ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τρίτη 20 Μάρτη 2001
Σελ. /40
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
«Εφυγε» ο Δημήτρης Σιατόπουλος

Σε ηλικία 84 ετών «έφυγε» το βράδυ της Κυριακής στο «Ιπποκράτειο» από ανακοπή καρδιάς ο εξαιρετικός συγγραφέας και κριτικός Δημήτρης Σιατόπουλος, από τους πιο δυναμικούς εργάτες της πνευματικής και λογοτεχνικής γενιάς του '40.

Γεννήθηκε στην Ανατολή Φθιώτιδας το 1917, αλλά παιδί ακόμη εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά και οικονομικά, ενώ παρακολούθησε φιλολογία και θέατρο. Εργάστηκε στο υπουργείο Γεωργίας και άσκησε τη δικηγορία στον Αρειο Πάγο, ενώ παράλληλα ανέπτυσσε τη συγγραφική και δημοσιογραφική του δραστηριότητα σε εφημερίδες και περιοδικά της Αθήνας και της περιφέρειας.

Πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση. Από το 1976 και για δέκα χρόνια διεύθυνε τη «Φιλολογική Βραδυνή» μετά το θάνατο του Μπάμπη Κλάρα, ο οποίος εγκαινίασε αυτή τη στήλη. Ο Δ. Σιατόπουλος ήταν από τους πρωτοπόρους της ελληνικής ραδιοφωνίας, με παραγωγές που άφησαν εποχή, όπως το «Λογοτεχνικό δεκάλεπτο της Κυριακής», «Μορφές και χώροι του πνευματικού μας πολιτισμού», «Καλλιτεχνικό συμπόσιο», «Οι λαοί και η λαογραφία».

Παράλληλα, επί 30 χρόνια, είχε αναλάβει τις κριτικές, την πολιτιστική εκδοτική δραστηριότητα και την προβολή των επετείων στην ετήσια έκδοση της «Φιλολογικής Πρωτοχρονιάς». Εγραφε βιβλιοκριτική στην «Εστία» και μέχρι πρότινος στο περιοδικό «Ναυτική Ελλάς». Συμμετείχε σε πολλά διεθνή συνέδρια με την ιδιότητα του προέδρου της Διεθνούς Εταιρείας Κριτικών Λογοτεχνίας και αντιπροέδρου της Κριτικής Επιτροπής του Διεθνούς Βραβείου «Ιπεκτσί».

Στα σπουδαιότερα έργα του περιλαμβάνονται τα βιβλία «Γκρέκο ο ζωγράφος του θεού», «Ο Γέρος του Μωριά», «Η δίκη της Φρύνης», η ποιητική μετάφραση της «Ιλιάδας» κ.ά. Βραβεύτηκε με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών (1974), το πρώτο κρατικό βραβείο μυθιστορηματικής βιογραφίας (1978), τον πρώτο κρατικό έπαινο θεάτρου (1976) κ.ά.

Εικαστικά
Σπουδαίος εικονογράφος παιδικών βιβλίων

Ενας από τους κορυφαίους εικονογράφους παιδικών βιβλίων σε όλο τον κόσμο, ο Λιθουανός Στέισις Εϊντριγκεβίσιους, παρουσιάζει έργα του (πόστερς, σχέδια και χαρακτική) στην έκθεση που εγκαινιάστηκε χτες στην πρεσβεία της Λιθουανίας (Λεωφ. Βασιλίσσης Σοφίας 49). Πρόκειται για την πρώτη παρουσίαση έργων του στην Ελλάδα, αν και στην τριαντάχρονη εικαστική του πορεία έχουν δημοσιευτεί, σε πολλές χώρες, κείμενα για την τέχνη του.

Ο Στέισις Εϊντριγκεβίσιους, γιος Πολωνού αγρότη και Λιθουανής, γεννημένος το 1949, έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια δουλεύοντας σκληρά τη γη. Πολύ νωρίς η οικογένειά του κατάλαβε την καλλιτεχνική του φλόγα και τον έστειλε για σπουδές στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βίλνας. Από τότε έως σήμερα, έχει εικονογραφήσει εξώφυλλα βιβλίων, συνεργάστηκε σε φιλμ, εικονογράφησε παιδικά βιβλία, κατασκεύασε γλυπτά, δούλεψε τις φημισμένες «μυστηριώδεις» μάσκες του.

Για την πολιτιστική του προσφορά έχει τιμηθεί με σαράντα δύο διεθνή βραβεία (Ιαπωνία, Σλοβακία, Νέα Υόρκη, Βαρκελώνη κ.α.), ενώ στο Τόκιο λειτουργεί Μουσείο Εικαστικών Τεχνών με το όνομά του. Εργα του Στέισις Εϊντριγκεβίσιους βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, στο Εθνικό Μουσείο της Πολωνίας, στο Εθνικό Μουσείο της Πράγας, στο Μουσείο Πόστερς της Φινλανδίας, της Δανίας, στο Μουσείο Πόστερς του Εσσεν (Γερμανίας), στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ουάσιγκτον κ.α. Εχει πραγματοποιήσει εκθέσεις σε: Ελβετία, Πολωνία, Ιταλία, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Μεξικό, Ινδία, Αγγλία, Δανία, Μαρόκο κ.α.

