερε ότι δε θα χρειαζόταν να τα επαναλάβει, τη στιγμή του θανάτου.

Αυτό το συντροφικό πένθος ήθελα να ήμουνα ζωγράφος ικανός να το εικονογραφήσω. Αλλά ποιος μπορεί να δείξει το δάκρυ κρυμμένο πίσω από υψωμένη γροθιά της ανθρώπινης σποράς; Χάρις λαού. Η γλώσσα σώζει. Και τσακίζει. Και τσακίζεται. Και σώζεται. Και γίνεται «ορυχείο του καιρού» όπως επιμένω από τους εφηβικούς μου στίχους να γράφω. Στην κηδεία σου κατάλαβα τι μπορεί να ήθελα να πω με το στίχο αυτό. Ο βίος είν' το βιος του καθενός κι ανήκει σ' όλους όταν κατατίθεται αδιάλειπτα υπέρ τους. Γι' αυτά τα διαμάντια γράφει ιστορία η καρδιά των πενθούντων συντρόφων σου, Χαρίλαε. Δεν τα εξορύσσει γιατί τα έχει μέσα της. Δεν τα κατεργάζεται γιατί δεν έχει ανάγκη από στολίδια. Δεν τα πουλάει γιατί δεν ανήκουν σε καμία αγορά. Δεν τα αποτιμά. Γιατί είναι πολιτισμός. Να δίνεις στ' όνομά σου το περιεχόμενο των ιδεών των άλλων, των πολλών. Που τώρα επιθυμούν να γίνουν ο φράχτης που θα προστατεύει τη βίγλα σου από τ' αγρίμια...


Της
Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ


ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ
Οι σκόρπιες δεξιότητες αντικαθιστούν τη μόρφωση

Ενα καίριο χτύπημα στην κατεύθυνση της αντιδραστικοποίησης συνολικά του εκπαιδευτικού συστήματος και στο δικαίωμα στη μόρφωση για όλους, που αντικειμενικά το αφαιρεί απο τα παιδιά των λαϊών στρωμάτων, δίνει η κυβέρνηση με το νομοσχέδιο για τη «συστηματοποίηση της Διά Βίου Μάθησης» που κατέθεσε την περασμένη Δευτέρα στη Βουλή. Από τις πρώτες γραμμές της εισηγητικής έκθεσης του νομοσχεδίου σημειώνεται ότι «η διά βίου μάθηση αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της Στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάδειξη της ευρωπαϊκής οικονομίας ως την πλέον ανταγωνιστική οικονομία σε παγκόσμιο επίπεδο» και ότι «το ζητούμενο δεν είναι μόνο ο τρόπος απόκτησης της γνώσης, αλλά και το περιεχόμενο και η χρησιμότητά της». Δηλαδή, στην κούρσα του ανταγωνισμού του κεφαλαίου, που απαιτεί στρατηγική αυξανόμενης εκμετάλλευσης των εργαζομένων, επιτάσουν τον έλεγχο κάθε μαθησιακής διαδικασίας και φυσικά του περιεχομένου της.

Οι ανάγκες του κεφαλαίου επιτάσσουν να υπάρχει ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο εργατικό δυναμικό, με κάποιες πολύ συγκεκριμένες δεξιότητες που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα στην παραγωγή, ενώ μετά θα του είναι άχρηστες, γιατί δε θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή. Ετσι θα χρειαστεί να «επανακαταρτιστεί». Το όλο σύστημα, λοιπόν, δεν είναι τίποτε άλλο από τη διαμόρφωση ενός εργατικού δυναμικού που θα είναι στυγνά εκμμεταλλευόμενο και εξαρτημένο συνεχώς απο δεξιότητες με ημερομηνία λήξης.

Στο πλαίσιο αυτό παραθέτονται οι έννοιες της «τυπικής» και «άτυπης Εκπαίδευσης», όπου στη δεύτερη συμπεριλαμβάνεται ως «γνώση» κάθε ανθρώπινη εμπειρία και οι έννοιες της «αρχικής» και «συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης», με τις οποίες περιγράφονται οι «δεξιότητες» που αποκτώνται με σκοπό την «ένταξη και επανένταξη στην αγορά εργασίας», τη «διασφάλιση της εργασίας», την «επαγγελματική κινητικότητα».

Ταχύρυθμα προγράμματα παροχής δεξιοτήτων θα μπορούν να ιδρύσουν οι πάντες, από το κράτος και τα υπάρχοντα ιδρύματα, μέχρι τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και φυσικά τους επιχειρηματίες. Στην πιστοποίηση όμως αυτών των προγραμμάτων, ανεξάρτητα των φορέων που τα παρέχουν, τον πρώτο λόγο θα έχουν οι εργοδότες. Αλλωστε, όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση, στοιχείο της διαδικασίας πρέπει να είναι ο προσανατολισμός της εκπαιδευτικής δραστηριότητας «και προς την αγορά εργασίας και τον επιχειρηματικό χώρο». Γι' αυτό και νομιμοποιεί πλήρως τις ενέργειες τύπου «Ακαδημία Εργασίας» της ΓΣΕΕ και αξιοποιεί τις συμβιβασμένες ηγεσίες των τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων για να νομιμοποιήσουν με τη σειρά τους το εγχείρημα κατάργησης της γνώσης, αφού τους δίνει ρόλο, από κοινού με τους εργοδότες, να διαμορφώνουν «περιγράμματα επαγγελμάτων» με βάση τα οποία θα πιστοποιούνται οι διάφορες σκόρπιες γνώσεις.

