ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Κυριακή 18 Νοέμβρη 2012
Σελ. /32
ΔΙΕΘΝΗ
NOTIA AΦΡΙΚΗ
Αναβρασμός για τα ... «σταφύλια της οργής»

Από τις κινητοποιήσεις των εργατών γης για αύξηση του μεροκάματου
Από τις κινητοποιήσεις των εργατών γης για αύξηση του μεροκάματου
Η όξυνση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων στη Ν. Αφρική, παρά την παρέλευση μιας 20ετίας από την κατάργηση του ρατσιστικού καθεστώτος «απαρτχάιντ», συνεχίζει να τροφοδοτεί τις κινητοποιήσεις σε διάφορους κλάδους εργαζομένων. Μετά τους μεταλλωρύχους που ξεσηκώθηκαν τον περασμένο Αύγουστο, διεκδικώντας καλύτερους μισθούς, ιδιαίτερα μετά το αποτρόπαιο φονικό δεκάδων εργατών - απεργών στο ορυχείο Μαρικάνα από τις δυνάμεις της αστυνομίας και το φθινόπωρο, οπότε πήραν τη σκυτάλη του αγώνα οι οδηγοί φορτηγών που κατέκτησαν μετά από βδομάδες απεργίας μισθολογικές αυξήσεις, είχαμε πριν από λίγες μέρες τον ξεσηκωμό χιλιάδων κακοπληρωμένων εργατών στις εύφορες καλλιεργήσιμες εκτάσεις της λευκής μειοψηφίας Νοτιοαφρικανών που κατέχει κατά κανόνα τη μερίδα του λέοντος της γης.

Οι αχανείς αμπελώνες της περιοχής Ντε Ντουρνς του Δυτικού Ακρωτηρίου αναδείχθηκαν κεντρικό πεδίο αγωνιστικών κινητοποιήσεων για χιλιάδες εργάτες γης που αποφάσισαν να αγωνιστούν για αύξηση των πενιχρών αποδοχών τους και βελτίωση των συνθηκών εργασίας και διαβίωσης στα κάτεργα των γαιοκτημόνων. Σύντομα, η φωτιά των κινητοποιήσεων μεταλαμπαδεύτηκε και σε άλλες περιοχές όπως το Ρόμπερτσον, το Γούλσι, το Σέρες και το Πρινς Αλφρεντ Αμλετ, ενώ δεν έλειψαν μπλόκα, συγκρούσεις μεταξύ απεργών και αστυνομίας με αποτέλεσμα το θάνατο ενός 28χρονου εργάτη γης, τον τραυματισμό τουλάχιστον 10 διαδηλωτών - απεργών. Βασικό αίτημα των χιλιάδων απεργών, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων (περίπου 97%) δεν είναι εγγεγραμμένοι σε κάποιο σωματείο λόγω των μεγάλων εμποδίων που προβάλλουν δεκαετίες τώρα οι τσιφλικάδες, είναι να διπλασιαστεί το μεροκάματο και από 70 ραντ να γίνει 150 ραντ (περίπου 17 δολάρια). Διεκδικούν, επίσης, σταμάτημα των εξώσεων από τις κατοικίες που τους παραχωρούνται κοντά στα χωράφια και βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ζωής...

Τα αιτήματα των εργατών γης υιοθετήθηκαν, παρά την έλλειψη συνδικαλιστικής εκπροσώπησής τους από το COSATU (τη Συνομοσπονδία Συνδικάτων Νότιας Αφρικής), το οποίο προειδοποίησε παράλληλα για τον κίνδυνο ενός «Μαρικάνα» στα χωράφια, ενώνοντας τη φωνή του με εκείνες των απεργών για στήριξη των κινητοποιήσεων.

Οι εργάτες γης είναι από τους πιο κακοπληρωμένους στη Νότια Αφρική, μία χώρα με έκταση 122.000.000 εκτάρια εκ των οποίων το 25% είναι στα χέρια κρατικών φορέων και το άλλο 75% στα χέρια ιδιωτών, οι περισσότεροι λευκοί Αφρικάνερς. Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για την κατοχή γης, με βάση τη φυλετική ταυτότητα, αναλυτές εκτιμούν ότι σήμερα οι μαύροι Νοτιοαφρικανοί κατέχουν λιγότερο από το 27% της ιδιόκτητης γης, σημειώνοντας ότι από το 1995 μόλις 2,6 εκατ. εκτάρια γης (ποσοστό 2,1%) αναδιανεμήθηκαν στο μαύρο πληθυσμό...