Περί της ημέρας της Ποίησης

Με αφορμή το γιορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης που διοργανώνει το ΥΠΠΟ και άλλοι φορείς, ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης έστειλε στο «Ρ» την παρακάτω δήλωση: «Ακολουθώντας την αγγλοσαξονική παράδοση, το υπουργείο Πολιτισμού θεώρησε σκόπιμο να μου στείλει πρόσκληση για τις εκδηλώσεις του. Θα 'θελα όμως να τους επισημάνω ότι δε στέλνουν ποτέ πρόσκληση σε έναν άνθρωπο που έχει πόλεμο μαζί τους. Δεν έχω να γιορτάσω τίποτα. Αντιθέτως. Γ. Κακουλίδης, ποιητής».

Τιμούν τον δάσκαλο

Οι εκδόσεις Ζήτρος της Θεσσαλονίκης, σήμερα (8μμ) στο «Βιβλιορυθμό» (Ζωοδ. Πηγής 18), οργανώνουν εκδήλωση προς τιμήν του 95χρονου Εμμανουήλ Κριαρά, του τελευταίου «εργάτη» της Δημοτικής Γλώσσας και σπουδαίου παιδαγωγού επί πενήντα χρόνια, με αφορμή την έκδοση των βιβλίων του «Εμμανουήλ Κριαράς: "Επιλογή από το έργο του"» (θυμίζουμε ότι το έχει παρουσιάσει ο «Ρ» στην κυριακάτικη στήλη «Βιβλίο») και «Γλωσσοφιλοσοφικά». Θα μιλήσουν οι πανεπιστημιακοί καθηγητές Φάνης Κακριδής, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Αλεξάνδρα Λαμπράκη - Παγανού. Οι διοργανωτές της εκδήλωσης ελπίζουν να παραστεί και να μιλήσει και ο τιμώμενος, ο οποίος ζει στη Θεσσαλονίκη.

Μουσικά «Ονείρου χρώματα»

Ο γνωστός τραγουδοποιός Σταμάτης Μεσημέρης με τις «Ρωγμές» ετοιμάζει για να παρουσιάσει στο «Καφεθέατρο» (Κοδριγκτώνος) στις 30 κι 31 του Μάρτη (έναρξη 10.30μμ) μια μουσική παράσταση με τίτλο «Ονείρου χρώματα και Πού ταξιδεύει ο καπνός του Ινδιάνου», από το ομώνυμο τετραπλό λάιβ cd του, που μόλις κυκλοφόρησε. Το πρόγραμμα της παράστασης, εκτός από αυτό το καινούριο τραγουδοποιητικό υλικό του Σταμάτη Μεσημέρη, θα περιλάβει επίσης παλιά, πολυτραγουδισμένα τραγούδια του - που ερμήνευσαν φωνές σαν των Παπακωνσταντίνου, Μαχαιρίτσα, Ανδρεάτου κ.ά. - στην πρώτη τους όμως εκτέλεση, καθώς και τραγούδια των Λοΐζου, Χατζιδάκι, Τσιτσάνη, Καλδάρα, Παπαϊωάννου, Ζαμπέτα, Ασημου, Σαββόπουλου, Μούτση, Μαυρουδή και άλλων τραγουδοποιών.

Να σημειώσουμε, όμως, ότι αυτό είναι και το υλικό της νέας δισκογραφικής δουλιάς του Στ. Μεσημέρη (παραγωγή: «Τέχνη και Λόγος»). Τα περισσότερα τραγούδια του πρώτου cd με τίτλο «Το ερωτοβρόχι» και του δεύτερου, με τίτλο «Το καρέ των ορίων», είναι σε στίχους και μουσική του Σ. Μεσημέρη. Το τρίτο με τίτλο «Venceremos» και το τέταρτο με τίτλο «Πριν το χάραμα» αποτελούν αναφορά σε άλλους δημιουργούς.

Η 25η Μαρτίου εκτός...

Στην Οδησσό, τη Λάρνακα και το Μιλάνο θα διοργανώσει εκδηλώσεις το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού για την 25η Μαρτίου.

Η εβδομάδα ελληνικού πολιτισμού στην Οδησσό (19-25/3) περιλαμβάνει διαλέξεις σε σχολεία, επιστημονική ημερίδα, εκθέσεις, συναυλίες και άλλα με συμμετοχή τοπικών κρατικών φορέων και της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας. Επίσης θα εγκαινιαστεί το τμήμα της Φιλικής Εταιρείας στο Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Οδησσού, καθώς και νέοι χώροι του Μουσείου της Φιλικής Εταιρείας, στο οποίο στεγάζεται το Παράρτημα του ΕΙΠ.