Υποβάθμιση της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Η απαραίτητη Βασική Εκπαίδευση, η στέρεα, ολοκληρωμένη Επαγγελματική Εκπαίδευση, η επιστημονική Ανώτατη Εκπαίδευση εγκαταλείπονται, υποβαθμίζονται σταδιακά, προς όφελος της ληξιπρόθεσμης κατάρτισης, των γνώσεων «μιας χρήσης». Χαρακτηριστικότερη περίπτωση για την επικράτηση της «διά βίου κατάρτισης» σε βάρος των ολοκληρωμένων εκπαιδευτικών συστημάτων, θεωρείται από την ίδια την εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου η ενσωμάτωση της έννοιας της διά βίου μάθησης στην Ανώτατη Εκπαίδευση, δηλαδή η «άλωση» ακόμα και του υψηλότερου εκπαιδευτικού επιπέδου από σκόρπιες, χαμηλού επιπέδου γνώσεις με πρόσκαιρη αξία.

Η κυβέρνηση με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο επιχειρεί να εισάγει, και στη χώρα μας, την κατάρτιση μέσα στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, να υποβαθμίσει κατάφωρα και με αυτό τον τρόπο την Ανώτατη Εκπαίδευση δίνοντας τη δυνατότητα να ιδρυθεί σε κάθε πανεπιστήμιο και ΤΕΙ ένα «Ινστιτούτο Διά Βίου Εκπαίδευσης» (ΙΔΒΕ). Τα ΙΔΒΕ θα χρηματοδοτηθούν μέχρι το 2007 από το πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ της ΕΕ, θα λειτουργούν με δίδακτρα και μετά το 2007, όταν ενταχθούν στον κρατικό προϋπολογισμό, θα μπορούν να χρηματοδοτούνται απευθείας και από ιδιωτικούς φορείς ή έμμεσα, από έρευνες και εργασίες που θα μπορούν να «πουλούν» προς τις επιχειρήσεις. Αυτό είναι και το μεγάλο δέλεαρ προς τα ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης, προκειμένου να δεχτούν τα ΙΔΒΕ, αφού η κυβέρνηση, καλεί τα ιδρύματα να δουν τα ΙΔΒΕ ως μέσο απόκτησης πρόσθετης χρηματοδότησης και να κλείσουν τα μάτια στην υποβάθμιση που θα φέρουν συνολικά στις σπουδές.

Οπως φαίνεται από την εισηγητική έκθεση, τα ΙΔΒΕ αποτελούν μια νέα μορφή «διά βίου μάθησης», που θα κάνουν το θεσμό πιο «ευέλικτο». Η «ευελιξία» αυτή θα εκδηλώνεται, όπως λένε, με την «εξατομίκευση των προγραμμάτων που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό ενός ιδρύματος» και με το άνοιγμα στην άτυπη εκπαίδευση. «Εξατομικευμένη» εκπαίδευση σημαίνει: ξεχάστε τα ολοκληρωμένα προγράμματα σπουδών που οδηγούσαν σε πτυχίο, σημαίνει ότι ο καθένας θα έχει έναν ατομικό φάκελο δεξιοτήτων, που την τελική του αξία θα την κρίνει ο εκάστοτε εργοδότης, ο καθένας θα διαπραγματεύεται σε ατομικό επίπεδο τα δικαιώματά του και τα ψίχουλα που θα πάρει και θα χτυπηθούν ακόμη περισσότερο τα συλλογικά εργασιακά δικαιώματα. «Ευελιξία» σημαίνει ακόμα, προγράμματα που καταρτίζονται με βάση τις πρόσκαιρες ανάγκες του κεφαλαίου, που δεν έχουν καμιά επιστημονική βάση, αλλά θα δημιουργούνται και θα καταργούνται με βάση τις ανάγκες της αγοράς. Αντίστοιχα «ευέλικτοι» θα είναι και οι καταρτιζόμενοι, που θα περνούν από το ένα πρόγραμμα στο άλλο, επωμιζόμενοι το κόστος και ουσιαστικά αμόρφωτοι, με την ελπίδα να βρουν μια θέση στην παραγωγή.

Η λογική ένταξης της «διά βίου κατάρτισης» στην Ανώτατη Εκπαίδευση, έχει και τις ευλογίες της διαδικασίας της Μπολόνια, που εναρμονίστηκε από την αρχή με τη στρατηγική της Λισαβόνας, προκειμένου να εξυπηρετήσει και η Ανώτατη Εκπαίδευση τις ανάγκες του κεφαλαίου για φθηνό, ευέλικτο και αναλώσιμο εργατικό δυναμικό.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο επιτρέπεται η ίδρυση και εγκατάσταση παραρτήματος του ΙΕΚ «Πολιτιστικό Θεσσαλονίκης» εντός της εδαφικής περιοχής του Αγίου Ορους και δίνει τη δυνατότητα στη Διενιαύσιο Ιερά Σύναξη του Αγίου Ορους να αποφασίσει τα σχετικά με τη λειτουργία και το περιεχόμενο σπουδών του παραρτήματος, το οποίο θα επιχορηγείται από το υπουργείο Παιδείας. Δεν είναι τυχαίο ότι η ρύθμιση αυτή έρχεται, αφού έχει ξεκινήσει η συζήτηση για τη λεγόμενη «ανωτατοποίηση» των Εκκλησιαστικών Σχολών, μια κίνηση που θα εντάξει στην Ανώτατη Εκπαίδευση σχολές χωρίς επιστημονικό αντικείμενο σπουδών.


Γιάννα ΣΤΡΕΒΙΝΑ




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org