ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 11 Σεπτέμβρη 2021 - Κυριακή 12 Σεπτέμβρη 2021
Σελ. /40
ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
Το έργο του «θα απλώνει κλαδιά και θα ανθίζει» στον αγώνα, ώσπου να «κοκκινίσουν τα όνειρα»

Ο Μίκης Θεοδωράκης από την Πέμπτη «αναπαύεται» στην αγκαλιά της κρητικής γης, όπως ο ίδιος το επιθυμούσε. «Εφυγε πλήρης», αφού ευτύχησε να δει τα έργα του να ριζώνουν στην καρδιά και το μυαλό ενός ολόκληρου λαού, γιατί σε αυτά τα έργα είναι χαραγμένα οι αγωνίες, οι πόθοι, τα οράματά του. «Είδα τα έργα μου να ριζώνουν σε ξένες ψυχές, να απλώνουν κλαδιά και να ανθίζουν... Τι άλλο, αλήθεια, είναι μια πλατεία, ένα στάδιο, ένας δρόμος γεμάτους ανθρώπους, που ομαδικά τραγουδούν ένα τραγούδι σου, παρά ένας ολάνθιστος κάμπος;», δήλωνε στον «Ριζοσπάστη», όταν συμπλήρωνε τα 70 του χρόνια.

Και όλες αυτές τις μέρες, το μεγάλο λαϊκό πλήθος που αγκάλιασε, αγάπησε, τραγούδησε και συνεχίζει να τραγουδά τα τραγούδια του δεν άφησε λεπτό αυτόν που μέσα από την Τέχνη του τον λαό και τους αγώνες του υπηρέτησε. Παρόντες σε όλη τη διάρκεια του αποχαιρετισμού τα μέλη και οι φίλοι του Κόμματος και της ΚΝΕ. Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, τον αποχαιρετά στη Μητρόπολη Αθηνών σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Δεν σε αποχαιρετούμε, σύντροφε Μίκη, γιατί εσύ δεν έφυγες. Μέσα στις φλέβες μας είσαι. Θα 'σαι για πάντα μέσα σε όλα εκείνα που γι' αυτά πολέμησες, θα 'σαι για πάντα σε όλους τους ποταμούς του κόσμου. Κι όταν "θα πάρουν τα όνειρα εκδίκηση" και γύρω μας θα λάμπει η ηλιόλουστη ζωή, θα είσαι κι εσύ, τρανός, όπως πάντα στις μεγάλες στιγμές, παρών. Γιατί το έργο σου έγινε ελπιδοφόρος, αναγεννητικός "ανάκουστος κελαηδισμός" για τον ελληνικό λαό, για όλους τους λαούς, στη σύγχρονη ιστορική εποχή της ανατολής της νέας κοινωνίας, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Για την ελευθερία σε όλες της τις μορφές: Πνευματική, ηθική, πολιτική, κοινωνική. Για την πλήρη, αληθινή ελευθερία». Ο Δ. Κουτσούμπας ήταν επικεφαλής και της πολυμελούς αντιπροσωπείας του Κόμματος στον τελευταίο αποχαιρετισμό στην Κρήτη, από το λιμάνι και την πομπή προς τη Μητρόπολη Χανίων μέχρι τον Γαλατά.

***


Από το σπίτι που έμενε στο Κουκάκι μέχρι το σπίτι που γεννήθηκε στη Χίο, στο κελί που φυλακίστηκε στον Ωρωπό και, βέβαια, στο τριήμερο λαϊκό προσκύνημα στη Μητρόπολη Αθηνών χιλιάδες λαού, άνθρωποι κάθε ηλικίας έδωσαν το «παρών» για το τελευταίο «αντίο», για ένα «ευχαριστώ»... «Ολη μου η ζωή είναι δεμένη με τη μουσική του. Θυμάμαι να ακούμε έργα του με κλειστά παράθυρα, για να μη μας ακούσουν στις δύσκολες εποχές», «Ο τόπος λιγόστεψε χωρίς τον Μίκη. Θα εμπνέει πάντα τους αγώνες. Θα συντροφεύει τα όνειρά μας». Μερικά μόνο από τα λόγια που ακούγονται στα «πηγαδάκια» από ανθρώπους που περιμένουν να τον αποχαιρετήσουν.

Τα τραγούδια του δεν φεύγουν από τα χείλη. Μικρές «χορωδίες» στήνονται αυθόρμητα στην πλατεία της Μητρόπολης και τραγουδούν για το «Γελαστό παιδί», «Τα τραγούδια του Αγώνα», «Ρωμιοσύνη» και τόσα άλλα. Και πλάι στους μεγαλύτερους, πολλοί νέοι, πολλά μικρά παιδιά, οι κληρονόμοι του έργου του.

Και στη συνέχεια, φτάνει στην Κρήτη, με το πλοίο της γραμμής, όπως ο ίδιος είχε ζητήσει. Σαν να ήθελε να κάνει για στερνή φορά το ταξίδι εκείνο που έκανε στα 25 του, όταν τραυματίας και άρρωστος από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια της Μακρονήσου, αντίκρισε για πρώτη φορά την Κρήτη.