Εφιαλτικές συνθήκες για χιλιάδες εργάτες

Οσον αφορά στη ζωή των εργατών γης, στα εύφορα τσιφλίκια της Ν. Αφρικής, αυτή είναι τουλάχιστον εφιαλτική. Ακόμη και έκθεση του «Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» τον Αύγουστο του 2011, με τίτλο: «Οι συνθήκες δικαιωμάτων στις βιομηχανίες Φρούτων και Οίνου στη Ν. Αφρική» ήταν σωστός καταπέλτης. Η έκθεση κατέγραψε μεταξύ άλλων:

- Τις ακατάλληλες συνθήκες στέγασης σε καλύβες, ακόμη και χοιροστάσια που «βαφτίστηκαν» κατοικίες δίχως πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό, ηλεκτρικό και αποχέτευση.

- Τρομοκράτηση και εκβιασμός εργατών για έξωση από παραχωρημένες εργατικές «κατοικίες». Σημειώνεται δε ότι από το 1994-2004 έχουν γίνει πάνω από 930.000 εξώσεις εργατών παρά το νόμο του 1997 που υποτίθεται πως τις απαγορεύει...

- Ελλειψη οιουδήποτε εξοπλισμού προστασίας των εργατών π.χ. από επικίνδυνα παρασιτοκτόνα.

- Χαμηλές αμοιβές και εκφοβισμός από τους γαιοκτήμονες που τρομοκρατούν τους εργάτες, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μην γραφτούν σε σωματεία και ξεκινήσουν συνδικαλιστική δράση.

Οι κινητοποιήσεις των εργατών γης στο Δυτικό Ακρωτήρι ταρακούνησαν τους φορείς των γαιοκτημόνων που είδαν με ανησυχία το ξεκίνημα απεργιών. Ωστόσο, δεν έδειξαν πως αντιλαμβάνονται το πρόβλημα ή πως προτίθενται να δουν πιο θετικά το αίτημα για αύξηση του πενιχρού μεροκάματου των ανθρώπων του μόχθου. Η τελευταία πρόταση των γαιοκτημόνων ήταν αύξηση του μεροκάματου των 70 ραντ κατά μόλις 10 ραντ. Ωστόσο, είναι βέβαιο πως θα αναγκαστούν να αναθεωρήσουν τη στάση τους καθώς η υπομονή των εργατών έχει εξαντληθεί από καιρό...

Στα μέσα της βδομάδας, παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας οδήγησε σε ανακοίνωση περί αναστολής των κινητοποιήσεων των εργατών γης στα χωράφια ως τις 4 Δεκέμβρη με σκοπό την επαναδιαπραγμάτευση του ελάχιστου μεροκάματου και την εξεύρεση λύσης για τους μισθούς των απεργών. Ωστόσο, η ανακοίνωση για αναστολή των κινητοποιήσεων δεν έπεισε ούτε έγινε αποδεκτή από όλους τους απεργούς, καθώς αρκετοί στην ευρύτερη περιφέρεια των αμπελώνων και οπωρώνες του Δυτικού Ακρωτηρίου συνέχισαν την αποχή από τη δουλειά.

Οπως φαίνεται και για την περίπτωση της Ν. Αφρικής, όσο η αστική τάξη παραμένει στην εξουσία, όσο τα μέσα παραγωγής και η γη συνεχίζουν να είναι στα χέρια καπιταλιστών, τόσο δε θα λύνονται ριζικά και ουσιαστικά κεντρικά ζητήματα που αφορούν στην ουσία της ζωής και των συνθηκών δουλειάς της εργατικής τάξης στη χώρα.


Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ


Στη ρήξη και την ανατροπή η λύση

Πριν ένα χρόνο αχνοφαινόταν ότι σιγά σιγά το σύνολο των χωρών της Ευρώπης θα έμπαινε στην κρίση. Τώρα αυτό φαίνεται ως απολύτως αναμενόμενο γεγονός. Η πολυσυζητημένη ελληνική κρίση δείχνει να είναι το προοίμιο μιας γενικευμένης ευρωπαϊκής κρίσης. Οι Ευρωπαίοι κεφαλαιοκράτες με επικεφαλής τους Γερμανούς προσπαθούν να το αποφύγουν με την παλιά συνταγή μεταφοράς των βαρών στους εργάτες και στις αδύναμες οικονομικά χώρες. Ομως, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι έτσι συρρικνώνουν το οικονομικό πεδίο ζωτικότητας που τους είναι άκρως απαραίτητο. Στη Γερμανία ήδη φαίνονται σημάδια κούρασης. Μια βαθιά οικονομική κρίση στη Γερμανία πιθανό να έφερνε τα πάνω - κάτω στην ίδια την ύπαρξη της καπιταλιστικής ΕΕ.

Ο ελληνικός καπιταλισμός δείχνει να παραπαίει στην αργόσυρτη για την ώρα ευρωπαϊκή κρίση, που υπερβαίνει το ίδιο το οικονομικό του μέγεθος. Γίνονται αντιληπτές οι τραγικές συνέπειες ενός τέτοιου συμβάντος που όλη η ελληνική αστική τάξη δείχνει να αποφεύγει, ακόμη και να το σκέπτεται. Εδώ οφείλεται η φαινομενική αισιοδοξία της κυβέρνησης και η συντεταγμένη και «μετρημένη» πολιτική της αντιπολίτευσης. Εδώ οφείλεται και το ότι κάθε αντιπολιτευτική φωνή που υπερβαίνει το αποδεκτό μέτρο μιας συντεταγμένης κι ελεγχόμενης αντιπολιτευτικής κριτικής αντιμετωπίζεται με μεθοδευμένη χλεύη από το σύνολο των αστικών ΜΜΕ.

Αυτός ο πρωτοφανής για το μέγεθός του αντιδραστικός κουρνιαχτός παγιδεύει την πλειοψηφία της εργατικής τάξης και δίνει την εικονική εντύπωση μιας ανύπαρκτης αποδοχής των αντιλαϊκών αντεργατικών μέτρων. Αυτή η αντιδραστική κατάσταση δίνει μια ανάσα χρόνου στον ευρωπαϊκό καπιταλισμό. Ταυτόχρονα αυξάνει την απογοήτευση σε μερίδα της εργατικής τάξης και την υποχρεώνει περισσότερο να επιδίδεται στο καθημερινό κυνήγι του μεροκάματου. Είναι μια εικονική πραγματικότητα που μεταξύ άλλων περιορίζει την εργατική σκέψη να επεκτείνεται πρακτικά στην αναζήτηση τρόπων ανατροπής ενός ακραίου αντιδραστικού αστικού καθεστώτος. Ολα αυτά όσο αποκρουστικά κι αν είναι αδυνατούν στην ουσία τους να σταματήσουν την αναπότρεπτη ροή των καταληκτικών γεγονότων μιας βαθιάς καθεστωτικής αλλαγής. Αλλωστε ο ίδιος ο καπιταλισμός ομολογεί ότι τα πάντα κρίνονται στη ροή του χρόνου. Κυρίως μάλιστα ότι η αντιμετώπιση και της πιο μικρής εργατικής διεκδίκησης έχει την αξία ανάσας επιμήκυνσης του αστικού οικονομικού συστήματος. Είναι χαρακτηριστική γι' αυτό η λυσσώδης αντιμετώπιση μικρών και ανώδυνων για το καθεστώς ευρύτερων λαϊκών διεκδικήσεων.

Υπό αυτή την έννοια το μέτρο του χρονικού του τέλους το δίνει ο ίδιος ο καπιταλισμός. Μετά απ' όλες αυτές τις αντικειμενικές διαπιστώσεις πάντα υπάρχει η ίδια ερώτηση: Πού οφείλεται η συνεχιζόμενη ύπαρξη ενός σάπιου πτώματος; Γιατί παραμένει άθαφτο, να δηλητηριάζει την κοινωνία; Πού βρίσκεται ο νεκροθάφτης του; Στις ερωτήσεις αυτές, που στην ουσία τους είναι μια, απαντά το ίδιο το εργατικό κίνημα, που μέσα από την ανασύνταξή του, με απομόνωση των συμβιβασμένων ηγεσιών μπορεί να γίνει ο πρωταγωνιστής των εξελίξεων, να βάλει στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας τον καπιταλισμό, με όποιο μείγμα διαχείρισής του.


Αντώνης ΔΑΜΙΓΟΣ




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org