Ενδιαφέρουσα είναι η έκθεση «Το ελληνικό βιβλίο στην Οδησσό» στην Κρατική Επιστημονική Βιβλιοθήκη Γκόρκι και η συναυλία του συνθέτη και σολίστ της Φιλαρμονικής Οδησσού, Α. Σεβτσένκο, ο οποίος θα παρουσιάσει και το βιβλίο του «Η μουσική της αρχαίας Ελλάδας». Η Ενωση Φιλοτελιστών Ουκρανίας θα παρουσιάσει το βιβλίο «Χρυσός Αιώνας», με θέμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ, στις 24/3 θα δώσει συναυλία το συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής του Ποντιακού Συλλόγου Ξάνθης. Στις 25/3 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με καλλιτεχνικά συγκροτήματα των Ελλήνων της Ουκρανίας.

Στη Λάρνακα οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν συναυλία του Χρήστου Λεοντή, με τα έργα του «Καταχνιά» και «Καντάτα Ελευθερίας» σε κείμενα των Ρήγα, Σολωμού και Μακρυγιάννη και παράσταση με το έργο «Αγγέλα Παπάζογλου» με την Αννα Βαγενά.

Στο Μιλάνο το ΕΙΠ ενισχύει την ελληνική εβδομάδα του ελληνικού προξενείου και της ελληνικής κοινότητας με διάλεξη για τον Ανδρέα Κάλβο και ρεσιτάλ πιάνου.

«Ελένη» Ρίτσου και «τραγούδια»...

Με το δεύτερο έργο της φετινής σεζόν κάνει πρεμιέρα, αύριο, το «Νέο Ελληνικό Θέατρο» του Γ. Αρμένη. Πρόκειται για το έργο «Τραγούδια για άντρες...» που βασίζεται στα διηγήματα της Ζωής Θ. Σπυροπούλου«Εννιά γυναίκες», σε θεατρική διασκευή Γιώργου Αρμένη. Η παράσταση που θα παίζεται σε εναλλασσόμενο πρόγραμμα με το «Αχ! Αυτά τα φαντάσματα» του Ντε Φίλιπο, ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Νίκου Μπουσδούκου, σκηνικά - κοστούμια Δαμιανού Ζαρίφη, μουσική επιμέλεια Μάρθας Φριτζίλα. Παίζουν: Ιωάννα Ζιάννη, Μελίνα Βαμβακά, Μαρίκα Τζιραλίδου, Τζένη Σκαρλάτου, Γιάννα Γιαννικοπούλου, Βάλη Ιακώβου, Παναγιώτης Μαρίνος.

Στο μεταξύ συνεχίζονται, στο «Νέο Ελληνικό Θέατρο», κάθε Δευτέρα και Τρίτη (μέχρι τις 27 του Μάρτη), οι παραστάσεις της ποιητικής «Ελένης» του Γιάννη Ρίτσου, που παρουσιάζεται σε συνεργασία της ΕΤ-1 με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από το θάνατο του μεγάλου μας ποιητή. Η σκηνοθεσία είναι του Βασίλη Παπαβασιλείου, η μουσική επιμέλεια του Γιάννη Μεταλλινού. Ερμηνεύει ο Βασίλης Παπαβασιλείου.

Αφιέρωμα στον λογοτέχνη και δημοσιογράφο Χρήστο Λεβάντα, με αφορμή τα 26 χρόνια από το θάνατό του, οργανώνει η Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών στις 28/3, 7 μμ στην έδρα της ΕΕΛ (Γενναδίου 8). Θα μιλήσει ο δημοσιογράφος και μέλος της ΕΕΛ Γιώργος Κόμης με θέμα «Χρήστος Λεβάντας: ο λογοτέχνης και δημοσιογράφος του θαλασσινού μόχθου», ενώ κείμενα θα διαβάσει η ηθοποιός Ελευθερία Χατζηδούλη.

Συζήτηση με θέμα «Ελλάδα και Γαλλία: δύο κινηματογραφικές περιπτώσεις» διοργανώνουν το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου στις 24/3, 10 π.μ., στο Γαλλικό Ινστιτούτο (Σίνα 31). Θα μιλήσουν ο Κλοντ - Ερίκ Πουαρού, γενικός εκπρόσωπος του δικτύου διανομής «Europa Cinema», ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, σύμβουλος κινηματογράφου του ΥΠΠΟ, ο Κώστας Βρεττάκος, εκπρόσωπος της «Eurimages», ο Νίνος Φένεκ Μεκελίδης, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και ο Κώστας Καπάκας, σκηνοθέτης.

«ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣκαι απομνημονεύματα αγωνιστών του 1821» είναι ο τίτλος της έκθεσης που διοργανώνει η «Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία» στη «Στοά του Βιβλίου» (Πεσμαζόγλου 5 και Σταδίου) από 19-23/3. Στο πλαίσιό της θα πραγματοποιηθεί και «στρογγυλό τραπέζι» για τον Μακρυγιάννη στις 23/3, 1 μμ, στην Αίθουσα Λόγου της «Στοάς του Βιβλίου», με ομιλητές πανεπιστημιακούς καθηγητές.




Διαβάστε στο «Ρ»
Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org