Το σπίτι του στον Γαλατά είναι γεμάτο από λουλούδια και λόγια αγάπης και ευγνωμοσύνης. Ο λαός της Κρήτης τον αποχαιρετά με το ριζίτικο «Τον αντρειωμένο μην τον κλαις» και χιλιάδες τον συνοδεύουν. Σεμνά, μα όχι βουβά. Τραγουδούν τα τραγούδια του, με τα οποία μεγάλωσαν γενιές και γενιές, με τα οποία γνώρισαν και αγάπησαν τη μεγάλη ποίηση, με τα οποία αγωνίστηκαν και θα συνεχίσουν να αγωνίζονται.


Κρατάνε, κρατάμε σφιχτά στην καρδιά μας τα τραγούδια του. Γιατί ο Μίκης μάς έμαθε ότι «η ζωή τραβά την ανηφόρα», αλλά μας έμαθε ακόμα και πώς να κρατιόμαστε «από ένα λουλούδι», ώσπου να «σημάνουν οι καμπάνες»...

***

Το υστερόγραφο της δόξας του Μίκη Θεοδωράκη είναι η πολύτιμη παρακαταθήκη του έργου του και η πολιτική διαθήκη που άφησε σχεδόν ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του. Σε αυτήν, αναφερόμενος στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, σημείωνε, μεταξύ άλλων:

«Τώρα στο τέλος της ζωής μου, την ώρα των απολογισμών, σβήνουν απ' το μυαλό μου οι λεπτομέρειες και μένουν τα "Μεγάλα Μεγέθη". Ετσι βλέπω ότι τα πιο κρίσιμα, τα δυνατά και τα ώριμα χρόνια μου τα πέρασα κάτω από τη σημαία του ΚΚΕ. Για το λόγο αυτό θέλω να αφήσω αυτόν τον κόσμο σαν κομμουνιστής».

Η μουσική, σύμφωνα με τον Μίκη, δεν υπήρξε ποτέ αυτοσκοπός. Είναι κάτι το βιωματικό, δεμένο με τον αγώνα, με τη συμμετοχή στο εργατικό - λαϊκό κίνημα. «Αν δεν είχα βιώσει αυτά που βίωσα, δεν θα είχα γράψει αυτήν τη μουσική».

Το έργο του αντηχεί ακέριο όλη τη μεγάλη πορεία και τις περιπέτειες του λαϊκού κινήματος του 20ού αιώνα. Ηταν και αυτός μέλος της γενιάς που ανδρώθηκε στην Αντίσταση, που πάλεψε για να έρθουν καλύτερες μέρες στον τόπο μας και γι' αυτή του την απόφαση διώχτηκε, φυλακίστηκε, εξορίστηκε, συνέχισε να παλεύει και να δημιουργεί δηλώνοντας «παρών» σε όλες τις κρίσιμες στιγμές. Γι' αυτόν, όμως, αυτά ήταν και τα πιο όμορφα χρόνια του. Το είχε πρωτοαναφέρει και στη μεγάλη συναυλία που είχε διοργανώσει το Κόμμα για τα 90χρονά του: «Βρίσκομαι σήμερα εδώ μπροστά σας με μεγάλη συγκίνηση, γιατί τα πιο δυνατά και όμορφα χρόνια μου τα έζησα στις γραμμές του ΚΚΕ. Εθνική Αντίσταση, Εμφύλιος Πόλεμος, οι διώξεις που ακολούθησαν την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού, η βαθιά παρανομία με την ένοπλη προσπάθεια το 1944 μέσα στην Αθήνα, που πνίγηκε στο αίμα, η Ικαρία και η Μακρόνησος, η αναγεννητική προσπάθεια μέσα από την ΕΔΑ και τους Λαμπράκηδες. Η παράνομη δράση με την ίδρυση του Πατριωτικού Μετώπου, δέκα μέρες μετά την επικράτηση της χούντας. Αργότερα, υποψήφιος δήμαρχος του ΚΚΕ στην Αθήνα και, τέλος, η εκλογή μου ως βουλευτής του Κόμματος το 1981 και το 1985».


Το έργο του κατάφερε να χωρέσει την Ιστορία των εργατικών - λαϊκών αγώνων του 20ού αιώνα, να δώσει δύναμη κι ορμή στον αγώνα για «να ανθρωπέψει ο άνθρωπος». Γι' αυτό και θα συνεχίσει να ζει, «θα απλώνει κλαδιά και θα ανθίζει» στον αγώνα, ώσπου «να κοκκινίσουν τα όνειρα».




Το μήνυμα του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δ. Κουτσούμπα...
Το μήνυμα του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δ. Κουτσούμπα...

...και της Αλέκας Παπαρήγα στο βιβλίο των συλλυπητηρίων
...και της Αλέκας Παπαρήγα στο βιβλίο των συλλυπητηρίων


Eurokinissi



INTIME NEWS




Διαβάστε στο «Ρ»

Ο καιρός
Weather data from openweathermap.org